Mantra 2

Sukta 42

Sanskrit (Devanagari)

ब्रह्म स्रुचो घृतवतीर्ब्रह्मणा वेदिरुद्धिता । ब्रह्म यज्ञस्य तत्त्वं च ऋत्विजो ये हविष्कृतः । शमिताय स्वाहा

IAST Transliteration

bráhma srúco ghr̥távatīr bráhmaṇā́ védir úddhitā | bráhma yajñásya táttvaṃ ca r̥tvíjo yé haviṣkr̥táḥ | śamitā́ya svā́hā

English Translation (Griffith/Whitney)

Brahman are the ghee-filled ladles; by brahman is the altar set up. Brahman is the sacrifice’s very truth, and the priests who fashion the oblation. To the Śamitar—svāhā!

Translation

Những muôi (sruc) đầy bơ tinh luyện (ghṛta) là brahman; nhờ brahman mà bàn thờ tế (vedi) được dựng lên. Brahman là chân lý cốt lõi của lễ tế, và cũng là các tư tế (ṛtvij) những người sửa soạn lễ vật. Dâng lên Śamitar (người chỉnh trị/lo việc tế sinh)—svāhā!

Word by Word

• ब्रह्म: Brahman; sacred power/holy formula
• ब्रह्म: Kartā (वाक्ये स्तुत्य/विधेय-रूपेण) / Karma (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• स्रुचः: ladles (sacrificial spoons)
• स्रुचः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्रुच् (प्रातिपदिक)

• घृतवतीः: filled with ghee
• घृतवतीः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: घृतवत् (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणा: by/with Brahman (sacred power)
• ब्रह्मणा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• वेदीः: the altar
• वेदीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वेदी (प्रातिपदिक)

• उद्धिता: raised; set up
• उद्धिता: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Verb (past passive participle used adjectivally)
• Root: उद्-धा (धातु √धा) → उद्धित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ब्रह्म: Brahman; sacred power
• ब्रह्म: Kartā (विधेय-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• तत्त्वम्: the true essence/principle
• तत्त्वम्: Kartā (विधेय-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• ऋत्विजः: the officiating priests
• ऋत्विजः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज् (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: Kartā (ऋत्विजः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हविष्कृतः: those who have prepared/offered the oblation
• हविष्कृतः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective (PPP used substantively)
• Root: हविस् + √कृ (कृदन्त: कृत) → हविष्कृत (प्रातिपदिक)

• शमिताय: to the śamitā (the restrainer/immolator; ritual functionary)
• शमिताय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शमितृ/शमिता (प्रातिपदिक; यज्ञकर्मणि ‘शमिता’ = यज्ञपशोः शमयिता/संयमिता)

• स्वाहा: svāhā (offering-call)
• स्वाहा: —
• Type: Indeclinable (exclamation/formula)
• Root: स्वाहा

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not explicit here)

Devata: Brahman / Yajña; closing addressed to Śamitar-function (ritual personification)

Chandas: Late Atharvanic; svāhā-tag suggests prose-like liturgical cadence (meter uncertain)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"Orderly consecration culminating in a settled, complete offering.","listener_experience":"A sense of ritual readiness and calm completion.","intensity":3}