Adhyaya 73

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये स्नानादिविधिर्नाम द्विसप्ततितमो ऽध्यायः अथ त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः सूर्यपूजाविधिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये सूर्यार्चनं स्कन्द कराङ्गन्यासपूर्वकं अहं तेजोमयः सूर्य इति ध्यात्वार्घ्यमर्चयेत्

Như vậy, trong Agni Purāṇa, chương thứ bảy mươi hai mang tên “Quy tắc tắm gội và các nghi lễ liên hệ” kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ bảy mươi ba: “Nghi thức thờ phụng Mặt Trời.” Đấng Tối Thượng phán: “Ta sẽ giảng phép thờ Sūrya, hỡi Skanda, bắt đầu bằng nghi thức nyāsa (đặt thần chú) nơi bàn tay và các chi phần. Quán niệm: ‘Ta là Sūrya, bản thể bằng quang minh,’ rồi nên cúng bái bằng việc dâng arghya (nước hiến kính).”

Verse 2

पूरयेद्रक्तवर्णेन ललाटाकृष्टविन्दुना तं संपूज्य रवेरङ्गैः कृत्वा रक्षावगुण्ठनं

Hãy tô đầy (điểm/đồ hình đã định) bằng sắc đỏ, bằng một chấm được kéo từ trán; rồi cúng bái dấu/đồ hình ấy bằng các lễ vật thuộc phần “chi thể” của Mặt Trời; sau đó thực hiện nghi thức che phủ hộ vệ (rakṣā-avagunṭhana).

Verse 3

सम्प्रोक्ष्य तज्जलैर् द्रव्यं पूर्वास्यो भानुमर्चयेत् ॐ अं हृद्वीजादि सर्वत्र पूजनं दण्डिपिङ्गलौ

Sau khi rảy nước ấy lên các vật phẩm nghi lễ, quay mặt về hướng đông, hãy thờ phụng Mặt Trời. Việc cúng bái khắp nơi bắt đầu từ “hạt giống nơi tim” (hṛd-bīja): “Oṃ aṃ”; và cũng cúng Daṇḍin cùng Piṅgala (các thần tùy tùng).

Verse 4

द्वारि दक्षे वामपार्श्वे ईशाने अं गणाय च अग्नौ गुरुं पीठमध्ये प्रभूतं चासनं यजेत्

Tại cửa, bên phải, bên trái và ở góc đông-bắc (Īśāna), hãy thờ Gaṇeśa với âm tiết “aṃ”; tại nơi lửa (agni) hãy thờ Guru; và ở giữa bệ (pīṭha) hãy thờ Đấng hùng lực, cùng với tòa ngự (āsana) của Ngài.

Verse 5

अग्न्यादौ विमलं सारमाराध्यं परमं सुखं सितरक्तपीतनीलवर्णान् सिंहनिभान् यजेत्

Bắt đầu từ Agni, hành giả nên thờ phụng nguyên lý tối thượng, tinh khiết không nhiễm—cốt tủy đáng được cầu thỉnh, đem lại an lạc tối cao—trong các hình tướng màu trắng, đỏ, vàng và xanh, oai nghi như sư tử.

Verse 6

पद्ममध्ये रां च दीप्तां रीं सूक्ष्मां रं जयांक्रमात् रूं भद्रां रें विभूतीश् च विमलां रैममोघया

Ở giữa hoa sen, nên an trí bīja rāṃ như Năng lực Rực sáng, rīṃ như Năng lực Vi tế; rồi theo thứ tự đặt raṃ như Năng lực Chiến thắng; tiếp đến rūṃ như Năng lực Cát tường, reṃ như Năng lực Chúa tể của các hiển lộ, và sau cùng raiṃ như Năng lực Vô cấu, Bất thất bại.

Verse 7

रों रौं विद्युता शक्तिं पूर्वाद्याः सर्वतोमुखाः ॐ हां हृद्वीजादीति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रुं जयां क्रमादिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रं मध्ये अर्कासनं स्यात् सूर्यमूर्तिं षडक्षरं

Với các âm tiết roṃ và rauṃ, nên thiết lập Vidyut-Śakti (Năng lực Điện quang). Bắt đầu từ phương Đông, sự an trí được thực hiện sao cho các mặt hướng về mọi phương. (Theo dị bản bản thảo có ký hiệu: “oṃ hāṃ—bắt đầu từ hṛd-bīja, hạt giống của tim”; và một dị bản khác: “ruṃ—an trí Jayā theo thứ tự”.) Ở giữa, với raṃ, lập arkāsana (tòa Arka); tại đó an lập hình tướng Mặt Trời sáu âm (ṣaḍakṣara Sūrya-mūrti).

Verse 8

ॐ हं खं खोल्कयेति यजेदावाह्य भास्करं ललाटाकृष्टमञ्जल्यां ध्यात्वा रक्तं न्यसेद्रविं

Tụng “Oṁ haṁ khaṁ kholkaye”, hành giả nên thờ phụng sau khi thỉnh mời Bhāskara (Thái Dương). Chắp tay đưa lên ngang trán, quán tưởng Ravi (Mặt Trời) màu đỏ, rồi thực hành nyāsa (an đặt) thần chú/thần lực của Mặt Trời.

Verse 9

ह्रां ह्रीं सः सूर्याय नमो मुद्रयावाहनादिकं विधाय प्रीतये विम्बमुद्रां गन्धादिकं ददेत्

Tụng “Hrāṃ Hrīṃ Saḥ—kính lễ Sūrya”, hành giả nên thực hiện các nghi thức sơ khởi bắt đầu bằng việc thỉnh mời, bằng mudrā đã quy định. Để làm đẹp lòng thần, tiếp đó nên kết ấn vimba-mudrā và dâng hương liệu cùng các upacāra (lễ vật phụng sự) khác.

Verse 10

पद्ममुद्रां बिल्वमुद्रां प्रदर्श्याग्नौ हृदीरितं ॐ आं हृदयाय नमः अर्काय शिरसे तथा

Sau khi biểu hiện Padma-mudrā (ấn Hoa Sen) và Bilva-mudrā (ấn Bilva), hành giả nên tụng trên Agni (lửa tế) chân ngôn nơi tim: “Oṃ āṃ—kính lễ nơi Tâm”, và cũng vậy chân ngôn nơi đầu: “đối với Arka—kính lễ nơi Đầu.”

Verse 11

भूर्भुवः स्वः सुरेशाय शिखायै नैरृते यजेत् हुं कवचाय वायव्ये हां नेत्रायेति मध्यतः

Nên cúng/đặt nyāsa “bhūr bhuvaḥ svaḥ” dâng lên Chúa tể chư thiên như Śikhā (chỏm tóc) ở phương tây-nam (Nairṛta); “huṁ” làm Kavaca (giáp hộ thân) ở phương tây-bắc (Vāyavya); và “hāṁ” làm Netra (chân ngôn con mắt) tại trung tâm.

Verse 12

वः अस्त्रायेति पूर्वादौ ततो मुद्राः प्रदर्शयेत् धेनुमुद्रा हृदादीनां गोविषाणा च नेत्रयोः

Trước hết, bắt đầu từ phương đông, nên áp dụng công thức hộ vệ “vaḥ astrāya”; sau đó mới biểu hiện các thủ ấn (mudrā). Dhenumudrā được áp dụng nơi tim và các vị trí đặt (nyāsa) khác; còn Govīṣāṇā-mudrā được áp dụng cho đôi mắt.

Verse 13

अस्त्रस्य त्रासनी योज्या ग्रहणां च नमस्क्रिया सों सोमं बुं बुधं वृञ्च जीवं भं भार्गवं यजेत्

Đối với astra (vũ chú), nên dùng nghi thức trāsanī để trấn hộ và xua trừ; và đối với các hành tinh, nên thực hiện nghi lễ kính lễ. Nên thờ Soma bằng “soṃ”, Budha bằng “buṃ”, Bṛhaspati (Jīva) bằng “vṛñ”, và Bhārgava (Śukra) bằng “bhaṃ”.

Verse 14

दले पूर्वादिके ऽग्न्यादौ अं भौमं शं शनैश् चरं रं राहुं कें केतवे च गन्धाद्यैश् च खखोल्कया

Trong cánh hoa (dala) ở phương đông và các cánh khác—bắt đầu từ phương đông-nam (phương của Agni)—nên đặt nyāsa các âm chủng tử: “aṁ” cho Bhauma (Hỏa tinh), “śaṁ” cho Śanaiścara (Thổ tinh), “raṁ” cho Rāhu, và “keṁ” cho Ketu; rồi thờ cúng bằng hương thơm và các phẩm vật khác, kèm theo công thức “khakholkā”.

Verse 15

मूलं जप्त्वार्घ्यपात्राम्बु दत्वा सूर्याय संस्तुतिः नत्वा पराङ्मुखञ्चार्कं क्षमस्वेति ततो वदेत्

Sau khi tụng niệm mūla-mantra, và dâng nước từ bình arghya lên Sūrya, hành giả nên xướng bài tán thán kính lễ Sūrya; rồi cúi lạy và quay mặt rời khỏi Arka (Mặt Trời), sau đó nói: “Xin tha thứ cho con.”

Verse 16

शराणुना फडन्तेन समाहत्याणुसंहृतिं भां नेत्रायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पराङ्मुखञ्चार्घ्यमिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः शवानुना फडन्तेन समाहृत्यानुसंहतिमिति ख, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शवाणुना फडन्तेन समहत्यार्थं संहतिमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः हृत्पद्मे शिवसूर्येतिसंहारिण्योपसंस्कृतिं

Dùng thần chú phi tiễn kết thúc bằng “phaḍ” để đánh tan chướng ngại vi tế, rồi thực hành aṇu-saṃhṛti (sự thu rút/ép tụ vi tế). Theo một bản truyền: tụng “bhāṃ, dâng cho Nhãn (netra)!”; theo bản khác: “Dâng arghya khi quay mặt đi.” Lại có dị bản: “Gom lại bằng śavāṇu-mantra kết thúc bằng ‘phaḍ’, rồi thực hành sự ép tụ vi tế.” Như vậy, trong hoa sen của tim, hãy hoàn tất sự gia trì kết thúc (upasaṃskṛti) của nghi thức saṃhāriṇī (thu rút/tiêu dung) bằng công thức “Śiva–Sūrya …”.

Verse 17

योजयेत्तेजश् चण्डाय रविनिर्माल्यमर्पयेत् अभ्यर्च्यैशे जपाद्ध्यानाद्धोमात्सर्वं रवेर्भवेत्

Hành giả nên hợp nhất quang lực (tejas) của mình với Caṇḍa (dạng mãnh liệt của Mặt Trời) và dâng lên Ravi những vòng hoa/các vật còn lại đã được hiến cúng cho Ravi. Sau khi thờ phụng Đấng Chúa, nhờ tụng niệm, thiền quán và lễ homa—mọi sự đều thành tựu bởi Ravi (Mặt Trời).