Adhyaya 58

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कलशाधिवासो नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः अथ अष्टपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः स्नानादिविधिः भगवानुवाच ऐशान्यां जनयेत् कुण्डं गुरुर्वह्निञ्च वैष्णवं गायत्र्यष्टशतं हुत्वा सम्पातविधिना घटान्

Như vậy, trong Agni Purāṇa, chương thứ năm mươi bảy mang tên “Kalaśādhivāsa (an vị/hiến thánh các bình nghi lễ)” kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ năm mươi tám, “Quy tắc tắm gội và các nghi thức liên hệ”. Đức Thế Tôn phán: “Ở phương đông-bắc, vị thầy tế phải lập hố lửa và nhóm lửa Vaiṣṇava. Sau khi dâng tám trăm lễ hiến bằng thần chú Gāyatrī, vị ấy phải hiến thánh các bình nghi lễ theo nghi thức gọi là sampāta.”

Verse 2

प्रोक्षयेत् कारुशालायां शिल्पिभिर्मूर्तिपैर् व्रजेत् तूर्यशब्दैः कौतुकञ्च बन्धयेद्दक्षिणे करे

Vị ấy phải làm lễ rảy nước (prokṣaṇa) trong xưởng của thợ, rồi cùng các nghệ nhân và những người tạo tượng tiến bước giữa tiếng nhạc khí, và buộc sợi chỉ hộ thân (kautuka) vào tay phải.

Verse 3

विष्णवे शिपिविष्टेति ऊर्णासूत्रेण सर्षपैः पट्टवस्त्रेण कर्तव्यं देशिकस्यापि कौतुकं

Khi tụng công thức “viṣṇave śipiviṣṭe”, phải làm sợi hộ thân kautuka (chỉ/ bùa nghi lễ) bằng dây len, kèm hạt mù tạt, và bằng dải vải lụa/vải; loại kautuka ấy cũng phải làm cho chính vị thầy chủ lễ (deśika).

Verse 4

मण्डपे प्रतिमां स्थाप्य सवस्त्रां पूजितान् स्तुवन् नमस्तेर्च्ये सुरेशानि प्रणीते विश्वकर्मणा

Sau khi an vị tượng thờ trong mạn-đà-pa, rồi dâng cúng và tán thán—đã khoác y phục—người hành lễ nên thưa: “Kính lễ Ngài, ô Nữ Thần đáng tôn thờ, Bà Chúa của chư thiên, do Viśvakarmā tạo tác.”

Verse 5

प्रभाविताशेषजगद्धात्रि तुभ्यं नमो नमः त्वयि सम्पूजयामीशे नारायणमनामयं

Ô Đấng nâng đỡ toàn thể thế gian, Đấng khiến muôn cõi vận hành—kính lễ Ngài, kính lễ Ngài mãi mãi. Trong chính Ngài, ô Chúa Tể, con thành kính thờ phụng Nārāyaṇa, Đấng vô cấu, không bệnh khổ.

Verse 6

रहिता शिल्पिदोषैस्त्वमृद्धियुक्ता सदा भव एवं विज्ञाप्य प्रतिमां नयेत्तां स्नानमण्डपं

“Nguyện Ngài không vướng lỗi do tay nghề tạo tác; nguyện Ngài luôn đầy đủ phú quý.” Thưa bạch như vậy rồi, người ta nên dẫn tượng ấy đến mạn-đà-pa tắm gội.

Verse 7

शिल्पिनन्तोषयेद्द्रव्यैर् गुरवे गां प्रदापयेत् चित्रं देवेति मन्त्रेण नेत्रे चोन्मीलयेत्ततः

Nên làm hài lòng người thợ bằng lễ vật; nên dâng một con bò cho vị đạo sư. Rồi, với thần chú “citraṃ deva”, hãy cử hành nghi thức khai nhãn (netronmīlana) cho tượng thần.

Verse 8

मण्डले इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्निर्ज्योतीति दृष्टिञ्च दद्याद्वै भद्रपीठके ततः शुक्लानि पुष्पाणि घृतं सिद्धार्थकं तथा

“Trong maṇḍala”—đó là dị bản theo bản sách có đánh dấu. Trên bệ cát tường (bhadrapīṭha), hãy ban lập “cái nhìn/quán tưởng” bằng thần chú “agniḥ jyotiḥ” (Agni là ánh sáng); rồi dâng hoa trắng, bơ sữa (ghṛta) và cả siddhārthaka (hạt cải trắng).

Verse 9

दूर्वां कुशाग्रं देवस्य दद्याच्छिरसि देशिकः मधुवातेति मन्त्रेण नेत्रे चाभ्यञ्जयेद्गुरुः

Vị thầy chủ lễ (deśika) nên đặt cỏ dūrvā và đầu cỏ kuśa lên đỉnh đầu của thần tượng; và với thần chú mở đầu “madhu-vāta…”, vị guru cũng nên xức (dầu) lên đôi mắt.

Verse 10

हिरण्यगर्भमन्त्रेण इमं मेति च कीर्तयेत् घृतेनाभ्यञ्जयेत् पश्चात् पठन् घृतवतीं पुनः

Dùng thần chú Hiraṇyagarbha, cũng nên tụng công thức “imaṃ me”. Sau đó, nên xức bằng bơ tinh luyện (ghṛta, ghee); và khi tụng lại, hãy lặp lại bài ṛc/thần chú gọi là “Ghṛtavatī”.

Verse 11

मसूरपिष्टे नोद्वर्त्य अतो देवेति कीर्तयन् क्षालयेदुष्णतोयेन सप्त ते ऽग्रेति देशिकः

Vị thầy tế (deśika) nên xoa chà (udvartana) bằng hồ bột đậu lăng, trong khi tụng “ato deve…”, rồi rửa sạch bằng nước ấm, đọc “sapta te ’gre…”.

Verse 12

द्रुपदादिवेत्यनुलिम्पेदापो हि ष्ठेति सेचयेत् नदीजैस्तीर्थजैः स्नानं पावमानीति रत्नजैः

Khi tụng thần chú mở đầu “Drupadā…”, nên xức (lên thân); khi tụng “Āpo hi ṣṭhā…”, nên rảy nước. Việc tắm nên dùng nước từ sông và các nơi hành hương (tīrtha); còn sự tịnh hóa bằng châu báu thì thực hiện với bài thánh ca gọi là “Pāvamānī”.

Verse 13

समुद्रं गच्छ चन्दनैस्तीर्थमृत्कलशेन च शन्नो देवीः स्नापयेच्च गायत्र्याप्युष्णवारिणा

“Hãy đi đến đại dương”, mang theo hương đàn (candana) và một bình nước (kalaśa) chứa đất thiêng từ tīrtha. Sau khi tụng “Śaṃ no devīḥ”, hãy tắm; cũng vậy, hãy tắm bằng nước ấm trong khi tụng Gāyatrī.

Verse 14

पञ्चमृद्धिर्हिरण्येति स्नापयेत्परमेश्वरं सिकताद्भिरिर्मं मेति वल्मीकोदघटेन च

Tụng thần chú mở đầu “pañcamṛddhiḥ” rồi tiếp “hiraṇya iti”, hành giả nên tắm gội (snāpayet) Parameśvara; cũng vậy, dùng cát mà tụng “irmaṃ me”, và lại dùng nước mang trong bình làm từ ụ mối (valmīka).

Verse 15

तद्विष्णोरिति ओषध्यद्भिर्या ओषधीति मन्त्रतः यज्ञायज्ञेति काषायैः पञ्चभिर्गव्यकैस्ततः

Tụng thần chú mở đầu “tad viṣṇoḥ”, nghi lễ được thực hiện với các dược thảo; cũng vậy, theo đúng phép định, tụng “yā oṣadhīḥ”; và tụng “yajñāyajña”; rồi tiếp đến dùng các thứ thuốc sắc và năm sản phẩm của bò (pañcagavya).

Verse 16

पयः पृथिव्यां मन्त्रेण याः फलिनी फलाम्बुभिः विश्वतश् चक्षुः सौम्येन पूर्वेण कलसेन च

Với một thần chú, nên rưới/đặt sữa lên mặt đất; rồi khẩn thỉnh năng lực kết trái bằng nước hòa cùng trái cây; an lập “Con Mắt thấy khắp”; và cũng thực hiện với bình nước (kalaśa) hiền hòa ở phương Đông.

Verse 17

सोमं राजानमित्येवं विष्णो रराटं दक्षतः हंसः शुचिः पश्चिमेन कुर्यादुद्वर्तनं हरेः

Tụng (thần chú) mở đầu “Somaṃ rājānam…”, nên xoa chà để tẩy sạch trán của Viṣṇu; từ bên phải với “Haṃsaḥ”, từ bên trái với “Śuciḥ”, và từ phương Tây thì thực hiện udvartana—nghi thức xoa bột khô thanh tịnh—cho Hari.

Verse 18

मूर्धानन्दिवमन्त्रेण धात्रीं मांसीं च के ददेत् मानस्तोकेति मन्त्रेण गन्धद्वारेति गन्धकैः

Với thần chú mở đầu “mūrdhānaṁ divā…”, nên dâng dhātrī (quả āmalakī/me rừng) và māṁsī (spikenard). Với thần chú mở đầu “mā naḥ stoke…”, và với công thức Veda “gandha-dvāre…”, nên dâng các hương liệu, vật thơm (nước hoa, trầm hương v.v.).

Verse 19

मयूरपिच्छेनोद्वर्त्य इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः गायत्र्या गन्धवारिणा इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः धात्रीमांस्युदकेन चेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः इदमापेति च घटैर् एताशीतिपदस्थितैः एह्येहि भगवन् विष्णो लोकानुग्राहकारक

“Xoa (thân) bằng lông công”—một bản truyền đọc như vậy; “tắm bằng nước thơm trong khi tụng Gāyatrī”—ba bản truyền đọc như vậy; “và (tắm) bằng nước đã ngâm dhātrī (āmalakī) cùng māṃsī (jatāmāṃsī)”—một bản truyền đọc như vậy. Rồi đặt các bình kalaśa ở tám mươi vị trí, tụng “Idam āpaḥ…”, và thỉnh mời: “Hãy đến, hãy đến, ô Bhagavān Viṣṇu, bậc ban ân phúc cho các thế giới.”

Verse 20

यज्ञभागं गृहाणेमं वासुदेव नमोस्तु ते अनेनावाह्य देवेशं कुर्यात् कौतुकमोचनं

“Xin nhận phần tế lễ này, hỡi Vāsudeva—kính lễ Ngài. Nhờ (thần chú) này, sau khi thỉnh mời Đấng Chúa tể chư thiên (Devēśa), người ta nên cử hành nghi thức tháo/gỡ sợi chỉ gia trì (kautuka-mocana).”

Verse 21

मुञ्चामि त्वेति सूक्तेन देशिकस्यापि मोचयेत् हिरण्मयेन पाद्यं दद्यादतो देवेति चार्घ्यकं

Với bài chú mở đầu “muñcāmi tvā… (con giải thoát cho ngài)”, cũng nên làm nghi thức giải thoát/tha xá cho vị thầy chủ lễ (deśika). Nên dâng nước rửa chân (pādya) trong bình bằng vàng; rồi, với bài chú mở đầu “ato deva…”, dâng lễ arghya.

Verse 22

मधुवाता मधुपर्कं मयि गृह्णामि चाचमेत् अक्षन्नमीमदन्तेति किरेद्दर्वाक्षतं बुधः

Tụng “Madhuvātā…”, người ấy nhận madhuparka (hỗn hợp mật) rồi súc miệng thanh tịnh (ācamanam). Nói “akṣannamīm adanta iti”, bậc trí giả liền rắc gạo nguyên hạt (akṣata) bằng muôi (darvī).

Verse 23

काण्डान्निर्मञ्छनं कुर्याद्गन्धं गन्धवतीति च उन्नयामीति माल्यञ्च इदं विष्णुः पवित्रकं

Nên làm pavitraka (dây/vòng thanh tịnh) bằng cách tuốt sợi từ các thân cây. Khi dâng hương liệu, nói: “(Ngài là) đấng thơm ngát”; và khi nâng lên rồi đặt vòng hoa, nói: “Con nâng lên.” Đây là pavitraka dành cho Viṣṇu.

Verse 24

वृहस्पते वस्त्रयुग्मं वेदाहमित्युत्तरीयकं महाव्रतेन सकलीपुष्पं चौषधयः क्षिपेत्

Đối với thần Bṛhaspati, nên dâng (thả cúng) một đôi y phục, tụng thần chú “vedāham”; và dâng tấm thượng y (uttarīya) với thần chú “mahāvratena”; cũng vậy, nên dâng hoa “sakalī” và các dược thảo (thảo dược).

Verse 25

धूपं दद्याद्धूरसीति विभ्राट्सूक्तेन चाञ्जनं युञ्जन्तीति च तिलकं दीर्घायुष्ट्वेति माल्यकं

Nên dâng hương với thần chú “dhūr asi”; dâng thuốc kẻ mắt (añjana) theo Vibhrāṭ-sūkta; điểm dấu trán (tilaka) với thần chú “yuñjantī”; và dâng vòng hoa (mālya) với thần chú “dīrghāyuṣṭva”.

Verse 26

इन्द्रच्छत्रेति छत्रन्तु आदर्शन्तु विराजतः चामरन्तु विकर्णेन भूषां रथन्तरेण च

Lọng che nên được gọi là “lọng của Indra”; gương nên được ghi là “của Đấng Rực Sáng” (Virājataḥ); phất trần (cāmara) nên được ghi với “Vikarṇa”; và đồ trang sức/sự trang hoàng cũng ghi với “Rathantara”.

Verse 27

व्यजनं वायुदैवत्यैर् मुञ्चामि त्वेति पुष्पकं वेदाद्यैः संस्तुतिं कुर्याद्धरेः पुरुषसूक्ततः

Khi dâng quạt (vyajana) do các thần của Gió chủ trì, nên nói: “Ta phẩy (mở) cho Ngài” (“muñcāmi tvā iti”). Rồi dùng hoa mà cử hành lời tán dương Hari bằng các thánh ca Veda, bắt đầu từ Puruṣa-sūkta.

Verse 28

सर्वमेतत्समं कुर्यात् पिण्डिकादौ हरादिके देवस्योत्थानसमये सौपर्णं सूक्तमुच्चरेत्

Tất cả những điều ấy nên được thực hành theo cùng một cách trong trường hợp piṇḍikā và các (nghi thức/hình thức) khác; cũng vậy đối với Hara (Śiva) và các thần linh khác. Vào lúc thần được đánh thức/được nâng dậy (utthāna), nên tụng Sauparṇa Sūkta.

Verse 29

उत्तिष्ठेति समुत्थाप्य शय्याया मण्डपे नयेत् शाकुनेनैव सूक्तेन देवं ब्रह्मरथादिना

Sau khi đánh thức thần linh bằng lời “Hãy đứng dậy!”, nên dẫn (Ngài) từ giường ra đến mạn-đà-pa; và chỉ với Śākuna-sūkta, nên rước thần bằng Brahma-xa (xe Brahma) và các loại kiệu xe tương tự.

Verse 30

अतो देवेति सूक्तेन प्रातिमां पिण्डिकां तथा श्रीसूक्तेन च शय्यायां विष्णोस्तु शकलीकृतिः

Với thánh ca mở đầu “ato deva…”, nên tạo tác tượng (pratimā) và cả khối bệ (piṇḍikā); và với Śrī-sūkta, trên giường (śayyā), phải lập hình Viṣṇu theo dạng phân đoạn rồi hợp thành.

Verse 31

तत्त्वायामीति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः मृगराजं वृषं नागं व्यजनं कलशं तथा वैजयन्तीं तथा भेरीं दीपमित्यष्टमङ्गलं

“Tattvāyāmīti…”—đó là cách đọc theo dị bản trong bản thảo có đánh dấu. Tám điềm lành gồm: sư tử (chúa muông thú), bò đực, rắn Nāga, phất trần (cāmara), bình nước nghi lễ (kalaśa), vaijayantī (vòng/tiêu kỳ chiến thắng), trống bherī, và đèn (dīpa).

Verse 32

दर्शयेदश्वसूक्तेन पाददेशे त्रिपादिति उखां पिधानकं पात्रमम्बिकां दर्विकां ददेत्

Nên (nghi lễ) trình hiện bằng Aśva-sūkta; ở vùng chân (của đàn/địa điểm tế) đặt giá ba chân. Rồi cung cấp ukhā (nồi lửa), nắp đậy của nó, bình/đồ chứa, ambikā (pháp cụ được chỉ định), và darvī (muỗng múc cúng).

Verse 33

मुषलोलूखलं दद्याच्छिलां सम्मार्जनीं तथा तथा भोजनभाण्डानि गृहोपकारणानि च

Nên dâng/cung cấp chày và cối, đá nghiền, và cả chổi quét; đồng thời các đồ đựng dùng để chế biến và dọn thức ăn, cùng những dụng cụ gia dụng hữu ích khác.

Verse 34

शिरोदेशे च निद्राख्यं वस्त्ररत्नयुतं घटं खण्डखाद्यैः पूरयित्वा स्नपनस्य विधिः स्मृतः

Ở vùng đầu, nên đặt một bình gọi là “Nidrā”, được trang sức bằng vải và châu báu; sau khi đổ đầy bằng những mảnh đồ cúng ngọt, đó là nghi thức đã được truyền nhớ về lễ tắm rửa nghi quỹ (snāpana).