Adhyaya 66

Verse 1

आग्नेये सभागृहस्थापनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः गोपुच्छहस्तक इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः देवाज्ञां प्राप्य इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ षट्षष्टितमो ऽध्यायः साधारणप्रतिष्ठाविधानं भगवानुवाच समुदायप्रतिष्ठाञ्च वक्ष्ये सा वासुदेववत् आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे ऽश्विनौ तथा

Trong Agni Purāṇa: “Sự thiết lập nhà hội họp” là chương thứ sáu mươi lăm. (Các dị bản trong bản thảo có ký hiệu: một bản đọc “gopuccha-hastaka”; một bản khác đọc “sau khi nhận được mệnh lệnh của thần linh”.) Nay bắt đầu chương thứ sáu mươi sáu: “Nghi thức an vị tổng quát”. Đức Thế Tôn phán: “Ta cũng sẽ giảng về phép an vị cộng đồng (tập thể); việc ấy được cử hành theo nghi quỹ dành cho Vāsudeva. (Hãy thỉnh) các Āditya, các Vasu, các Rudra, các Sādhya, các Viśvedevas, và cũng như đôi Aśvin.”

Verse 2

ऋषयश् च तथा सर्वे वक्ष्ये तेषां विशेषकं यस्य देवस्य यन्नाम तस्याद्यं गृह्य चाक्षरं

Về tất cả các bậc hiền triết (ṛṣi) cũng vậy, ta sẽ trình bày sự phân loại đặc thù của họ. Với vị thần nào mang danh xưng nào, nên lấy âm tiết đầu tiên của danh xưng ấy làm căn bản.

Verse 3

मात्राभिर्भेदयित्वा तु दीर्घाण्यङ्गानि भेदयेत् प्रथमं कल्पयेद्वीजं सविन्दुं प्रणवं नतिं

Sau khi phân biệt các âm theo mātrā (đơn vị lượng/độ dài), lại phải phân định các thành phần trường âm. Trước hết, hãy cấu lập bīja (âm chủng) kèm bindu (chấm mũi), cùng với praṇava (Oṁ) và nati (công thức cúi lạy).

Verse 4

सर्वेषां मूलमन्त्रेण पूजनं स्थापनं तथा नियमव्रतकृच्छ्राणां मठसङ्क्रमवेश्मनां

Đối với tất cả (các thần linh và các cơ sở thánh), việc thờ phụng và nghi thức an vị/thiết lập đều phải thực hiện bằng mūla-mantra (chân ngôn căn bản). Cũng vậy, các quy định về hạnh tu, lời nguyện (vrata), khổ hạnh sám tội (kṛcchra), cùng các tu viện, lối ra vào và nhà ở đều thuộc phạm vi ấy.

Verse 5

मासोपवासं द्वादश्यां इत्य् आदिस्थापनं वदे शिलां पूर्णघटं कांस्यं सम्भारं स्थापयेत्ततः

Ta sẽ nói về nghi thức an vị sơ khởi, bắt đầu bằng câu: “việc trai giới hằng tháng vào ngày Dvādaśī.” Sau đó, phải đặt nền đá, bình nước đầy (pūrṇa-ghaṭa), khí cụ bằng đồng (kāṃsya), và các vật phẩm nghi lễ cần thiết.

Verse 6

ब्रह्मकूर्चं समाहृत्य श्रपेद् यवमयं चरुं क्षीरेण कपिलायास्तु तद्विष्णोरिति साधकः

Sau khi thu thập brahma-kūrca linh thiêng, hành giả phải nấu caru (cháo cúng) làm từ lúa mạch, dùng sữa của bò kapilā (màu vàng nâu), đồng thời tụng chân ngôn “tad viṣṇoḥ”.

Verse 7

प्रणवेनाभिघार्यैव दर्व्या सङ्घट्टयेत्ततः साधयित्वावतार्याथ विष्णुमभ्यर्च्य होमयेत्

Trước hết, sau khi gia trì vật cúng bằng Praṇava (Oṁ), hành giả nên dùng muôi khuấy cho hòa hợp. Khi đã chuẩn bị đúng nghi thức và đặt xuống, hãy lễ bái Đức Viṣṇu rồi mới cử hành hỏa cúng (homa).

Verse 8

व्याहृता चैव गायत्र्या तद्विप्रासेति होमयेत् विश्वतश् चक्षुर्वेद्यैर् भूरग्नये तथैव च

Hành giả nên dâng các lễ rưới với các Vyāhṛti và với thần chú Gāyatrī, xướng “tad-viprāsa…”, và cũng vậy, dâng cho Bhūr-Agni với các danh xưng “Viśvataś-cakṣus” và “Vedyā”.

Verse 9

सूर्याय प्रजापतये अन्तरिक्षाय होमयेत् द्यौः स्वाहा ब्रह्मणे स्वाहा पृथिवी महाराजकः

Nên dâng lễ rưới (trong lửa) lên Sūrya, lên Prajāpati và lên cõi trung gian Antarikṣa, xướng rằng: “Dâng Dyauḥ (Trời) svāhā,” “dâng Brahmā svāhā,” và “dâng Pṛthivī (Đất), bậc đại vương (mahārājaka).”

Verse 10

तस्मै सोमञ्च राजानं इन्द्राद्यैर् होममाचरेत् अङ्गानि कल्पयेदिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रणवं गतिमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः एवं हुत्वा चरोर्भागान् दद्याद्दिग्बलिमादरात्

Đối với nghi lễ ấy, nên cử hành hỏa cúng dâng lên Vua Soma, cùng với Indra và các thần khác. Sau khi đã dâng các lễ rưới như vậy, hãy cung kính phân phát các phần của bánh cơm tế (caru) làm các lễ bali theo phương hướng (dig-bali).

Verse 11

समिधो ऽष्टशतं हुत्वा पालाशांश्चाज्यहोमकं कुर्यात् पुरुषसूक्तेन इरावती तिलाष्टकं

Sau khi đã dâng tám trăm que củi tế (samidh) vào lửa, cũng nên cử hành lễ rưới bơ sữa (ājya-homa) với gỗ palāśa, tụng theo Puruṣa-sūkta; rồi tiếp đến là nghi thức/chân ngôn Irāvatī và tila-aṣṭaka—lễ dâng mè tám phần.

Verse 12

हुत्वा तु ब्रह्मविष्ण्वीशदेवानामनुयायिनां ग्रहाणामाहुतीर्हुत्वा लोकेशानामथो पुनः

Sau khi dâng các lễ vật (āhuti) cho các Graha—những thần tinh tú tùy tùng của các thần Brahmā, Viṣṇu và Īśa (Śiva)—thì lại nên dâng lễ vật tiếp nữa cho các Lokapāla, các vị hộ thế (chúa tể gìn giữ các phương thế giới).

Verse 13

पर्वतानां नदीनाञ्च समुद्राणां तथाअहुतीः हुत्वा च व्याहृतीर्दद्द्यात् स्रुवपूर्णाहुतित्रयं

Sau khi dâng lễ vật trong lửa, xưng danh các núi, các sông và cả các đại dương, thì tiếp đó nên dâng các Vyāhṛti—ba lần lễ vật đầy muôi (sruva).

Verse 14

वौषडन्तेन मन्त्रेण वैष्णवेन पितामह पञ्चगव्यं चरुं प्राश्य दत्वाचार्याय दक्षिणां

Hỡi Bậc Tổ phụ, với thần chú Vaiṣṇava kết thúc bằng tiếng cảm thán “vauṣaṭ”, người ta nên thọ dụng pañcagavya và món cúng chín (caru), rồi dâng dakṣiṇā theo phép cho vị ācārya chủ lễ.

Verse 15

तिलपात्रं हेमयुक्तं सवस्त्रं गामलङ्कृतां प्रीयतां भगवान् विष्णुरित्युत्सृजेद्व्रतं बुधः

Người trí nên chính thức kết thúc lời nguyện (vrata) bằng cách dâng một bình đựng hạt mè, trang sức vàng và kèm vải, lại hiến một con bò được trang hoàng, và nói: “Nguyện Đức Thế Tôn Viṣṇu hoan hỷ.”

Verse 16

मासोपवासादेरन्यां प्रतिष्ठां वच्मि पूर्णतः यज्ञेनातोष्य देवेशं श्रपयेद्वैष्णवं चरुं

Nay ta sẽ trình bày đầy đủ một nghi thức an vị (pratiṣṭhā) khác, khởi đầu bằng việc trai giới theo tháng. Sau khi làm thỏa mãn Đấng Chúa tể chư thiên (Deveśa) bằng tế lễ (yajña), người ta nên nấu món cúng Vaiṣṇava (caru).

Verse 17

तिलतण्डुलनीवारैः श्यामाकैर् अथवा यवैः आज्येनाधार्य चोत्तार्य होमयेन्मूर्तिमन्त्रकैः

Dùng hạt mè, hạt gạo, gạo rừng (nīvāra), kê đuôi chồn (śyāmāka) hoặc lúa mạch—đỡ (lễ vật) bằng bơ tinh luyện (ghee) rồi nâng lên để hiến cúng—hãy làm lễ hỏa cúng (homa) trong khi tụng các mūrti-mantra, tức các thần chú thỉnh mời những hình tướng của Thần.

Verse 18

विष्ण्वादीनां मासपानां तदन्ते होमयेत् पुनः ॐ विष्णवे स्वाहा ॐ विष्णवे निभूयपाय स्वाहा ॐ विष्णवे शिपिविष्टाय स्वाहा ॐ नरसिंहाय स्वाहा ॐ पुरुषोत्तमाय स्वाहा द्वादशाश्वत्थसमिधो होमयेद्घृतसम्प्लुताः

Sau các lễ cúng hằng tháng bắt đầu với Viṣṇu, đến phần kết lại làm hỏa cúng: “Oṃ, dâng Viṣṇu, svāhā”; “Oṃ, dâng Viṣṇu Nibhūyapāya, svāhā”; “Oṃ, dâng Viṣṇu Śipiviṣṭa, svāhā”; “Oṃ, dâng Narasiṃha, svāhā”; “Oṃ, dâng Puruṣottama, svāhā.” Hãy dâng vào lửa mười hai que củi aśvattha (cây bồ-đề thiêng), đã thấm đẫm ghee.

Verse 19

विष्णो रराटमन्त्रेण ततो द्वादश चाहुतीः एवं दत्वा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः एतान् दत्वा इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ विष्णवे प्रवृषाय स्वाहा इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः इदं विष्णुरिरावती चरोर्द्वादश आहुतीः

Kế đó, dùng thần chú “Viṣṇu Rarāṭa”, hãy dâng mười hai lần oblation. (Có bản chép đọc “đã dâng như vậy”, bản khác đọc “đã dâng những điều này”.) Ở dị bản khác, công thức oblation là: “Oṃ, dâng Viṣṇu Pravṛṣā (Đấng ban mưa), svāhā.” Như thế, phải dâng mười hai lần caru (cháo tế) cho Viṣṇu và cho Irāvatī.

Verse 20

हुत्वा चाज्याहुतीस्तद्वत्तद्विप्रासेति होमयेत् शेषहोमं ततः कृत्वा दद्यात् पूर्णाहुतित्रयं

Cũng vậy, sau khi dâng các oblation bằng ghee, hãy làm homa theo thần chú kết bằng “tad viprāse” như nghi quỹ đã định. Rồi sau khi hoàn tất các lễ hỏa cúng phụ/trợ (śeṣa-homa), hãy dâng ba lần pūrṇāhuti, tức ba lễ hiến cúng viên mãn kết thúc.

Verse 21

युञ्जतेत्यनुवाकन्तु जप्त्वा प्राशीत वै चरुं प्रणवेन स्वशब्दान्ते कृत्वा पात्रे तु पैप्पले

Sau khi tụng anuvāka mở đầu bằng “yuñjate…”, hãy thọ thực caru, tức cháo gạo đã được thánh hiến. Rồi thêm praṇava “Oṃ” vào cuối công thức riêng của mình, và đặt (phần ấy) vào một vật đựng làm bằng pippala (cây sung/đa thiêng).

Verse 22

ततो मासाधिपानान्तु विप्रान् द्वादश भोजयेत् त्रयोदश गुरुस्तत्र तेभ्यो दद्यात्त्रयोदश

Sau đó, nên thết đãi mười hai vị Bà-la-môn chủ trì các tháng; và vị thứ mười ba trong số ấy là Guru (bậc đạo sư). Đối với các vị Bà-la-môn ấy, nên dâng mười ba lễ vật/tiền cúng (dakṣiṇā).

Verse 23

कुम्भान् स्वाद्वम्बुसंयुक्तान् सच्छत्रोपानहान्वितान्

Nên bố thí các bình nước (kumbha) chứa đầy nước ngọt/êm dịu, kèm theo một chiếc ô tốt và đôi dép (sandal).

Verse 24

गावः प्रीतिं समायान्तु प्रचरन्तु प्रहर्षिताः इति गोपथमुत्सृज्य यूपं तत्र निवेशयेत्

“Nguyện cho đàn bò được an vui và thong dong hân hoan”—nói như vậy rồi thả chúng theo lối đi của bò (gopatha), sau đó dựng cột tế (yūpa) ngay tại chỗ ấy.

Verse 25

दशहस्तं प्रपाअराममठसङ्क्रमणादिषु गृहे च होममेवन्तु कृत्वा सर्वं यथाविधि

Tại những nơi như nhà phát nước công cộng (prapā), vườn, tu viện/đạo viện (maṭha), trong các nghi lễ chuyển tiếp/ngưỡng cửa (saṅkramaṇa) và những trường hợp tương tự, cũng như trong nhà, nên thực hiện riêng nghi thức hỏa cúng (homa), giữ đúng chuẩn mười hasta, rồi hoàn tất mọi việc theo đúng pháp thức đã định.

Verse 26

पूर्वोक्तेन विधानेन प्रविशेच्च गृहं गृही अनिवारितमन्नाद्यं सर्वेष्वेतेषु कारयेत्

Theo nghi thức đã nêu trước, gia chủ nên bước vào nhà; và trong tất cả các nghi lễ ấy, phải bảo đảm rằng lương thực và vật dụng được bố thí không hạn chế (luôn sẵn cho khách và người nương tựa).

Verse 27

द्विजेभ्यो दक्षिणा देया यथाशक्त्या विचक्षणैः आरामं कारयेद्यस्तु नन्दने स चिरं वसेत्

Bậc trí nên cúng dường dakṣiṇā (lễ vật thù lao) cho các bậc nhị sinh, tùy theo khả năng. Ai khiến lập một ārāma (vườn an lạc) thì được cư trú lâu dài tại Nandana, khu vườn thiên giới của Indra.

Verse 28

मठप्रदानात् स्वर्लोके शक्रलोके वसेत्ततः प्रपादानाद्वारुणेन सङ्क्रमेण वसेद्दिवि

Nhờ bố thí maṭha (tu viện), người ấy được ở cõi trời, tức cõi của Śakra (Indra). Nhờ bố thí prapā (trạm nước uống công cộng), người ấy được cư trú thiên giới theo lộ trình cát tường liên hệ Varuṇa.

Verse 29

इष्टकासेतुकारी च गोलोके मार्गकृद्गवां नियमव्रतकृद्विष्णुः कृच्छ्रकृत्सर्वपापहा

Người xây cầu/đường đắp bằng gạch; người mở lối cho đàn bò tại Goloka; người thực hành kỷ luật và các lời nguyện; người chí thành quy y Viṣṇu; và người hành trì pháp sám hối Kṛcchra—mỗi người như vậy đều trở thành kẻ diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 30

गृहं दत्वा वसेत्स्वर्गे यावदाभूतसम्प्लवं अञ्जतेत्यनुवाकस्तु इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वाद्वन्नसंयुक्तानिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः समुदायप्रतिष्ठेष्टा शिवादीनां गृहात्मनां

Ai bố thí một ngôi nhà thì được ở cõi trời cho đến khi xảy ra đại hoại của vũ trụ. (Một dị bản thủ bản thêm: “anuvāka bắt đầu bằng ‘añjate…’ ”; một nhóm thủ bản khác đọc: “kèm theo thức ăn ngọt.”) Lại nên thực hiện việc thiết lập tập thể để an vị Śiva và các thần khác như những hiện diện nội tại của ngôi nhà.