Adhyaya 56

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पिण्डिकालक्षणं नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः अथ षट्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः दिक्पालयागकथनं भगवानुवाच प्रतिष्ठापञ्चकं वक्ष्ये प्रतिमात्मा तु पूरुषः प्रकृतिः पिण्डिका लक्ष्मीः प्रतिष्ठा योगकस्तयोः

Như vậy, trong «Agni Purāṇa», chương thứ năm mươi lăm mang nhan đề “Đặc tướng của Piṇḍikā” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ năm mươi sáu, “Tường thuật việc thờ cúng các Hộ phương (Dikpāla)”. Đức Thế Tôn phán: “Ta sẽ giảng về hệ thống năm phần của nghi thức an vị–hiến lập (pratiṣṭhā-pañcaka). Tượng thờ (pratimā) lấy Puruṣa làm tự thể nội tại; Piṇḍikā là Prakṛti; Lakṣmī là sự an vị (pratiṣṭhā); và sự kết hợp của hai bên được gọi là Yogaka.”

Verse 2

इच्छाफलार्थिभिस्तस्मात्प्रतिष्ठा क्रियते नरैः गर्भसूत्रं तु निःसार्य प्रासादस्याग्रतो गुरुः

Vì thế, những người mong cầu thành tựu quả báo như ý liền cử hành nghi lễ an vị (pratiṣṭhā). Sau khi rút ra garbha-sūtra—sợi dây/đường trục chỉ dẫn của nội điện—vị đạo sư chủ lễ (guru/ācārya) đưa nó ra phía trước ngôi đền.

Verse 3

अष्टषोडशविंशान्तं मण्डपञ्चाधमादिकम् स्नानं कलशार्थञ्च यागद्रव्यार्थमर्धतः

Khởi từ các (kích thước) tám, mười sáu cho đến hai mươi (đơn vị), kinh văn trình bày về maṇḍapa (nhà đàn) và sự phân loại năm bậc bắt đầu từ loại thấp nhất; đồng thời dạy nghi thức tắm gội thanh tịnh (snāna), mục đích và cách dùng bình kalaśa, và—một cách khái lược—các vật phẩm cúng tế (yāga-dravya).

Verse 4

त्रिभागेणार्धभागेन वेदिं कुर्यात्तु शोभनाम् प्रतिमाद्रव्यमुच्यते इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गर्भसूत्रन्तु निर्मायेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः कलशैर् घटिकाभिश् च वितानाद्यैश् च भूषयेत्

Theo tỷ lệ một phần ba và một nửa, nên dựng bàn thờ (vedī) cho trang nhã. (Trong một số dị bản thủ bản có đánh dấu, đoạn văn tiếp: “nói về vật liệu làm tượng”, và “garbha-sūtra cần được tạo lập”.) Nên trang hoàng bằng các bình nước nghi lễ (kalaśa), các bình nhỏ (ghaṭikā), màn che/canopy (vitāna) và những đồ trang sức nghi lễ khác.

Verse 5

पञ्चगव्येन सम्प्रोक्ष्य सर्वद्रव्याणि धारयेत् अलङ्कृतो गुरुर्विष्णुं ध्यात्वात्मानं प्रपूजयेत्

Sau khi rảy tịnh tất cả vật phẩm nghi lễ bằng pañcagavya, nên thu xếp và chuẩn bị đầy đủ mọi thứ. Rồi vị Guru, trang nghiêm chỉnh tề, hãy quán niệm Viṣṇu và cung kính tự thân mà lễ bái (như nơi nương tựa đã được hiến lập của nghi lễ).

Verse 6

अङ्गुलीयप्रभृतिभिर्मूर्तिपान् वलयादिभिः कुण्डे कुण्डे स्थापयेच्च मूर्तिपांस्तत्र पारगान्

Dùng các pháp ấn nghi lễ như nhẫn và những vật tương tự, cùng vòng tay và các đồ trang sức khác, nên an trí trong mỗi hố lửa (kuṇḍa) các “người mang hình tướng” (mūrtipāḥ), tức các vị chủ tế thông thạo trọn vẹn nghi thức ấy.

Verse 7

चतुष्कोणे चार्धकोणे वर्तुले पद्मसन्निभे पूर्वादौ तोरणार्थन्तु पिप्पलोडुम्बरौ वटं

Trong bố cục hình vuông, nửa vuông và hình tròn giống hoa sen, nên đặt ở phía Đông và các phương khác, nhằm làm cổng torana, các cây pippala (aśvattha), udumbara và vaṭa (đa/banyan).

Verse 8

प्लक्षं सुशोभनं पूर्वं सुभद्रन्दक्षतोरणं सुकर्म च सुहोत्रञ्च आप्ये सौम्ये समुच्छ्रयम्

Gỗ plakṣa là điềm lành nhất cho phía Đông. Đối với torana phía Nam, khuyến nghị dùng (gỗ) Subhadra. Cũng vậy, (các loại gỗ) Sukarma và Suhotra được quy định; còn phía Tây và phía Bắc thì dùng Āpya và Saumya cho phần kiến trúc nâng cao/đỉnh trụ.

Verse 9

पञ्चहस्तं तु संस्थाप्य स्योनापृथ्वीति पूजयेत् तोरणस्तम्भमूले तु कलशान्मङ्गलाङ्कुरान्

Sau khi dựng theo kích thước năm hasta, nên cúng lễ bằng thần chú “syonā pṛthvī”. Và tại chân các trụ cổng torana (toraṇa-stambha), nên đặt các bình nước nghi lễ (kalaśa) có mầm lộc cát tường (maṅgala-aṅkura).

Verse 10

प्रदद्यादुपरिष्टाच्च कुर्याच्चक्रं सुदर्शनं पञ्चहस्तप्रमाणन्तु ध्वजं कुर्याद्द्विचक्षणः

Nên đặt ở phần trên và tạo hình bánh xe Sudarśana làm phù hiệu. Lá cờ (dhvaja) phải làm theo kích thước năm hasta; người thợ khéo tay nên chế tác với hai lỗ/dấu hiệu như hai con mắt.

Verse 11

वैपुल्यं चास्य कुर्वीत षोडशाङ्गुलसन्मितं सप्तहस्तोच्छ्रितं वास्य कुर्यात् कुण्डं सुरोत्तम

Ô bậc tối thượng trong các thần, nên làm bề ngang của nó theo chuẩn mười sáu aṅgula; và đối với nó, nên dựng hố lửa tế (kuṇḍa) cao bảy hasta.

Verse 12

अरुणोग्निनिभश् चैव कृष्णः शुक्लोथ पीतकः रक्तवर्णस् तथा श्वेतः श्वेतवर्णादिकक्रमात्

Ngài có sắc đỏ, rực như lửa; lại có sắc đen, sắc trắng, rồi sắc vàng; cũng có sắc đỏ và sắc trắng—như vậy theo thứ tự bắt đầu từ sắc trắng v.v.

Verse 13

कुमुदः कुमुदाक्षश् च पुण्डरीकोथ वामनः शङ्कुकर्णः सर्वनेत्रः सुमुखः सुप्रतिष्ठितः

(Các danh xưng:) ‘Kumuda’; ‘Kumudākṣa’ (mắt như hoa sen); ‘Puṇḍarīka’ (tựa sen trắng); và ‘Vāmana’ (Hóa thân Người Lùn). ‘Śaṅkukarṇa’ (tai như ốc tù và); ‘Sarvanetra’ (con mắt của muôn loài, bậc toàn kiến); ‘Sumukha’ (dung mạo cát tường); và ‘Supratiṣṭhita’ (an trụ vững bền).

Verse 14

पूज्या कोटिगुणैर् युक्ताः पूर्वाद्या ध्वजदेवताः जलाढकसुपूरास्तु पक्वविम्बोपमा घटाः

Các thần hộ kỳ (dhvaja-devatā) bắt đầu từ phương Đông phải được thờ phụng, vì đầy đủ công đức tăng lên đến một koṭi lần. Và các bình nghi lễ (ghaṭa) phải được đổ đầy nước theo lượng āḍhaka, tròn đầy như quả bimba chín.

Verse 15

समाहित इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः श्वेतवर्नक्रमात् ध्वजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः कृष्णवर्णः क्रमाद्ध्वजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अष्टाविंशाधिकशतं कालमण्डनवर्जिताः सहिरण्या वस्त्रकण्ठाः सोदकास्तोरणाद्वहिः

“Samāhita”—bản thủ bản có đánh dấu chép như vậy. “Các cờ theo thứ tự màu trắng”—bản thủ bản có đánh dấu chép như vậy; “theo thứ tự, các cờ là màu đen”—bản thủ bản có đánh dấu chép như vậy. (Chúng) gồm một trăm hai mươi tám (128) lá, không có các vệt trang trí đen; có đồ trang sức bằng vàng, có dải vải buộc cổ, kèm nước (vật cúng); được đặt ở bên ngoài toraṇa (cổng kết tràng hoa).

Verse 16

घटाः स्थाप्याश् च पूर्वादौ वेदिकायाश् च कोणगान् चतुरः स्थापयेत् कुम्भानाजिघ्रेति च मन्त्रतः

Sau khi đặt các bình nghi lễ bắt đầu từ phương Đông, nên an trí bốn kumbha tại bốn góc của bàn thờ (vedikā), rồi cử hành nghi thức ngửi/khua hương theo thần chú “ājighreti”, đúng như các thần chú đã quy định.

Verse 17

कुम्भेष्वावाह्य शक्रादीन् पूर्वादौ पूजयेत् क्रमात् इन्द्रागच्छ देवराज वज्रहस्त गजस्थित

Sau khi thỉnh Śakra (Indra) và các thần khác an vị vào các bình kalaśa, nên lễ bái theo thứ tự, bắt đầu từ vị trí phương Đông. (Lời thỉnh:) “Hỡi Indra, xin ngự đến—vua của chư thiên, tay cầm kim cang, ngồi trên voi.”

Verse 18

पूर्वद्वारञ्च मे रक्ष देवैः सह नमोस्तु ते त्रातारमिन्द्रमन्त्रेण अर्चयित्वा यजेद् बुधः

“Xin bảo hộ cửa phía Đông của con, cùng với chư thần—kính lễ Ngài.” Sau khi lễ bái Indra, Đấng Hộ Trì, bằng Indra-mantra, người trí giả nên tiếp tục cử hành nghi lễ dâng cúng.

Verse 19

आगच्छाग्रे शक्तियुत च्छागस्थ बलसंयुत रक्षाग्नेयीं दिशं देवैः पूजां गृह नमोस्तु ते

Xin ngự đến phía trước—đầy đủ uy lực, cưỡi dê, có sức mạnh. Xin bảo hộ phương Đông-Nam (Agni) cùng với chư thần; xin thọ nhận lễ cúng này. Kính lễ Ngài.

Verse 20

अग्निमूर्धेतिमन्त्रेण यजेद्वा आग्नेय नमः महिषस्थ यमागच्छ दण्डहस्त महाबल

Nên cúng lễ bằng thần chú mở đầu “Agnimūrdhā…”, hoặc (cũng có thể) lễ bái với lời xưng tán: “Kính lễ Agneya (thể tính của lửa).” (Rồi thỉnh:) “Hỡi Yama, ngự trên trâu nước—xin đến! Bậc đại lực, tay cầm trượng!”

Verse 21

रक्ष त्वं दक्षिणद्वारं वैवस्वत नमोस्तु ते वैवस्वतं सङ्गमनमित्यनेन यजेद्यमं

Hỡi Vaivasvata (Diêm Vương), xin hộ trì cửa phía Nam; kính lễ Ngài. Với thần chú mở đầu “vaivasvataṃ saṅgamanam”, người ta nên phụng thờ Yama.

Verse 22

नैरृतागच्छ खड्गाढ्य बलवाहनसंयुत इदमर्घ्यमिदं पाद्यं रक्ष त्वं नैरृतीं दिशं

Hỡi vị hộ thần phương Nairṛta (tây-nam), xin ngự đến—tay cầm kiếm, cùng với linh thú/xa giá hùng mạnh. Đây là lễ vật arghya; đây là nước rửa chân. Xin bảo hộ phương Nairṛta (tây-nam).

Verse 23

एष ते नैरृते मन्त्रेण यजेदर्घ्यादिभिर् नरः मकरारूढ वरुण पाशहस्त महाबल

Với thần chú của phương Nairṛta này, người ta nên thờ (Varuṇa) bằng lễ arghya và các phẩm vật cúng dường khác theo nghi thức: “Hỡi Varuṇa, đấng cưỡi makara, tay cầm thòng lọng (pāśa), bậc đại lực!”

Verse 24

आगच्छ पश्चिमं द्वारं रक्ष रक्ष नमोस्तु ते उरुं हि राजा वरुणं यजेदर्घ्यादिभिर्गुरुः

Xin ngự đến cửa phía Tây; xin hộ trì, hộ trì—kính lễ Ngài. Quả thật, nhà vua (hay người chủ tế) nên thờ Varuṇa bằng lễ arghya và các phẩm vật cúng dường khác, dưới sự chỉ dẫn của bậc thầy (guru).

Verse 25

आगच्छ वायो सबल ध्वजहस्त सवाहन वायव्यं रक्ष देवैस्त्वं समरुद्भिर् नमोस्तु ते

Hỡi Vāyu, xin ngự đến—đấng hùng lực, tay cầm cờ hiệu, cưỡi trên cỗ xe/linh thú của Ngài. Hỡi chủ tể phương Vāyavya (tây-bắc), xin hộ trì nghi lễ/không gian này cùng với chư thiên và các Marut. Kính lễ Ngài.

Verse 26

शक्तिहस्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्निमूर्ध्वेति अर्घ्याद्यैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः नरवाहनसंयुत इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वात इत्य् आदिभिश्चार्वेदोन्नमो वायवेपि वा आगच्छ सोम सबला गदाहस्त सवाहन

Các dị bản ghi rằng vị thần được mô tả là “cầm vũ khí trong tay” (śakti-hasta) và “cưỡi trên người” (nara-vāhana-saṃyuta). Với công thức bắt đầu bằng “vāta …” thì nên tiến hành lễ thờ phụng; hoặc có thể tụng “kính lễ Vāyu”. Rồi nói: “Hỡi Soma, hãy đến—cùng với năng lực của ngài (sabalā), tay cầm chùy (gadā-hasta), và đi kèm với cỗ xe/linh thú của ngài (sa-vāhana).”

Verse 27

रक्ष त्वमुत्तरद्वारं सकुवेर नमोस्तु ते सोमं राजानमिति वा यजेत्सोमाय वै नमः

“Hãy bảo hộ cửa phía bắc; kính lễ ngài cùng với Kubera.” Hoặc tại đó nên thờ phụng bằng công thức “Soma, bậc Quân vương”, và nói: “Thật là kính lễ Soma.”

Verse 28

आगच्छेशान सबल शूलहस्त वृषस्थित यज्ञमण्डपस्यैशानीं दिशं रक्ष नमोस्तु ते

Hỡi Īśāna, xin hãy đến—hùng lực, tay cầm đinh ba, ngự trên bò. Xin bảo hộ phương đông bắc (Īśānī) của đàn tràng tế lễ (yajña-maṇḍapa) này. Kính lễ ngài.

Verse 29

ईशानमस्येति यजेदीशानाय नमोपि वा ब्रह्मन्नागच्छ हंसस्थ स्रुक्स्रुवव्यग्रहस्तक

Nên cử hành thờ phụng bằng thần chú “īśānam asya …”, hoặc bằng câu “kính lễ Īśāna”. (Rồi thưa:) “Hỡi Brahman, xin hãy đến—ngự trên thiên nga Haṃsa, tay bận cầm muôi và thìa dâng cúng.”

Verse 30

सलोकोर्ध्वां दिशं रक्ष यज्ञस्याज नमोस्तु ते हिरण्यगर्भेति यजेन्नमस्ते ब्रह्मणेपि वा

“Xin bảo hộ phương thượng, cùng với cõi giới của nó, hỡi Chúa tể của tế lễ; kính lễ ngài.” Nên thờ phụng bằng thần chú “Hiraṇyagarbha”; hoặc cũng có thể thờ phụng bằng lời “kính lễ ngài, hỡi Brahman.”

Verse 31

अनन्तागच्छ चक्राढ्य कूर्मस्थाहिगणेश्वर अधोदिशं रक्ष रक्ष अनन्तेश नमोस्तु ते नमोस्तु सर्पेति यजेदनन्ताय नमोपि वा

“Hỡi Ananta, xin hãy đến—Đấng mang Luân xa (cakra), Chúa tể của các chúng rắn đang an trụ trên Quy‑mã (Kūrma)! Xin hộ trì, xin hộ trì phương dưới (nadir). Hỡi Ananteśa, kính lễ Ngài; kính lễ! Nên cử hành thờ phụng với câu chú ‘Nam mô Xà‑thần’ (Homage, O Serpent), hoặc chỉ cần ‘Nam mô Ananta’.”