Mantra 25

Sukta 93

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्रं तं शुम्भ पुरुहन्मन्नवसे यस्य द्विता विधर्तरि । हस्ताय वज्रः प्रति धायि दर्शतो महो दिवे न सूर्यः

IAST Transliteration

índraṁ táṁ śúmbha puruhánman ávase yásya dvitā́ vidhártari | hástāya vájraḥ práti dhāyi darśató mahó divé ná sū́ryaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Adorn thou that Indra for our aid, of much-smiting purpose—whose bolt, set ready to his hand in the Upholder, stands manifest, great in heaven as is the Sun.

Translation

Hãy trang sức Indra ấy để phù hộ cho chúng ta—đấng có ý chí đánh diệt nhiều; lưỡi sét (vajra) của Ngài đã đặt sẵn nơi tay, như Đấng Nâng-đỡ, hiển lộ rõ ràng, lớn lao trên trời như Mặt Trời.

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra (as the object of praise/invocation)
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुम्भ: adorn / praise (you)
• शुम्भ: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुभ् (धातु; ‘शोभने/अलङ्कारे’)

• पुरुहन्मन्: O slayer of many (epithet of Indra)
• पुरुहन्मन्: कर्म
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरुहन्मन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)

• अवसे: for help / for protection
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्विता: in two ways / doubly
• द्विता: अधिकारण (काल/प्रकार-अर्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विता (अव्यय)

• विधर्तरि: in/with the supporter (upholder)
• विधर्तरि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: विधर्तृ (प्रातिपदिक; ‘विधारणकर्ता’)

• हस्ताय: to the hand
• हस्ताय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards / in return / against
• प्रति: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• धायि: was placed / was set
• धायि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु; ‘धारण/स्थापन’)

• दर्शतः: of the splendid/visible one
• दर्शतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक; ‘दर्शनीय’)

• महो: great / greatly
• महो: (क्रियाविशेषण/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• दिवे: to heaven / for the sky
• दिवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक ‘दिव्’)

• न: like / as
• न: (उपमान-चिह्न)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ/उपमान
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: As per RV source attribution for this verse in AV 20 collections (consult pada-index/Anukramaṇī).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī (RV-derived; confirm in edition)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Invocation → empowerment → luminous culmination.","listener_experience":"Protected, energized, mentally bright.","intensity":8}