Mantra 1

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

राष्ट्रम्। येन देवं सवितारं परि देवा अधारयन्। तेनेमं ब्रह्मणस्पते परि राष्ट्राय धत्तन

IAST Transliteration

rā́ṣṭram | yéna deváṃ savitā́raṃ pári devā́ adhā́rayan | ténémaṃ brahmaṇas-pate pári rāṣṭrā́ya dhattana

English Translation (Griffith/Whitney)

The Realm: wherewith the Gods encompassed and upheld the god Savitṛ—therewith, O Lord of Prayer, encompass and set this man for the realm.

Translation

Vương quốc (Rāṣṭra): bằng điều mà các thần đã bao bọc và nâng đỡ thần Savitṛ—hỡi Brahmaṇaspati, Chúa tể của lời cầu nguyện—cũng bằng điều ấy hãy bao bọc và an lập người này vì vương quốc.

Word by Word

• राष्ट्रम्: kingdom, realm
• राष्ट्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (प्रातिपदिक)

• येन: by which (means)
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सवितारम्: Savitṛ (the impeller, Sun-god)
• सवितारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• परि: around, all around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अधारयन्: they placed, they established, they upheld
• अधारयन्: —
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु) < अ-धारयत् (causative/ṇij)

• तेन: by that (means)
• तेन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणस्पते: O Lord of prayer (Brahmaṇaspati)
• ब्रह्मणस्पते: Sampradāna
• Type: Noun (vocative)
• Root: ब्रह्मणस्-पति (समास-प्रातिपदिक)

• परि: around, on all sides
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• राष्ट्राय: for the kingdom/realm
• राष्ट्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (प्रातिपदिक)

• धत्तन: place (you all), bestow, establish
• धत्तन: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic/anonymous

Devata: Brahmaṇaspati (Bṛhaspati); rāṣṭra as ritual object

Chandas: Anuṣṭubh (late, flexible)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From divine precedent to calm installation: authority becomes settled and supported.","listener_experience":"Reassurance, cohesion, and confidence in rightful placement.","intensity":4}