Adhyaya 51

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये देवीप्रतिमालक्षणं नाम पञ्चाशो ऽध्यायः अथ एकपञ्चाशो ऽध्यायः सूर्यादिप्रतिमालक्षणं भगवानुवाच ससप्ताश्वे सैकचक्रे रथे सूर्यो द्विपद्मधृक् मसीभाजनलेखन्यौ बिभ्रत्कुण्डी तु दक्षिणे

Như vậy, trong Agni Purāṇa—đại Purāṇa nguyên thủy—chương thứ năm mươi, mang tên “Đặc tướng các tượng Thánh Mẫu”, được kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ năm mươi mốt: “Đặc tướng các tượng Sūrya và các vị khác”. Đức Thế Tôn phán: “Sūrya nên được tạc vẽ trên cỗ xe do bảy ngựa kéo, chỉ có một bánh; tay cầm hai đóa sen. Ngài mang bình mực và bút viết, và (cũng) có bình nước kuṇḍī ở phía tay phải.”

Verse 2

वामे तु पिङ्गलो द्वारि दण्डभृत् स रवेर्गणः शिवाच्युतेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वज्रदृष्टय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः महारथ्यो रूपिण्यो ऽप्सरस इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विस्फोटकरुणर्दन इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः बालव्यजनधारिण्यौ पार्श्वे राज्ञी च निष्प्रभा

Bên trái, nơi cửa vào, đứng Piṅgala, tay cầm gậy; đó là tùy tùng của Ravi (Thần Mặt Trời). Ở hai bên có hai thị giả trẻ cầm quạt; và hoàng hậu (phối ngẫu) được mô tả là không có quang huy (mờ nhạt).

Verse 3

अथवाश्वारूढः कार्य एकस्तु भास्करः वरदा द्व्यब्जनः सर्वे दिक्पालास्त्रकराः क्रमात्

Hoặc nữa, nên tạc Thái Dương (Bhāskara) cưỡi ngựa, chỉ một thân; tay biểu thị ấn ban phúc và cầm hai đóa sen. Cũng vậy, các Hộ Thần phương hướng (Dikpāla) đều phải được tạo theo thứ tự, tay cầm vũ khí.

Verse 4

मुद्गरशूलचक्राब्जभृतोग्न्यादिविदिक्स्थिताः सूर्यार्यमादिरक्षोन्ताश् चतुर्हस्ता द्विषड्दले

Ở các phương trung gian bắt đầu từ Agni (Đông-Nam), đặt các thần bốn tay, mang chùy, đinh ba, luân xa và hoa sen. Bắt đầu từ Sūrya và Aryamā cho đến vị hộ thần phương Đông-Bắc, các vị được sắp trên tòa sen có hai vòng, mỗi vòng sáu cánh.

Verse 5

वरुणः सूर्यनामा च सहस्रांशुस् तथापरः धाता तपनसञ्ज्ञश् च सविताथ गभस्तिकः

“(Ngài được gọi là) Varuṇa; lại mang danh ‘Sūrya’; và ‘Sahasrāṃśu’ (nghìn tia sáng); cũng gọi là ‘Apara’; ‘Dhātṛ’; mang hiệu ‘Tapana’; ‘Savitṛ’; và ‘Gabhastika’ (đấng rực rỡ tia quang).”

Verse 6

रविश् चैवाथ पर्जन्यस्त्वष्टा मित्रोथ विष्णुकः मेषादिराशिसंस्थाश् च मार्गादिकार्त्तिकान्तकाः

Ravi, Parjanya, Tvaṣṭṛ, Mitra và cả Viṣṇuka—những vị này trấn giữ các cung hoàng đạo bắt đầu từ Bạch Dương (Aries). Và các phân kỳ tương ứng kéo dài từ tháng Mārgaśīrṣa cho đến hết tháng Kārttika.

Verse 7

कृष्णो रक्तो मनाग्रक्तः पीतः पाण्डरकः सितः कपिलः पीतवर्णश् च शुकाभो धवलस् तथा

Đen; đỏ; hơi đỏ; vàng; nhạt pha đỏ (hoặc trắng ngà); trắng; vàng nâu (kapila); sắc vàng; xanh như lông vẹt; và trắng sáng—đó là các loại màu được nêu tên.

Verse 8

धूम्रो नीलः क्रमाद्वर्णाः शक्तयः केशराग्रगाः इडा सुषुम्ना विश्वार्चिरिन्दुसञ्ज्ञा प्रमर्दिनी

Màu sắc của các năng lực ấy, theo thứ tự, là màu khói và màu lam. Các Śakti này vận hành nơi đầu chỏm tóc (tuft); chúng được gọi là Iḍā, Suṣumnā, Viśvārcis, Indu và Pramardinī.

Verse 9

प्रहर्षिणी महाकाली कपिला च प्रबोधनी नीलाम्बरा घनान्तस्था अमृताख्या च शक्तयः

Các Năng lực (Śakti) là: Praharṣiṇī, Mahākālī, Kapilā, Prabodhanī, Nīlāmbarā, Ghanāntasthā, và vị được gọi là Amṛtā.

Verse 10

वरुणादेश् च तद्वर्णाः केशराग्रेषु विन्यसेत् तेजश् चण्डो महावक्रो द्विभुजः पद्मखद्गभृत्

Nên an trí (nyāsa) âm tiết của Varuṇa cùng các màu tương ứng lên nơi đầu ngọn tóc. (Quán tưởng Ngài) rực sáng, uy mãnh, hình tướng cong lớn, hai tay, cầm hoa sen và kiếm.

Verse 11

कुण्डिकाजप्यामालीन्दुः कुजः शक्त्यक्षमालिकः बुधश्चापाक्षपाणिः स्याज्जीवः कुण्ड्यक्षमालिकः

Indu (Mặt Trăng) được tạc vẽ cầm bình nước (kuṇḍikā) và tràng hạt dùng để trì tụng (japa). Kuja (Hỏa tinh) cầm giáo (śakti) và tràng hạt. Budha (Thủy tinh) nên hiện với cung và tràng hạt trong tay. Jīva (Mộc tinh) cầm bình nước và tràng hạt.

Verse 12

प्रवर्धनी इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः महारक्त इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः मार्तण्डश् च महारक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्मखड्गधृगिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपुस्तकपाठः खड्गचर्मभृदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शुक्रः कुण्ड्यक्षमाली स्यात् किण्किणीसूत्रवाञ्छनिः अर्धचन्द्रधरो राहुः केतुः खड्गी च दीपभृत्

[(Các dị bản được ghi trong những bản chép tay có đánh dấu: “pravardhanī”; “mahārakta”; “mārtaṇḍa và mahārakta”; “cầm hoa sen và kiếm”; “cầm kiếm và khiên/giáp”.)] Śukra (Kim tinh) nên được tạc vẽ đeo trang sức tai và tràng hạt akṣa, thắt dây lưng/dây đai điểm những chuông nhỏ. Rāhu mang phù hiệu trăng lưỡi liềm. Ketu cầm kiếm và cũng cầm một ngọn đèn.

Verse 13

अनन्तस्तक्षकः कर्कः पद्मो महाब्जः शङ्खकः कुलिकः सूत्रिणः सर्वे फणवक्त्रा महाप्रभाः

Ananta, Takṣaka, Karka, Padma, Mahābja, Śaṅkhaka, Kulika và Sūtrin—tất cả đều là những Đại Nāga rực sáng, gương mặt được đội vương miện bởi các mũ rắn (phạn).

Verse 14

इन्द्रो वज्री गजारूढश्छागगोग्निश् च शक्तिमान् यमो दण्डी च महिषे नैरृतः खड्गवान् करे

Indra là bậc cầm vajra và cưỡi voi. Agni cưỡi dê, đầy uy lực, mang śakti (giáo). Yama cầm daṇḍa (trượng) và cưỡi trâu. Nairṛta cầm kiếm trong tay.

Verse 15

मकरे वरुणः पाशी वायुर्ध्वजधरो मृगे गदी कुवेरो मेषस्थ ईशानश् च जटी वृषे

Ở Ma-kara (Ma Kết) là Varuṇa, mang pāśa (dây thòng lọng); ở Dhanu (Nhân Mã) là Vāyu, cầm dhvaja (cờ); ở Meṣa (Bạch Dương) là Kubera, cầm gadā (chùy); và ở Vṛṣa (Kim Ngưu) là Īśāna, với mái tóc bện (jaṭā).

Verse 16

द्विबाहवो लोकपाला विश्वकर्माक्षसूत्रभृत् हनूमान् वज्रहस्तः स्यात् पद्भ्यां सम्पीडिताश्रयः

Các Lokapāla nên được họa tả với hai tay. Viśvakarman được vẽ cầm akṣa-sūtra (chuỗi hạt). Hanūmān nên được vẽ cầm vajra trong tay, và dùng hai chân đạp, ép xuống trên bệ nâng đỡ (hoặc chỗ nương bị khuất phục).

Verse 17

वीणाहस्ताः किन्नराः स्युर्मालाविद्याधराश् च खे दुर्बलाङ्गाः पिशाचाः स्युर्वेताला विकृताननाः क्षेत्रपालाः शूलवन्तः प्रेता महोदराः कृशाः

Kinnaras được nói là cầm vīṇā trong tay; còn Vidyādharas ở trên không trung mang vòng hoa (mālā). Piśācas được nói là có thân thể yếu ớt; Vetālas có gương mặt dị dạng. Kṣetrapālas mang śūla (giáo/đinh ba); Pretas gầy guộc, bụng lớn.