Adhyaya 64

Verse 1

इत्य् आदिमहापुत्राणे आग्नेये देवादिप्रतिष्ठापुस्तकप्रतिष्ठाकथनं नाम त्रिषष्टितमोध्यायः अथ चतुःषष्टितमोध्यायः कूपादिप्रतिष्ठाकथनं भगवानुवाच कूपवापीतडागानां प्रतिष्ठां वच्मि तां शृणु जलरूपेण हि हरिः सोमो वरुण उत्तम

Như vậy, trong Agneya (Agni Purāṇa), chương thứ sáu mươi ba mang tên “Tường thuật nghi lễ an vị các Thần và nghi lễ an vị Kinh điển (Pratiṣṭhā của sách)” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ sáu mươi bốn, mang tên “Tường thuật nghi lễ an vị giếng và các công trình nước khác”. Đức Thế Tôn phán: “Ta sẽ giảng nghi thức an vị cho giếng, giếng bậc thang/ao và hồ chứa; hãy lắng nghe. Vì trong hình tướng của nước, có Hari (Viṣṇu), Soma và Varuṇa tối thắng hiện diện.”

Verse 2

अग्नीषोममयं विश्वं विष्णुरापस्तु कारणं हैमं रौप्यं रत्नजं वा वरुणं कारयेन्नरः

Vũ trụ được cấu thành bởi Agni và Soma; Viṣṇu là nhân duyên chủ trì, và các Thủy giới chính là nền tảng nhân duyên. Vì thế, người ta nên tạc tượng Varuṇa—bằng vàng, bằng bạc, hoặc kết tạo bằng châu báu.

Verse 3

द्विभुजं हंसपृष्ठस्थं दक्षिणेनाभयप्रदं वामेन नागपाशं तं नदीनागादिसंयुतं

Hãy quán tưởng Ngài có hai tay, ngồi trên lưng thiên nga; tay phải ban ấn vô úy, tay trái cầm thòng lọng rắn; có các long xà của sông ngòi và tùy chúng khác vây quanh phụng sự.

Verse 4

यागमण्डपमध्ये स्याद्वेदिका कुण्डमण्डिता तोरणं वारुणं कुम्भं न्यसेच्च करकान्वितं

Giữa mạn-đà-la của nhà tế (yāga-maṇḍapa) phải có vedi (bệ đàn) được trang nghiêm bằng kuṇḍa (hố lửa). Cũng nên dựng toraṇa (cổng nghi lễ) và đặt vāruṇa-kumbha (bình Varuṇa) kèm bình rảy nước (karakā).

Verse 5

भद्रके चार्धचन्द्रे वा स्वस्तिके द्वारि कुम्भकान् अग्न्याधानं चाप्यकुण्डे कृत्वा पूर्णां प्रदापयेत्

Tại cửa vào, nên đặt các kumbha (bình nước nghi lễ) trên đồ hình bhadraka, hình bán nguyệt, hoặc hình svastika. Rồi sau khi cử hành agnyādhāna (an vị thánh hỏa), dù không có hố lửa cố định (a-kuṇḍa), tiếp đó phải dâng lễ pūrṇā (lễ cúng “viên mãn/đầy đủ”).

Verse 6

वरुणं स्नानपीठे तु ये ते शतेति संस्पृशेत् घृतेनाभ्यञ्जयेत् पश्चान्मूलमन्त्रेण देशिकः

Trên bệ tắm (snāna-pīṭha), vị chủ lễ (deśika) nên chạm để thỉnh mời Varuṇa, tụng công thức “ye te śatam…”, rồi sau đó xức ghee (ghṛta) bằng mūla-mantra (chân ngôn căn bản).

Verse 7

शन्नो देवीति प्रक्षाल्य शुद्धवत्या शिवोदकैः अधिवासयेदष्टकुम्भान् सामुद्रं पूर्वकुम्भके

Sau khi rửa (các bình) và tụng “śanno devī…”, hãy dùng nước thanh tịnh và cát tường để làm lễ an trú (adhivāsana) cho tám kumbha; và đặt nước biển (sāmudra-jala) vào kumbha ở phương Đông.

Verse 8

गाङ्गमग्नौ वर्षतोयं दक्षे रक्षस्तु नैर्झरं नदीतोयं पश्चिमे तु वायव्ये तु नदोदकं

Ở phương Đông Nam (phương Agni) dùng nước sông Hằng; ở phương Nam dùng nước mưa; ở phương Tây Nam dùng nước thác/suối đổ (naiṛjhara); ở phương Tây dùng nước sông; và ở phương Tây Bắc (vāyavya) dùng nước dòng chảy/tiểu lưu (nado-daka).

Verse 9

औद्भिज्जं चोत्तरे स्थाप्य ऐशान्यां तीर्थसम्भवं अलाभे तु नदीतोयं यासां राजेति मन्त्रयेत्

Đặt nước sinh từ thực vật (nước tiết từ cây) ở phương Bắc, và đặt nước phát sinh từ một tīrtha (bến thánh) ở phương Đông Bắc. Nếu không có, thì dùng nước sông thay thế, và gia trì bằng cách tụng thần chú mở đầu “yāsāṁ rājā …”.

Verse 10

देवं निर्मार्ज्य निर्मञ्छ्य दुर्मित्रियेति विचक्षणः नेत्रे चोन्मीलयेच्चित्रं तच्चक्षुर्मधुरत्रयैः

Sau khi lau chùi và tẩy sạch tượng thần, vị chủ lễ thiện xảo nên tụng thần chú mở đầu “durmitriye”, rồi cử hành nghi thức ‘khai nhãn’ cho pho tượng được vẽ; đôi mắt ấy được chạm/khai hoạt bằng ‘ba vị ngọt’.

Verse 11

ज्योतिः सम्पूरयेद्धैम्यां गुरवे गामथार्पयेत् समुद्रज्येष्ठेत्यभिषिञ्चयेद्वरुणं पूर्वकुम्भतः

Người ấy nên đổ đầy muôi tế bằng bơ sữa (ghee) để cúng lửa; rồi dâng một con bò cho guru (vị thầy chủ lễ). Tụng thần chú mở đầu “samudra-jyeṣṭha…”, người ấy làm lễ tắm rưới (abhiṣeka) cho Varuṇa bằng nước lấy từ bình đặt ở phương Đông (pūrva-kumbha).

Verse 12

समुद्रं गच्छ गाङ्गेयात् सोमो धेन्विति वर्षकात् देवीरापो निर्झराद्भिर् नदाद्भिः पञ्चनद्यतः

Hỡi các dòng nước của Gaṅgā, hãy đi về biển cả. Từ mây mưa, các ngươi là Soma, là bò sữa (dhenu) ban phát sung túc. Hỡi các Nữ Thần Nước, hãy đến từ suối nguồn và từ sông ngòi, từ xứ Pañcanada—vùng Đất Năm Dòng Sông.

Verse 13

उद्भिदद्भ्यश्चोद्भिदेन पावमान्याथ तीर्थकैः आपो हि ष्ठा पञ्चगव्याद्धिरण्यवर्णेति स्वर्णजात्

Với các thần chú “Udbhidadbhyaḥ” và “Udbhidenā”, với các công thức Pāvamānī (tẩy tịnh), rồi tiếp theo bằng nước tīrtha (nước thánh); với thần chú “Āpo hi ṣṭhā”, với pañcagavya (năm sản phẩm từ bò), và với thánh ca “Dhiraṇyavarṇāḥ”—như vậy việc thanh tịnh được cử hành, ban cho sự trong sạch rạng ngời như vàng.

Verse 14

आपो अस्मेति वर्षोप्त्यैर् व्याहृत्या कूपसम्भवैः वरुणञ्च तडागोप्त्यैर् वरुणाद्भिस्तु वश्यतः

Bằng thần chú “Āpo asm-”, cùng các công thức cầu mưa và lời xướng vyāhṛti, dùng nước múc từ giếng; và bằng nước lấy từ ao hồ cùng các công thức hộ trì ao, người ta khiến chính thần Varuṇa quy phục—thật vậy, bằng chính thủy lực của Varuṇa (tức nước đã được hiến thánh cho Varuṇa).

Verse 15

आपो देवीति गिरिजैर् एकाशीविघटैस्ततः स्नापयेद्वरुणस्येति त्वन्नो वरुणा चार्घ्यकं

Rồi dùng nước sinh từ núi (nước suối/sông) chứa trong các bình đã được hiến thánh, tắm cho Varuṇa khi tụng “Āpo devīḥ…”. Sau đó dâng arghya lên Varuṇa và tụng “Varuṇasya…” cùng “Tvanno Varuṇa…”.

Verse 16

व्याहृत्या मधुपर्कन्तु वृहस्पतेति वस्त्रकं वरुणेति पवित्रन्तु प्रणवेनोत्तरीयकं

Với các vyāhṛti, hãy dâng madhuparka; với thần chú “Bṛhaspati”, hãy dâng y phục; với thần chú “Varuṇa”, hãy dâng pavitra (vòng/dải cỏ kuśa dùng cho sự thanh tịnh nghi lễ); và với Praṇava (Oṃ), hãy dâng khăn choàng trên (uttarīya).

Verse 17

नदीक्षोदमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः आसां रुद्रेति कीर्तयेदिति ङ, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः इन्द्रियेति विचक्षण इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः यद्वारण्येन पुष्पादि प्रदद्याद्वरुणाय तु चामरं दर्पणं छत्रं व्यजनं वैजयन्तिकां

“nadīkṣodam”—bản Kha chép như vậy (dị bản có đánh dấu). “Nên tụng ‘āsāṃ rudre …’”—các bản Ṅa và Ga chép như vậy (dị bản có đánh dấu). “(…) ‘indriye …’ (…) ‘vicakṣaṇa’”—các bản Ga và Gha chép như vậy (dị bản có đánh dấu). Hoặc, có thể dâng lên Varuṇa hoa rừng v.v.; và cũng dâng cāmara (phất trần), gương, lọng, quạt, cùng vaijayantikā (vòng/biểu kỳ chiến thắng).

Verse 18

मूलेनोत्तिष्ठेत्युत्थाप्य तां रात्रिमधिवासयेत् वरुणञ्चेति सान्निध्यं यद्वारण्येन पूजयेत्

Sau khi dựng lên bằng mūla-mantra “mūlena uttiṣṭha” (“Hãy đứng dậy nhờ mūla [thần chú]”), nên an trí trong adhi-vāsa (lưu trú hiến thánh) suốt đêm ấy. Và với lời thỉnh “varuṇam ca iti”, hãy thờ phụng để bảo đảm sānnidhya (sự hiện diện cận kề) của thần—hoặc theo phương tiện/nghi thức Vāruṇa ấy.

Verse 19

सजीवीकरणं मूलात् पुनर्गन्धादिना यजेत् मण्डपे पूर्ववत् प्रार्च्य कुण्डेषु समिदादिकं

Trong nghi lễ “sajīvikaraṇa” (tái nhập sinh khí), nên cúng bái bắt đầu từ gốc (nền tảng); rồi lại cúng với hương liệu và các phẩm vật tương tự. Sau khi trước hết lễ bái trong maṇḍapa như trước, thì tại các hố lửa (kuṇḍa) nên dâng củi tế (samidh) và các lễ phẩm hỏa cúng đã được quy định.

Verse 20

वेदादिमन्त्रैर् गन्धाद्याश् चतस्रो धेनवो दुहेत् दिक्ष्वथो वै यवचरुं ततः संस्थाप्य होमयेत्

Với các thần chú mở đầu của Veda, nên “vắt ra/chuẩn bị” bốn lễ vật dạng dhenu, khởi từ các chất thơm. Rồi theo các phương hướng, nên thiết lập yava-caru (lễ vật cháo lúa mạch); sau khi an lập, liền cử hành hỏa cúng (homa).

Verse 21

व्याहृत्या वाथ गायत्र्या मूलेनामन्त्रयेत्तथा सूर्याय प्रजापतये द्यौः स्वाहा चान्तरिक्षकः

Kế đó, nên gia trì (thỉnh mời, chú nguyện) bằng các Vyāhṛti hoặc bằng Gāyatrī, và cũng vậy bằng mūla-mantra (chân ngôn gốc). Rồi (dâng/niệm) cho Sūrya và cho Prajāpati: “Dyauḥ, svāhā”, và cũng cho Antarikṣa (trung giới).

Verse 22

तस्यै पृथिव्यै देहधृत्यै इह स्वधृतये ततः इह रत्यै चेह रमत्या उग्रो भीमश् च रौद्रकः

Đối với Nàng—Pṛthivī (Đất Mẹ)—đấng nâng đỡ thân thể, tại đây nên cầu thỉnh cho sự vững bền của chính mình. Kế đó, tại đây (cầu thỉnh) cho niềm hoan hỷ, và tại đây cho sự hưởng lạc. (Cũng nên thỉnh) Ugra (Uy Mãnh), Bhīma (Khả Úy), và Raudraka (Phẫn Nộ).

Verse 23

विष्णुश् च वरुणो धाता रायस्पोषो महेन्द्रकः अग्निर्यमो नैरृतो ऽथ वरुणो वायुरेव च

Và (còn có) Viṣṇu, Varuṇa, Dhātṛ, Rāyaspoṣa, Mahendra; Agni, Yama, Nairṛta; rồi tiếp nữa là Varuṇa, và cả Vāyu nữa.

Verse 24

कुवेर ईशो ऽनन्तो ऽथ ब्रह्मा राजा जलेश्वरः तस्मै स्वाहेदं विष्णुश् च तद्विप्रासेति होमयेत्

Nên dâng các lễ vật (āhuti) vào lửa, xướng danh: “Kubera; Īśa; Ananta; rồi Brahmā; Vua (Indra); Jaleśvara (Varuṇa);—dâng cho Ngài, svāhā; lễ này, svāhā; và Viṣṇu; cùng ‘dâng cho các brāhmaṇa’,” như vậy mà cử hành homa.

Verse 25

सोमो धेन्विति षड् हुत्वा इमं मेति च होमयेत् आपो हि ष्ठेति तिसृभिरिमा रुद्रेति होमयेत्

Sau khi dâng sáu lần āhuti với thần chú mở đầu “somo dhenv…”, lại nên dâng với (thần chú) “imaṃ me…”. Kế đó, dùng ba câu bắt đầu “āpo hi ṣṭhā…”, và dùng (thần chú) “imā rudra…”, mà tiếp tục dâng āhuti.

Verse 26

दशादिक्षु बलिं दद्यात् गन्धपुष्पादिनार्चयेत् प्रतिमां तु समुत्थाप्य मण्डले विन्यसेद् बुधः

Nên dâng bali ở mười phương và cúng bái bằng hương liệu, bột đàn hương, hoa và các phẩm vật khác. Rồi nâng tượng thờ lên; bậc trí giả đặt tượng vào đúng vị trí trong maṇḍala nghi lễ.

Verse 27

पूजयेद्गन्धपुष्पाद्यैर् हेमपुष्पादिभिः क्रमात् मण्डले इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः मूले त्वग्नौ च होमयेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वायुः सोमो महेन्द्रक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः जलाशयांस्तु दिग्भागे वितस्तिद्वयसम्मितान्

Nên cúng bái theo thứ tự bằng hương liệu, hoa và các phẩm vật khác, lại dùng cả hoa vàng và những lễ vật tương tự. Trong maṇḍala, theo một số dị bản, có chỗ dạy rằng phải dâng homa vào lửa tại phần gốc/nền; và trong vài bản truyền khác còn nêu các thần như Vāyu, Soma và Mahendra. Lại nên lập các hồ chứa nước ở các khu vực theo phương hướng, mỗi hồ đo bằng hai vitasti (hai gang tay).

Verse 28

कृत्वाष्टौ स्थण्डिलान् रम्यान् सैकतान् देशिकोत्तमः वरुणस्येति मन्त्रेण साज्यमष्टशतं ततः

Sau khi chuẩn bị tám sthaṇḍila (đàn tế) đẹp đẽ bằng cát, vị đạo sư tế lễ ưu tú liền dâng tám trăm lần āhuti bằng bơ tinh luyện (ghee), dùng thần chú mở đầu “(Ôi) Varuṇa…”.

Verse 29

चरुं यवमयं हुत्वा शान्तितोयं समाचरेत् सेचयेन्मूर्ध्नि देवं तु सजीवकरणं चरेत्

Sau khi dâng vào lửa tế (homa) lễ vật chín caru làm từ lúa mạch, hành giả nên tiếp tục nghi thức bằng “nước an tịnh” (śānti-toya). Hãy rảy nước ấy lên đỉnh đầu của thần tượng, và nhờ đó thực hành nghi lễ “sajīvakaraṇa” (phục sinh, làm cho có sinh khí).

Verse 30

ध्यायेत्तु वरुणं युक्तं गौर्या नदनदीगणैः ॐ वरुणाय नमो ऽभ्यर्च्य ततः सान्निध्यमाचरेत्

Hãy quán niệm Varuṇa, được Gaurī và các đoàn sông suối vây quanh phụng sự. Sau khi lễ bái bằng chân ngôn “Oṃ varuṇāya namaḥ” (Ôm, kính lễ Varuṇa), rồi thực hành nghi thức sānnidhya để thỉnh cầu sự hiện diện thiêng liêng.

Verse 31

उत्थाप्य नागपृष्ठाद्यैर् भ्रामयेत्तैः समङ्गलैः आपो हि ष्ठेति च क्षिपेत्त्रिमध्वाक्ते घटे जले

Sau khi nâng vật ấy lên, hãy xoay vòng cùng các vật cát tường như nāga-pṛṣṭha và những thứ tương tự. Rồi tụng chân ngôn “āpo hi ṣṭhā…”, và thả chất tịnh hóa/đóa hoa ấy vào nước trong bình (ghaṭa) đã được làm ngọt bằng “ba thứ mật” (tri-madhu).

Verse 32

जलाशये मध्यगतं सुगुप्तं विनिवेशयेत् स्नात्वा ध्यायेच्च वरुणं सृष्टिं ब्रह्माण्डसञ्ज्ञिकां

Hãy đặt vật ấy, được che giấu cẩn mật, vào giữa hồ chứa nước. Sau khi tắm gội, hãy quán niệm Varuṇa và sự sáng tạo được gọi là “Brahmāṇḍa” (quả trứng vũ trụ).

Verse 33

अग्निवीजेन सन्दग्द्ध्य तद्भस्म प्लावयेद्धरां सर्वमपोमयं लोकं ध्यायेत् तत्र जलेश्वरं

Sau khi thiêu đốt địa đại bằng hạt giống lửa (agni-bīja), hãy rải tro ấy làm ngập phủ mặt đất. Rồi quán tưởng toàn thể thế gian đều là nước, và tại đó chiêm niệm Đấng Chúa Tể của Thủy giới (Jaleśvara).

Verse 34

तोयमध्यस्थितं देवं ततो यूपं निवेशयेत् चतुरस्रमथाष्टास्रं वर्तुलं वा प्रवर्तितं

Sau khi an vị thần linh ở giữa nước, kế đó dựng trụ tế (yūpa), được tạo theo dạng vuông, bát giác hoặc tròn.

Verse 35

आराध्य देवतालिङ्गं दशहस्तं तु कूपके यूपं यज्ञीयवृक्षोत्थं मूले हैमं फलं न्यसेत्

Sau khi thành kính thờ phụng liṅga (biểu tượng của thần), hãy dựng trong hố (kūpaka) một trụ tế (yūpa) dài mười hắt, làm từ cây thích hợp cho tế lễ; và đặt tại chân trụ một “quả” bằng vàng (chóp/đồ cúng).

Verse 36

वाप्यां पञ्चदशकरं पुष्करिण्यां तु विंशतिकं तडागे पञ्चविंशाख्यं जलमध्ये निवेशयेत्

Trong vāpī (giếng bậc), hãy an trí (trụ/điểm mốc trung tâm) dài mười lăm hắt; trong puṣkariṇī (ao sen), dài hai mươi; và trong taḍāga (hồ/đầm), loại gọi là hai mươi lăm—đặt ở giữa nước.

Verse 37

यागमण्डपाङ्गेण वा यूपब्रस्केति मन्त्रतः स्थाप्य तद्वेष्टयेद्वस्त्रैर् यूपोपरि पताकिकां

Sau khi an trí bằng thần chú “yāgamaṇḍapāṅgeṇa” hoặc thần chú “yūpabraska”, hãy quấn quanh bằng vải, và đặt một lá cờ nhỏ trên trụ yūpa.

Verse 38

चरुं सचमसं हुत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः उत्थाय इति ख, ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्तितमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यूपस्थानेति मन्त्रत इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तदभ्यर्च्य च गन्धाद्यैर् जगच्छान्तिं समाचरेत् दक्षिणां गुरवे दद्याद्भूगोहेमाम्बुपात्रकं

Sau khi dâng vào lửa lễ vật caru (đồ cúng nấu chín) cùng với muôi camasa, rồi đứng dậy và theo nghi thức được chỉ rõ trong các bản truyền nghi, hãy thờ phụng tại chỗ ấy bằng hương thơm v.v., và cử hành pháp ‘jagacchānti’ (an hòa cho thế giới). Hãy dâng dakṣiṇā cho bậc thầy (guru): đất đai, một con bò, vàng, và một bình chứa đầy nước.

Verse 39

द्विजेभ्यो दक्षिणा देया आगतान् भोजयेत्तथा आब्रह्मस्तम्बपर्यन्ता ये केचित्सलिलार्थिनः

Nên dâng dakṣiṇā (lễ vật thù lao) cho các bậc dvija, và cũng nên đãi ăn những người đã đến. Hễ bất cứ hữu tình nào—từ Phạm Thiên (Brahmā) cho đến một ngọn cỏ—hễ cầu nước thì đều phải được cho nước.

Verse 40

ते तृप्तिमुपगच्छन्तु तडागस्थेन वारिणा तोयमुत्सर्जयेदेवं पञ्चगव्यं विनिक्षिपेत्

“Nguyện cho họ được thỏa mãn bằng nước múc từ ao.” Theo cách ấy, nên rót nước ra như một sự hiến cúng, rồi sau đó đặt (hoặc cho dùng) pañcagavya.

Verse 41

आपो हि ष्ठेति तिसृभिः शान्तितोयं द्विजैः कृतं तीर्थतोयं क्षिपेत् पुण्यं गोकुलञ्चार्पयेद्विजान्

Với ba câu kệ mở đầu bằng “Āpo hi ṣṭhā…”, các bậc dvija nên chuẩn bị nước śānti (nước an hòa). Rồi nên thả vào nước tīrtha (nước thánh từ nơi hành hương) như một công đức, và cũng dâng một đàn bò (hay bố thí bò) cho các dvija (bà-la-môn).

Verse 42

अनिवारितमन्नाद्यं सर्वजन्यञ्च कारयेत् अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत्

Nên sắp đặt lương thực và vật dụng thiết yếu, không hề ngăn giữ đối với bất kỳ ai, và dành cho mọi người. Ai thực hành điều này (như một hạnh nguyện bố thí thực phẩm thường xuyên) sẽ được công đức ngang với việc cử hành một nghìn lần một nghìn lễ tế Aśvamedha.

Verse 43

एकाहं स्थापयेत्तोयं तत्पुण्यमयुतायुतं विमाने मोदते स्वर्गे नरकं न स गच्छति

Ai thiết lập (cung cấp) nước dù chỉ trong một ngày cũng được công đức vô lượng, đến hàng vạn vạn. Người ấy hoan hỷ nơi cõi trời trong thiên xa, và không đi vào địa ngục.

Verse 44

गवादि पिवते यस्मात्तस्मात् कर्तुर् न पातकं तोयदानात्सर्वदानफलं प्राप्य दिवं यजेत्

Vì bò và các loài hữu tình khác uống nước ấy, nên người làm không mắc tội. Do bố thí nước, được quả báo của mọi sự bố thí, người ấy nên phụng thờ chư thiên và đạt đến cõi trời.