Adhyaya 70
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 709 Verses

Adhyaya 70

Chapter 70 — वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनम् (Consecration of Trees and Related Objects)

Chương này, Bhagavān dạy một nghi thức pratiṣṭhā-vidhi có trật tự dành cho cây cối (vṛkṣa/vanaspati) và không gian vườn, khẳng định rõ việc thánh hóa thảm thực vật sống đem lại cả bhukti (phúc lạc thế gian) lẫn mukti (giải thoát). Nghi lễ mở đầu bằng việc xức rưới nước pha dược liệu, trang sức bằng vòng hoa và quấn vải; tiếp theo là hành vi tượng trưng “kārṇavedha” (xỏ tai) bằng kim vàng và bôi añjana bằng dụng cụ vàng. Trình tự bàn thờ gồm adhivāsa bảy loại trái cây và lễ bali cho từng ghaṭa; rồi adhivāsa cho Indra và các thần khác, cùng homa dâng Vanaspati. Một hành động đặc biệt—thả một con bò đi ra từ giữa thân cây—được thực hiện trước khi abhiṣeka bằng các abhiṣeka-mantra quy định. Snāpana tiến hành với các mantra Ṛg/Yajur/Sāma, mantra Varuṇa, âm thanh cát tường, và các kumbha đặt trên vedikā bằng gỗ. Chương cũng nêu việc trợ duyên của yajamāna, dakṣiṇā (bò, đất, trang sức, y phục), việc nuôi dưỡng bằng thức ăn từ sữa trong bốn ngày, homa với mè và củi palāśa, thù lao cho ācārya gấp đôi, và kết luận rằng nghi thức thánh hiến lùm cây/vườn tược diệt tội, viên mãn tâm linh, rồi chuyển sang các nghi thức tiếp theo dành cho quyến thuộc của Hari.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये यज्ञावभृतस्नानं नाम ऊनसप्ततितमो ऽध्यायः अथ सप्ततितमो ऽध्यायः वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनं भगवानुवाच प्रतिष्ठां पादपानाञ्च वक्ष्ये ऽहं भुक्तिमुक्तिदां सर्वौषध्युदकैर् लिप्तान् पिष्टातकविभूषितान्

Như vậy, trong Agni Purāṇa thuộc Đại Purāṇa nguyên thủy, chương thứ sáu mươi chín mang tên “Tắm Avabhṛtha của tế lễ” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ bảy mươi: “Trình bày việc thiết lập (pratiṣṭhā) cây cối và các vật liên hệ.” Đức Thế Tôn phán: “Ta sẽ tuyên nói nghi thức thiết lập cho cây, nghi thức ban cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát—sau khi xoa thoa (cây non/cây) bằng nước hòa các dược thảo, và trang sức bằng các chế phẩm piṣṭātaka.”

Verse 2

वृक्षान्माल्यैर् अलङ्कृत्य वासोभिरभिवेष्टयेत् सूच्या सौवर्णया कार्यं सर्वेषां कर्णवेधनम्

Sau khi trang hoàng cây bằng vòng hoa và quấn vải, phải cử hành nghi thức xỏ tai (karṇavedhana) cho tất cả, bằng một kim vàng.

Verse 3

हेमशलाकयाञ्जनञ्च वेद्यान्तु फलसप्तकम् अधिवासयेच्च प्रत्येकं घटान् बलिनिवेदनं

Dùng que vàng để chấm bôi añjana (thuốc kohl). Trên bàn thờ, hãy làm nghi thức adhivāsa cho bảy loại quả; và đối với mỗi bình nghi lễ (ghaṭa), dâng lễ bali (cúng thực phẩm).

Verse 4

इन्द्रादेरधिवासो ऽथ होमः कार्यो वनस्पतेः वृक्षमध्यादुत्सृजेद्गां ततो ऽभिषेकमन्त्रतः

Kế đó, hãy làm nghi thức adhivāsa cho Indra và các vị thần khác; và phải cử hành homa dâng lên Vanaspati, chúa tể thảo mộc. Từ giữa thân cây, thả một con bò ra, rồi sau đó làm lễ quán đảnh (abhiṣeka) theo các thần chú abhiṣeka.

Verse 5

ऋग्यजुःसाममन्त्रैश् च वारुणैर् मङ्गलै रवैः वृक्षवेदिककुम्भकैश् च स्नपनं द्विजपुङ्गवाः

Hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, nghi thức tắm rưới thánh hóa (snāpana) phải được cử hành bằng các thần chú của Ṛg-, Yajur- và Sāma-veda, bằng các thần chú Varuṇa, bằng những âm thanh cát tường, và bằng các bình nước (kumbha) đặt trên bệ/đàn bằng gỗ (vedikā).

Verse 6

तरूणां यजमानस्य कुर्युश् च यजमानकः भूषितो दक्षिणां दद्याद्गोभूभूषणवस्त्रकं

Đối với vị chủ tế (yajamāna) còn trẻ, các vị phụ tế nên thay mặt cử hành nghi lễ; và yajamāna, sau khi trang sức đúng phép, phải dâng dakṣiṇā (lễ phí) gồm bò, đất đai, đồ trang sức và y phục.

Verse 7

वारुणमनुमिर्वररिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वृक्षवेदीशकुम्भैस्तु इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः क्षीरेण भोजनं दद्याद्यावद्दिनचतुष्टयं होमस्तिलाद्यैः कार्यस्तु पलाशसमिधैस् तथा

“Varuṇa (nghi thức/chân ngôn)”—đó là cách đọc theo một dị bản trong bản chép có đánh dấu; và “với (các vật dụng như) bàn thờ bằng gỗ và bình kumbha (bình nghi lễ)”—cũng là cách đọc theo dị bản được đánh dấu. Nên bố thí thức ăn nấu với sữa trong trọn bốn ngày; và nên cử hành homa với mè và các lễ vật tương tự, dùng củi palāśa (Butea frondosa) làm que nhiên liệu.

Verse 8

आचार्ये द्विगुणं दद्यात् पूर्ववन् मण्डपादिकम् पापनाशः परा सिद्धिर्वृक्षारामप्रतिष्ठया

Nên dâng cho vị thầy chủ lễ (ācārya) thù lao gấp đôi, và sắp đặt nhà rạp (maṇḍapa) cùng các kiến trúc nghi lễ khác như đã quy định trước. Nhờ việc thiết lập (consecration) một lâm viên và vườn cây, tội lỗi được tiêu trừ và thành tựu tối thượng được đạt đến.

Verse 9

स्कन्दायेशो यथा प्राह प्रतिष्ठाद्यं तथा शृणु सूर्येशगणशक्त्यादेः परिवारस्य वै हरेः

Hãy lắng nghe theo cùng cách ấy các nghi thức bắt đầu từ việc an vị (pratiṣṭhā), như Chúa Tể Īśa đã dạy Skanda—tức là về đoàn tùy tùng của Hari (Viṣṇu), như Sūryeśa, Gaṇa, Śakti và các vị khác.

Frequently Asked Questions

The chapter details a full vṛkṣa-pratiṣṭhā sequence: medicinal-water anointment, ornamentation, symbolic kārṇavedha with a golden needle, añjana application with a golden stick, adhivāsa of seven fruits, bali per ghaṭa, Indrādi adhivāsa, Vanaspati-homa, cow-release, and abhiṣeka/snāpana using Ṛg–Yajus–Sāman and Vāruṇa mantras with kumbha-vedikā arrangements.

By presenting grove and tree consecration as a dharmic act that destroys sin (pāpa-nāśa) and yields supreme attainment (parā siddhi), it turns environmental and civic cultivation into sādhana—uniting prosperity-oriented ritual efficacy (bhukti) with liberation-oriented merit (mukti).