Adhyaya 52

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिमालक्षणं नाम एकपञ्चाशो ऽध्यायः अथ द्विपञ्चोशो ऽध्यायः देवीप्रतिमालक्षणं भगवानुवाच योगिन्यष्टाष्टकं वक्ष्ये ऐन्द्रादीशान्ततः क्रमात् हिनीसूत्रवान् शनिरिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः खड्गो इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः मणिविद्याधराश् च खे इति ख, चिहितपुस्तकपाठः विस्तृतानना इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शूलयुता इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अक्षोभ्या रूक्षकर्णो च राक्षसी कृपणाक्षया

Như vậy, trong Agni Purāṇa, chương thứ năm mươi mốt mang nhan đề “Đặc tướng của tượng (Pratimā-lakṣaṇa)” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ năm mươi hai: “Đặc tướng của tượng Nữ Thần (Devī-pratimā-lakṣaṇa)”. Đức Thế Tôn phán: “Ta sẽ lần lượt mô tả, theo thứ tự từ nhóm bắt đầu với Aindrī cho đến nhóm an tịnh (Śāntā), bộ tám-và-tám Yoginī.” (Phần văn truyền lại tiếp theo có dị bản thủ bản về các thuộc tính của các vị—như cầm kiếm, mang châu báu và vidyādhara, mặt rộng, có tam xoa, cùng các danh/hiệu như Akṣobhyā, Rūkṣakarṇā, Rākṣasī, Kṛpaṇākṣayā.)

Verse 2

पिङ्गाक्षी च क्षया क्षेमा इला लीलालया तथा लोला लक्ता बलाकेशी लालसा विमला पुनः

Và (nàng là) Pingākṣī, Kṣayā, Kṣemā, Ilā, Līlālayā; cũng vậy Lolā, Laktā, Balākeśī, Lālasā, và lại nữa Vimalā.

Verse 3

हुताशा च विशालाक्षी हुङ्कारा वडवामुखी महाक्रूरा क्रोधना तु भयङ्करी महानना

Nàng là Hutāśā (đấng sinh từ lửa/tựa lửa), bậc mắt rộng; nàng là Huṅkārā (hiện thân của âm tiết thiêng huṁ), là Vaḍavāmukhī (mặt ngựa, ngọn lửa nuốt chửng); cực kỳ hung bạo, đầy phẫn nộ, đáng kinh hãi, và đại diện (mặt lớn).

Verse 4

सर्वज्ञा तरला तारा ऋग्वेदा तु हयानना साराख्या रुद्रशङ्ग्राही सम्बरा तालजङ्घिका

Nàng là Đấng Toàn Tri; nàng là Taralā (nhanh nhẹn/rung động bởi năng lực); nàng là Tārā; nàng là tinh túy của Ṛgveda; nàng là Hayānanā (mặt ngựa); nàng được gọi là Sārā (“Tinh túy”); nàng nâng giữ biểu tượng/quy lực của Rudra; nàng là Sambarā; và nàng là Tālajaṅghikā (“có đôi chân như cây tāla”).

Verse 5

रक्ताक्षी सुप्रसिद्धा तु विद्युज्जिह्वा करङ्किणी मेघनादा प्रचण्डोग्रा कालकर्णी वरप्रदा

Nàng là Raktākṣī (Đỏ Mắt), quả thật lừng danh; Vidyujjihvā (lưỡi như chớp); Karaṅkiṇī (trang sức bằng sọ); Meghanādā (tiếng gầm như mây sấm); Pracaṇḍogrā (cực kỳ dữ dội và đáng sợ); Kālakarṇī (tai đen/điềm dữ); và Varapradā (Đấng ban ân phúc).

Verse 6

चन्द्रा चन्द्रावली चैव प्रपञ्चा प्रलयान्तिका शिशुवक्त्रा पिशाची च पिशिताशा च लोलुपा

Chandrā, Chandrāvalī, Prapañcā, Pralayāntikā, Śiśuvaktrā, Piśācī, Piśitāśā và Lolupā—đó cũng là những danh xưng của Nàng.

Verse 7

धमनी तापनी चैव रागिणी विकृतानना वायुवेगा वृहत्कुक्षिर्विकृता विश्वरूपिका

Dhamanī và Tāpanī; Rāgiṇī; Vikṛtānanā (dung mạo biến dị, đáng sợ); Vāyuvegā (nhanh như gió); Vṛhatkukṣi (bụng rộng lớn); Vikṛtā (kẻ biến hóa/đáng sợ); và Viśvarūpikā (hình tướng là vũ trụ).

Verse 8

यमजिह्वा जयन्ती च दुर्जया च जयान्तिका विडाली रेवती चैव पूतना विजयान्तिका

Yamajihvā, Jayantī, Durjayā, Jayāntikā, Viḍālī, Revatī, cùng Pūtanā và Vijayāntikā—đó là các năng lực được xưng niệm để hộ thân, bảo hộ.

Verse 9

अष्टहस्ताश् चतुर्हस्ता इच्छास्त्राः सर्वसिद्धिदाः हः रससङ्ग्राही इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वसुसङ्ग्राही इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कालवर्णी इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः चण्डा चण्दवतीति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वामनी इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भैरवश्चार्कहस्तः स्यात् कूर्परास्यो जटेन्दुभृत्

Các nữ thần tùy tùng nên được thể hiện với tám tay hoặc bốn tay, cầm các vũ khí theo ý nguyện; các vị là những đấng ban mọi siddhi. Bhairava nên được tạc vẽ cầm khiên trong tay, gương mặt dữ dằn co rút, tóc bện jata và mang biểu tượng mặt trăng trên tóc.

Verse 10

खड्गाङ्कुशकुठारेषुविश्वभयभृदेकतः चापत्रिशूलखट्वाङ्गपाशकार्धवरोद्यतः

Một bên, (Ngài) mang kiếm, móc thúc (aṅkuśa) và rìu—khiến muôn cõi đều khiếp sợ; bên kia, Ngài được tả cầm cung, đinh ba, gậy khaṭvāṅga, thòng lọng, và một tay giơ lên trong ấn ban phúc (varada).

Verse 11

गजचर्मधरो द्वाभ्यां कृत्तिवासोहिभूषतः प्रेताशनो मातृमध्ये पूज्यः पञ्चाननोथवा

Cần quán tưởng và phụng thờ Ngài như Đấng mang da voi, khoác y phục bằng da, trang sức bằng rắn; như Đấng thọ thực lễ vật bất tịnh liên hệ người chết; an tọa giữa các Mẫu thần (Mātṛkā); hoặc như hình tướng Ngũ Diện (Pañcānana).

Verse 12

अविलोमाग्निपर्यन्तं दीर्घाष्टकैकभेदितं तत्षडङ्गानि जात्यन्तैर् अन्वितं च क्रमाद् यजेत्

Nên cử hành lễ bái/hiến cúng theo đúng thứ tự, tiến ngược (aviloma) cho đến Hỏa thần Agni; phân chia thần chú theo các nguyên âm dài và các đơn vị bát phần (aṣṭaka), rồi lần lượt áp dụng sáu chi (ṣaḍ-aṅga) cùng với các hậu tố kết thúc theo giai cấp (jāty-anta) đã quy định.

Verse 13

मन्दिराग्निदलारूढं सुवर्णरसकान्वितं नादविन्द्वन्दुसंयुक्तं मातृनाथाङ्गदीपितं

Ngài an tọa trên cánh sen của hỏa đàn trong maṇḍala, đầy đủ tinh chất vàng ròng; kết hợp với nāda và đôi dấu—bindu cùng vầng trăng lưỡi liềm—; và rực sáng nhờ các Mẫu thần cùng Chúa tể qua các aṅga (chi phần/phụ trợ) của các Ngài.

Verse 14

वीरभद्रो वृषारूढो मात्रग्रे स चतुर्मुखः गौरीं तु द्विभुजा त्र्यक्षा शूलिनी दर्पणान्विता

Vīrabhadra nên được họa tạc cưỡi trên bò đực; và trong hội chúng các Mẫu thần (Mātṛkā), Ngài được biểu hiện bốn mặt. Còn Gaurī thì được tạc hai tay, ba mắt, cầm đinh ba, và có mang theo một chiếc gương.

Verse 15

शूलं गलन्तिका कुण्डी वरदा च चतुर्भुजा अब्जस्था ललिता स्कन्दगणादर्शशलाकया

Nàng cầm đinh ba; nàng là Galantikā và Kuṇḍī; nàng ban ân và có bốn tay; an tọa trên hoa sen, nàng là Lalitā, được trang nghiêm/đi kèm bởi chiếc gương và cây bút trâm (śalākā) của các gaṇa thuộc Skanda.

Verse 16

चण्डिका सशहस्ता स्यात् खड्गशूलारिशक्तिधृक् दक्षे वामे नागपाशं चर्माग्कुशकुठारकं धनुः सिंहे च महिषः शूलेन प्रहतोग्रतः

Nữ thần Caṇḍikā nên được tạo tượng với sáu tay, cầm kiếm, giáo và śakti (lao phóng diệt địch). Ở các tay phải và trái, Ngài giữ thòng lọng rắn, khiên, móc thúc (aṅkuśa), rìu nhỏ và cung; Ngài ngự trên sư tử, và phía trước là con trâu bị đinh ba (triśūla) của Ngài đánh gục.