Adhyaya 60

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अधिवासनं नाम ऊनषष्टितमो ऽध्यायः अथ षष्टितमोध्यायः वासुदेवप्रतिष्ठादिविधिः भगवानुवाच पिण्डिकास्थापनार्थन्तु गर्भागारं तु सप्तधा विभजेद् ब्रह्मभागे तु प्रतिमां स्थापयेद् बुधः

Như vậy, trong Agni Purāṇa—bộ Mahāpurāṇa nguyên thủy—kết thúc chương thứ năm mươi chín mang tên “Adhivāsana” (nghi thức lưu trú/nhập lực trước khi hiến thánh). Nay bắt đầu chương thứ sáu mươi: “Nghi thức thiết lập (pratiṣṭhā) Vāsudeva và các pháp liên hệ.” Đức Thế Tôn phán: “Để đặt piṇḍikā (bệ-đế), nên chia garbhagṛha (chính điện thánh) làm bảy phần; và tại ‘phần Brahmā’ (khu trung tâm tối thượng), bậc trí giả nên an trí tượng thánh (pratimā).”

Verse 2

देवमनुषपैशाचभागेषु न कदाचन ब्रह्मभागं परित्यज्य किञ्चिदाश्रित्य चाण्डज

Hỡi bậc sinh từ trứng, khi phân định các phần dành cho chư thần, loài người và các piśāca (linh thể), tuyệt đối chớ bỏ phần thuộc về Brahman (phần Brahmā/Bà-la-môn). Trái lại, luôn nên dành ra một phần nào đó, nương theo và tôn kính phần Brahman ấy.

Verse 3

देवमानुषभागाभ्यां स्थाप्या यत्नात्तु पिण्डिका नपुंसककशिलायान्तु रत्नन्यासं समाचरेत्

Với sự cẩn trọng, phải an trí piṇḍikā (khối bệ) theo cả phần thần linh và phần nhân gian, tức các phân chia tỷ lệ đã được quy định. Và nếu là loại đá “trung tính” (không định giới), thì phải đúng pháp thực hiện nghi thức an đặt châu báu (ratna-nyāsa).

Verse 4

नारसिंहेन हुत्वा रत्नन्यासं च तेन वै चतस्रः स्थापयेच्च गा इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपठः घोषयेच्च ततो मखे इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेदाशु पिण्डिकामिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वर्णन्यासमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः व्रीहीन् रत्नांस्त्रिधातूंश् च लोहादींश् चन्दनादिकान्

Sau khi cúng tế (homa) theo Narasiṃha (thần chú/nghi quỹ), thì ngay bằng nghi quỹ ấy phải thực hiện an đặt châu báu (ratna-nyāsa). Kế đó, lập bốn phương/vị trí với lời xướng “gā”. Rồi trong lễ tế (makha) phải tuyên cáo đúng phép; mau chóng đặt piṇḍikā; và thực hành varṇa-nyāsa, tức an đặt các âm tiết/chữ. (Cũng phải sắp bày/dâng) hạt gạo, châu báu, ba kim loại/hợp kim (tridhātu), các kim loại bắt đầu từ sắt, cùng đàn hương và các vật tương tự.

Verse 5

पूर्वादिनवगर्तेषु न्यसेन् मध्ये यथारुचि अथ चेन्द्रादिमन्त्रैश् च गर्तो गुग्गुलुनावृतः

Trong chín hố bắt đầu từ hố phía Đông, phải đặt (các vật cúng/sự an trí), còn hố giữa thì sắp xếp tùy ý. Rồi với các thần chú bắt đầu từ Indra và các vị khác, hố ấy được phủ/bao quanh bằng guggulu (nhựa thơm) như một sự xông hương/bao bọc nghi lễ.

Verse 6

रत्नन्यासविधिं कृत्वा प्रतिमामालभेद्गुरुः सशलाकैर् दर्भपुञ्जैश् च सहदेवैः समन्वितैः

Sau khi làm xong nghi thức an đặt châu báu (ratna-nyāsa) đúng pháp, vị đạo sư (guru) phải bắt đầu việc cử hành/tiếp xúc nghi lễ đối với tượng thánh (pratimā), kèm theo các kim/que nghi lễ (śalākā) và các bó cỏ darbha, đồng thời có sự phối hợp (thỉnh mời) các thần tùy tùng (sahadeva).

Verse 7

सवाह्यन्तैश् च संस्कृत्य पञ्चगव्येन शोधयेत् प्रोक्षयेद्दर्भतोयेन नदीतीर्थोदकेन च

Sau khi chuẩn bị đúng phép với các nghi thức phụ trợ đã quy định, phải tẩy uế bằng pañcagavya. Rồi phải rảy nước đã được thánh hóa bằng cỏ darbha, và cả nước lấy từ sông hoặc từ một thánh độ (tīrtha).

Verse 8

होमार्थे खण्डिलं कुर्यात् सिकताभिः समन्ततः सार्धहस्तप्रमाणं तु चतुरस्रं सुशोभनं

Để cử hành lễ homa, cần chuẩn bị khaṇḍila (nền/không gian đàn hỏa), rải cát bao quanh; kích thước một rưỡi hasta, hình vuông cân đối, trang nghiêm và đẹp đẽ.

Verse 9

अष्टदिक्षु यथान्यासं कलशानपि विन्यसेत् पूर्वाद्यानष्टवर्णेन अग्निमानीय संस्कृतं

Hãy an trí các bình lễ (kalaśa) theo đúng phép ở tám phương; rồi bắt đầu từ phương Đông, thỉnh rước ngọn lửa đã được gia trì, triệu thỉnh bằng thần chú tám âm tiết.

Verse 10

त्वमग्नेद्युभिरिति गायत्र्या समिधो हुनेत् अष्टार्णेनाष्टशतकं आज्यं पूर्णां प्रदापयेत्

Tụng bài Gāyatrī mở đầu bằng “tvam agne dyubhiḥ …”, hãy dâng các que củi (samidh) vào lửa. Kế đó, với thần chú tám âm tiết, hãy dâng tám trăm lần cúng bơ tinh khiết (ājya), và sau cùng thực hiện lễ cúng kết thúc trọn vẹn (pūrṇāhuti).

Verse 11

शान्त्युदकं आम्रपत्रैः मूलेन शतमन्त्रितं सिञ्चेद्देवस्य तन्मूर्ध्नि श्रीश् च ते ह्य् अनया ऋचा

Dùng lá xoài, hãy rảy lên đỉnh đầu của thần linh nước an tịnh (śānty-udaka) đã được gia trì một trăm lần bằng Mūla-mantra, đồng tụng: “Nguyện Śrī (phúc thịnh) thuộc về ngài—quả thật—nhờ bài Ṛc (thánh tụng) này.”

Verse 12

ब्रह्मयानेन चोद्धृत्य उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पते तद्विष्णोरिति मन्त्रेण प्रासादाभिमुखं नयेत्

Sau khi nâng (thánh vật/thần tượng) lên Brahma-yāna (xe/kiệu của Phạm thiên), hãy tụng: “Hãy đứng dậy, hỡi Brahmaṇaspati (Chủ tể của Brahman)”; rồi với thần chú mở đầu “tad viṣṇoḥ …”, hãy dẫn đi hướng mặt về phía đền thờ.

Verse 13

शिविकायां हरिं स्थाप्य भ्रामयीत पुरादिकं गीतवेदादिशब्दैश् च प्रासादद्वारि धारयेत्

Sau khi an vị Hari trên kiệu (śivikā), nên rước Ngài đi quanh thành và vùng phụ cận; cùng tiếng ca, tiếng tụng Veda và các âm thanh tương tự, rồi đặt (kiệu/tượng) tại cửa đền thờ.

Verse 14

इतपुस्तकत्रयपाठः अष्टान्तेनाष्टशतकमिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शान्त्युदकमाज्यपात्रैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ब्रह्मपात्रेणेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गीतवाद्यादिशब्दैश् च इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्त्रीभिर्विप्रैर् मङ्गलाष्टघटैः संस्नापयेद्धरिं ततो गन्धादिनाभ्यर्च्य मूलमन्त्रेण देशिकः

(Một số dị bản trong thủ bản ghi: “với tám âm tiết kết thúc để đủ số 108”; “với các bình đựng nước cầu an và bơ ghee”; “với bình brahma”; và “kèm âm thanh ca hát và nhạc cụ”.) Kế đó, cùng phụ nữ và các bà-la-môn, dùng bộ tám bình cát tường (aṣṭa-maṅgala ghaṭa) để làm lễ tắm rưới (abhiṣeka) cho Hari. Sau đó, vị thầy chủ lễ (deśika) thờ phụng Ngài bằng hương chiên-đàn và các phẩm vật khác, tụng mūlamantra (chân ngôn căn bản).

Verse 15

अतो देवेति वस्त्राद्यमष्टाङ्गार्घ्यं निवेद्य च स्थिरे लग्ने पिण्डिकायां देवस्य त्वेति धारयेत्

Kế đó, tụng thần chú mở đầu “ato deve…”, nên dâng y phục và các vật phẩm khác, đồng thời hiến dâng arghya tám phần (aṣṭāṅgārghya). Vào thời điểm lagna ổn định và cát tường, nên an cố trên bệ piṇḍikā, tụng “devasya tvam…”.

Verse 16

ॐ त्रैलोक्यविक्रान्ताय नमस्तेस्तु त्रिविक्रम संस्थ्याप्य पिण्डिकायान्तु स्थिरं कुर्याद्विचक्षणः

“Oṃ. Kính lễ Ngài Trivikrama, Đấng đã sải bước khắp ba cõi.” Sau khi an vị đúng pháp, hành giả sáng suốt nên làm cho vững chắc và ổn định trên bệ piṇḍikā.

Verse 17

ध्रुवा द्यौरिति मन्त्रेण विश्वतश् चक्षुरित्यपि पञ्चगव्येन संस्नाप्य क्षाल्य गन्धदकेन च

Với thần chú “dhruvā dyauḥ” và cả “viśvataś cakṣuḥ”, nên tắm rưới bằng pañcagavya; rồi rửa sạch, và cuối cùng thanh tẩy thêm bằng nước thơm.

Verse 18

पूजयेत् सकलीकृत्य साङ्गं सावरणं हरिं ध्यायेत् स्वं तस्य मूर्तिन्तु पृथिवी तस्य पीठिका

Sau khi sắp đặt nghi lễ thờ phụng cho trọn vẹn, hãy lễ bái Hari cùng với các chi phần và các vòng bao quanh (āvaraṇa). Hãy quán niệm rằng chính thân mình là sự hiển lộ của Ngài; và Trái Đất này là bệ (pīṭhikā) của Ngài.

Verse 19

कल्पयेद्विग्रहं तस्य तैजसैः परमाणुभिः जीवमावाहयिष्यामि पञ्चविंशतितत्त्वगं

Hãy tạo tác tượng (vigraha) của Ngài bằng những vi hạt rực sáng. (Rồi vị chủ lễ tuyên ngôn:) “Ta sẽ thỉnh mời (āvāhana) sự hiện diện sống động (jīva) được cấu thành bởi hai mươi lăm nguyên lý (tattva).”

Verse 20

चैतन्यं परमानन्दं जाग्रत्स्वप्नविवर्जितं देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितं

Đó là ý thức thuần tịnh (caitanya), là an lạc tối thượng; vượt ngoài trạng thái thức và mộng; không thân, không căn, không tâm, không trí, không khí lực (prāṇa), và không ngã chấp (ahaṅkāra).

Verse 21

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं हृदयेषु व्यवस्थितं हृदयात् प्रतिमाविम्बे स्थिरो भव परेश्वर

Lạy Đấng Tối Thượng, Ngài an trụ trong tim của mọi loài—từ Brahmā cho đến một ngọn cỏ—xin hãy an định, sau khi được thỉnh từ tâm vào sự hiện diện phản chiếu trong pho tượng này.

Verse 22

सजीवं कुरु बिम्बं त्वं सवाह्याभ्यन्तरस्थितः अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो देहोपाधिषु संस्थितः

Xin làm cho bimba (hình tượng) này trở nên sống động, vì Ngài hiện diện cả bên ngoài lẫn bên trong. Puruṣa có kích thước bằng một ngón cái và an trụ trong các giới hạn phụ thuộc của thân (upādhi).

Verse 23

ज्योतिर्ज्ञानं परं ब्रह्म एकमेवाद्वितीयकं सजीवीकरणं कृत्वा प्रणवेन निबोधयेत्

Phạm Thiên tối thượng (Brahman) chính là ý thức sáng ngời—tự thân là tri thức; chỉ có một, không có thứ hai. Sau khi làm cho thực tại ấy trở nên sống động và hiện tiền trong kinh nghiệm nội tâm, hành giả nên chứng ngộ qua Pranava (Oṃ).

Verse 24

सान्निध्यकरणन्नाम हृदयं स्पृश्य वै जपेत् सूक्तन्तु पौरुषं ध्यायन् इदं गुह्यमनुं जपेत्

Chạm vào vùng tim và trì tụng (japa) tâm chú gọi là “Sānnidhya-karaṇa”, tức nghi thức làm cho thần lực hiện diện gần kề. Lại nữa, khi quán niệm Pauruṣa Sūkta, hành giả nên trì tụng công thức mật chú này.

Verse 25

नमस्तेस्तु सुरेशाय सन्तोषविभवात्मने मङ्गलाष्टघटे इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ज्ञानविज्ञानरूपाय ब्रह्मतेजोनुयायिने

Kính lễ Ngài, bậc Chúa tể chư thiên—đấng mà phú quý do tri túc chính là tự tánh; đấng là hiện thân của tri thức và minh tri (jñāna–vijñāna), luôn hòa hợp với quang huy của Brahman.

Verse 26

गुणातिक्रान्तवेशाय पुरुषाय महात्मने अक्षयाय पुराणाय विष्णो सन्निहितो भव

Ôi Viṣṇu—đấng vượt ngoài các guṇa, là Purusha tối thượng, Đại Ngã, bất hoại và Cổ xưa—xin hãy hiện diện nơi đây, trước mặt chúng con.

Verse 27

यच्च ते परमं तत्त्वं यच्च ज्ञानमयं वपुः तत् सर्वमेकतो लीनमस्मिन्देहे विबुध्यतां

Và bất cứ điều gì là Thực tại tối thượng của Ngài, và bất cứ điều gì là thân tướng cấu thành bởi tri thức của Ngài—xin hãy được nhận biết rõ rằng tất cả ấy, như một toàn thể, đã dung nhập vào chính thân này.

Verse 28

आत्मानं सन्निधीकृत्य ब्रह्मादिपरिवारकान् स्वनाम्ना स्थापयेदन्यानायुधान् स्वमुद्रया

Sau khi tự an lập mình trong sự hiện diện thiêng (thiết lập cận kề nghi lễ), hành giả nên an trí Phạm Thiên (Brahmā) và các thần tùy tùng; đồng thời an trí các thần khí khác bằng cách xướng danh từng vị và dùng các thủ ấn (mudrā) đã quy định.

Verse 29

यात्रावर्षादिकं दृष्ट्वा ज्ञेयः सन्निहितो हरिः नत्वा स्तुत्वा स्तवाद्यैश् च जप्त्वा चाष्टाक्षरादिकं

Khi thấy các dấu hiệu như cuộc rước lễ (yātrā) và nghi thức rưới mưa cúng dường, phải biết rằng Hari (Viṣṇu) đang hiện diện tại đó. Sau khi đảnh lễ và tán thán bằng các thánh tụng (stotra) v.v., lại nên trì tụng thần chú tám âm (aṣṭākṣara) và các thần chú Viṣṇu liên hệ.

Verse 30

चण्डप्रचण्डौ द्वारस्थौ निर्गत्याभ्यर्चयेद्गुरुः अग्निमण्डपमासाद्य गरुडं स्थाप्य पूजयेत्

Vị thầy chủ lễ (guru), đi ra ngoài, nên cúng bái Caṇḍa và Pracaṇḍa đứng nơi cửa. Rồi tiến đến nhà mạn-đà-la lửa (agni-maṇḍapa), an trí Garuḍa và thực hiện lễ thờ phụng Ngài.

Verse 31

दिगीशान् दिशि देवांश् च स्थाप्य सम्पूज्य देशिकः विश्वक्सेनं तु संस्थाप्य शङ्खचक्रादि पूजयेत्

Sau khi an trí các chúa tể phương hướng và các thần ở từng phương vị, rồi cúng bái đầy đủ, vị đạo sư chủ lễ nên an lập Viśvaksena và thờ phụng ốc tù và (śaṅkha), bánh xe (cakra) cùng các pháp khí/biểu tượng khác.

Verse 32

सर्वपार्षदकेभ्यश् च बलिं भूतेभ्य अर्चयेत् परमवस्त्रसुवर्णादि गुरवे दक्षिणां ददेत्

Lại nên dâng bali (lễ vật thực phẩm) cho tất cả các chúng tùy tùng; và cũng cúng bái các bhūta (các linh thể/ma thần thuộc các đại). Đối với guru, nên hiến dâng dakṣiṇā gồm y phục thượng hạng, vàng và các vật tương tự.

Verse 33

यागोपयोगिद्रव्याद्यमाचार्याय नरोर्पयेत् आचार्यदक्षिणार्धन्तु ऋत्विग्भ्यो दक्षिणां ददेत्

Người ta nên dâng cho vị ācārya (thầy chủ lễ) các vật liệu và mọi thứ cần dùng trong tế lễ. Tuy nhiên, một nửa khoản dakṣiṇā (lễ tạ) dành cho ācārya phải được trao làm phí tế lễ cho các ṛtvij (các tư tế phụng hành).

Verse 34

अन्येभ्यो दक्षिणां दद्याद्भोजयेद् ब्राह्मणांस्ततः अवारितान् फलान् दद्याद्यजमानाय वै गुरुः

Người ấy nên ban dakṣiṇā (lễ tạ) cho những người khác, rồi sau đó thết đãi các Bà-la-môn. Vị guru chủ lễ cũng phải trao cho yajamāna (người chủ tế) những “quả” (kết quả/thu nhập) không bị giữ lại, tức phần đến hạn và không bị ngăn trở.

Verse 35

विष्णुं नयेत् प्रतिष्ठाता चात्मना सकलं कुलं य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः यच्च ते परमं गुह्यमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यात्रावर्षादिकं कृत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अवारितफलमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रतिष्ठाकृदिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः सर्वेषामेव देवानामेष साधारणो विधिः मूलमन्त्राः पृथक्तेषां शेषं कार्यं समानकं

Vị chủ lễ an vị (pratiṣṭhātā) nên dẫn (thần tượng) như chính Viṣṇu; nhờ hành vi ấy, tự thân vị ấy cũng đưa theo (thanh tịnh và nâng cao) toàn bộ dòng tộc của mình. Đây là nghi thức chung cho việc an vị mọi thần linh: các mūla-mantra (chân ngôn căn bản) thì riêng biệt theo từng vị, còn các hành tác nghi lễ còn lại đều thực hiện giống nhau.