Mantra 9

Sukta 91

Sanskrit (Devanagari)

तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंहमिव नानदतं सधस्थे । बृहस्पतिं वृषणं शूरसातौ भरेभरे अनु मदेम जिष्णुम्

IAST Transliteration

táṃ vardháyanto matíbhiḥ śivā́bhiḥ siṃhám iva nā́nadatam sadhásthe | bṛ́haspátiṃ vṛ́ṣaṇaṃ śū́ra-sātau bháre-bhare ánu madema jiṣṇúm

English Translation (Griffith/Whitney)

Him we strengthen with auspicious thoughts—him roaring like a lion in the common seat. Bṛhaspati, the bull, the victor in the winning of heroes—after him may we exult in every battle-burden, the conquering one.

Translation

Chúng tôi làm cho Người lớn mạnh bằng những tư tưởng cát tường—Người gầm vang như sư tử nơi chỗ ngồi chung. Bṛhaspati, Đấng như bò đực, kẻ chiến thắng trong cuộc giành lấy các dũng sĩ—trong mọi gánh nặng của chiến trận, xin cho chúng tôi hân hoan theo Người, Đấng chinh phục.

Word by Word

• तम्: him / that one
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वर्धयन्तः: increasing / exalting
• वर्धयन्तः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: वृध् (धातु)

• मतिभिः: with thoughts / hymns / devotions
• मतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मति (स्त्री-प्रातिपदिक)

• शिवाभिः: with auspicious (ones) / благоприятными
• शिवाभिः: करण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शिवा (स्त्री-प्रातिपदिक; ‘शिव’ विशेषणस्य स्त्री)

• सिंहम्: a lion
• सिंहम्: कर्म (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: सिंह (पुं-प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• नानदतम्: having roared / roaring
• नानदतम्: कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: नद् (धातु)

• सधस्थे: in the common seat / in the assembly-place
• सधस्थे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सधस्थ (नपुं-प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: बृहस्पति (पुं-प्रातिपदिक)

• वृषणम्: the strong / virile / mighty
• वृषणम्: कर्म (बृहस्पतिम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वृषण (पुं-प्रातिपदिक)

• शूरसातौ: in the winning of heroes / in heroic contest
• शूरसातौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: शूरसाति (स्त्री-प्रातिपदिक)

• भरेभरे: in every battle / at each encounter
• भरेभरे: अधिकरण
• Type: Noun (reduplicated idiom)
• Root: भर (पुं-प्रातिपदिक)

• अनु: after, along; in accordance
• अनु: —
• Type: Indeclinable (preverb/adverb)
• Root: अनु

• मदेम: may we rejoice / may we exult
• मदेम: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु)

• जिष्णुम्: the victorious / conquering
• जिष्णुम्: कर्म (बृहस्पतिम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: जिष्णु (पुं-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Bṛhaspati (RV-derived attribution)

Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From deliberate strengthening (calm resolve) to roaring assertion and confident exultation in repeated trials.","listener_experience":"A surge of courage and public steadiness; sense of being backed by a wise, forceful counselor.","intensity":7}