Mantra 7

Sukta 27

Sanskrit (Devanagari)

प्रानेनाग्निं सं सृजति वातः प्राणेन संहितः । प्राणेन विश्वतोमुखं सुर्यं देवा अजनयन्

IAST Transliteration

prā́ṇenāgníṃ sáṃ sṛ́jati vā́taḥ prā́ṇena sáṃhitaḥ | prā́ṇena viśváto-múkhaṃ sū́ryaṃ devā́ ajanayan |

English Translation (Griffith/Whitney)

By Breath the Wind sendeth Fire forth, by Breath compacted and made one. By Breath the Gods engendered Sūrya, the all-faced, looking every way.

Translation

Nhờ Hơi thở (Prāṇa), Gió (Vāta) phóng xuất Lửa (Agni), và nhờ Hơi thở mà kết tụ, hợp nhất. Nhờ Hơi thở, chư Thiên sinh ra Sūrya, đấng “mọi-mặt”, nhìn về mọi phương.

Word by Word

• प्राणेन: by/with the breath (life-force)
• प्राणेन: करण
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni; fire
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सम्: together; completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• सृजति: sets in motion; sends forth; produces
• सृजति: —
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)

• वातः: wind
• वातः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• प्राणेन: by/with breath
• प्राणेन: करण
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• संहितः: joined; combined; united
• संहितः: —
• Type: Adjective
• Root: सम् + धा (धातु) → संहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• प्राणेन: by/with breath
• प्राणेन: करण
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• विश्वतः: on all sides; from every direction
• विश्वतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वतस् (अव्यय)

• मुखम्: face; mouth (in: ‘having faces on all sides’)
• मुखम्: —
• Type: Noun
• Root: मुख (प्रातिपदिक)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अजनयन्: generated; produced; brought forth
• अजनयन्: —
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + अ (सन्/णिच्-प्रेरणार्थक) → जनयति

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (late book; r̥ṣi attribution varies in ancillary lists)

Devata: Prāṇa (as cosmic vital force), with Agni/Vāta/Sūrya as correlated deities

Chandas: Anuṣṭubh-like (late Atharvanic style; metrical regularity is looser in Book 19)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Wonder at prāṇa’s cosmic creativity → settled confidence in inner integration","listener_experience":"Awe that becomes grounded steadiness; sense of being held together","intensity":5}