Adhyaya 49

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये चतुर्विंशतिमूर्तिस्तोत्रं नाम अष्टाचत्वारिंशो ऽध्यायः अथोनपञ्चाशो ऽध्यायः मत्स्यादिलक्षणवर्णनं भगवानुवाच दशावतारं मत्स्यादिलक्षणं प्रवदामि ते मत्स्याकारस्तु मत्स्यः स्यात् कूर्मः कार्माकृलिर्भवेत्

Như vậy, trong Agni Purāṇa, chương bốn mươi tám mang tên “Thánh tụng về Hai Mươi Bốn Hình Thái” kết thúc. Nay bắt đầu chương bốn mươi chín: “Mô tả đặc tướng của Matsya và các (hóa thân) khác.” Đức Thế Tôn phán: “Ta sẽ nói cho ngươi đặc tướng của mười hóa thân, bắt đầu từ Matsya. Đấng có hình cá gọi là Matsya; hóa thân Rùa (Kūrma) mang hình rùa.”

Verse 2

शङ्खपद्मी इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः नराङ्गो वाथ कर्तव्यो भूवराहो गदादिभृत् दक्षिणे वामके शङ्खं लक्ष्मीर्वा पद्ममेव वा

Theo dị bản của hai bản thảo có ký hiệu (ga và ṅa), danh xưng được ghi là “Śaṅkha-padmī”. Tượng nên tạc thân người, hoặc tạc hình Varāha—Lợn Rừng nâng giữ Địa Cầu—mang chùy và các pháp khí khác. Tay phải và tay trái cầm ốc tù và; và có thể đặt Lakṣmī, hoặc nếu không thì chỉ đặt một đóa sen.

Verse 3

श्रीवामकूर्परस्था तु क्ष्मानन्तौ चरणानुगौ वराहस्थापनाद्राज्यं भवाब्धितरणं भवेत्

Śrī (Lakṣmī) nên được đặt ở khuỷu tay trái; Địa Mẫu (Kṣmā) và Ananta nên được thể hiện như đang theo hầu dưới chân. Do an vị tượng Varāha như vậy, người ta đạt được quyền uy vương giả, và đó là phương tiện vượt qua biển sinh tử của thế gian.

Verse 4

नरसिंहो विवृत्तास्यो वामोरुक्षतदानवः तद्वक्षो दारयन्माली स्फुरच्चक्रगदाधरः

Narasimha, miệng há rộng, đã dùng đùi trái đánh gục tên dạ-xoa; mang vòng hoa, Ngài xé toạc lồng ngực của nó, trong khi tay cầm bánh xe (cakra) lóe sáng và chùy (gadā).

Verse 5

छत्री दण्डी वामनः स्यादथवा स्याच्चतुर्भुजः रामश्चापेषुहस्तः स्यात् कड्गी परशुनान्वितः

Vāmana nên được tạc cầm lọng và gậy, dưới hình dáng người lùn; hoặc cũng có thể tạc bốn tay. Rāma nên được thể hiện tay cầm cung và tên; (cũng có thể) mang kiếm và kèm rìu (paraśu).

Verse 6

रामश्चापी शरी खड्गी शङ्खी वा द्विभुजः स्मृतः गदालाङ्गलधारी च रामो वाथ चतुर्भुजः

Rāma cũng được truyền dạy là hình tướng hai tay, mang cung, tên, kiếm hoặc ốc tù và. Hoặc nữa, Rāma có thể được tạc bốn tay, cầm thêm chùy và lưỡi cày (làngala).

Verse 7

वामोर्ध्वे लाङ्गलं दद्यादधः शङ्खं सुशोभनं मुषलं दक्षिणोर्ध्वे तु चक्रञ्चाधः सुशोभनं

Ở phía trên bên trái nên đặt cái cày; phía dưới là ốc tù và (śaṅkha) rực rỡ. Ở phía trên bên phải nên đặt chày (muṣala); và phía dưới là đĩa thần (cakra) rực rỡ.

Verse 8

शान्तात्मा लम्बकर्णश् च गौराङ्गश्चाम्बरावृतः ऊर्ध्वपद्मस्थितो बुद्धो वरदाभयदायकः

Đức Phật có tâm an tịnh, tai dài, thân sắc sáng, khoác y; ngồi trên tòa sen cao và ban ân phúc varada (ban cho) cùng abhaya (vô úy).

Verse 9

धनुस्तूणान्वितः कल्की म्लेच्छोत्सादकरो द्विजः अथवाश्वस्थितः खड्गी शङ्खचक्रशरान्वितः

Kalki—một dvija (người “sinh hai lần”)—sẽ mang cung và ống tên, thực hiện việc diệt trừ bọn mleccha. Hoặc, cưỡi ngựa, tay cầm kiếm, ngài sẽ có ốc tù và, đĩa thần và các mũi tên.

Verse 10

लक्षणं वासुदेवादिनवकस्य वदामि ते दक्षिणोर्ध्वे गदा वामे वामोर्ध्वे चक्रमुत्तमं

Ta sẽ nói cho ngươi các dấu hiệu nhận biết của nhóm chín vị bắt đầu từ Vāsudeva: tay phải phía trên cầm chùy (gadā); tay trái phía trên cầm đĩa thần (cakra) tối thượng.

Verse 11

ब्रह्मेशौ पार्श्वगौ नित्यं वासुदेवोस्ति पूर्ववत् शङ्खी स वरदो वाथ द्विभुजो वा चतुर्भुजः

Brahmā và Īśa (Śiva) luôn được đặt ở hai bên; Vāsudeva như đã mô tả trước. Ngài mang ốc tù và và có thể được biểu hiện trong tư thế ban phúc; có thể tạc vẽ hai tay hoặc bốn tay.

Verse 12

लाङ्गली मुषली रामो गदापद्मधरः स्मृतः वामोरुहृतदानव इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गौराङ्गश्चायुधावृत इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः धनुर्वाणान्वित इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रद्युम्नो दक्षिणे वज्रं शङ्खं वामे धनुः करे

Balarāma được ghi nhớ là vị mang cày và chùy, lại cầm gậy (gadā) và hoa sen. (Theo một dị bản bản thảo có ký hiệu: “kẻ diệt dạ-xoa từ đùi trái”; theo hai dị bản khác: “thân sắc trắng, được vũ khí vây quanh”; và theo một dị bản nữa: “đầy đủ cung và tên”.) Pradyumna cầm kim cang (vajra) ở tay phải, cầm ốc tù và (śaṅkha) ở tay trái, và cầm cung trong tay.

Verse 13

गदानाभ्यावृतः पीत्या प्रद्युम्नो वा धनुःशरी चतुर्भुजो निरुद्धः स्यात्तथा नारायणो विभुः

Pradyumna nên được quán tưởng như được một cây gậy (gadā) bao quanh nơi rốn, rực sáng với sắc vàng; còn Aniruddha nên được quán tưởng là bậc bốn tay, mang cung và tên. Cũng vậy, hãy quán tưởng Nārāyaṇa, Đấng Chúa Tể bao trùm khắp.

Verse 14

चतुर्मुखश् चतुर्बाहुर्वृहज्जठरमण्डलः लम्बकूर्चो जटायुक्तो व्रह्मा हंसाग्रवाहनः

Brahmā có bốn mặt và bốn tay, bụng rộng tròn lớn; tóc dài rủ xuống và được trang sức bằng búi tóc bện (jaṭā). Linh thú/xe cưỡi tối thượng của Ngài là haṃsa (thiên nga/ngỗng).

Verse 15

दक्षिणे चाक्षसूत्रञ्च स्रुवो वामे तु कुण्डिका आज्यस्थाली सरस्वती सावित्री वामदक्षिणे

Bên phải đặt tràng hạt (akṣasūtra); bên trái đặt muôi tế (sruva) và bình nước (kuṇḍikā). Cũng đặt bình đựng bơ tế (ājyasthālī); và hai nữ thần Sarasvatī cùng Sāvitrī được an vị ở bên trái và bên phải.

Verse 16

विष्णुरष्टभुजस्तार्क्षे करे खड्गस्तु दक्षिणे गदाशरश् च वरदो वामे कार्मुकखेटके

Viṣṇu, bậc tám tay, nên được quán tưởng là ngự trên Tārkṣya (Garuḍa). Ở các tay phải có kiếm; (Ngài mang) gậy (gadā) và mũi tên; còn các tay trái ban ân, đồng thời (cầm) cung và khiên.

Verse 17

चक्रशङ्खौ चतुर्बाहुर् नरसिंहश् चतुर्भुजः शङ्खचक्रधरो वापि विदारितमहासुरः

Narasimha nên được tạc họa với bốn tay, cầm đĩa (cakra) và ốc tù và (śaṅkha); hoặc cũng có thể tạc như vị mang ốc và đĩa, đã xé toạc đại A-tu-la.

Verse 18

अचतुर्बाहुर्वराहस्तु शेषः पाणितले धृतः धारयन् बाहुना पृथ्वीं वाम्नेन कमलाधरः

Varāha (Thần Lợn Rừng) không phải bốn tay; Ngài đặt Śeṣa trên lòng bàn tay. Với một tay Ngài nâng đỡ Địa Cầu, và với tay trái Ngài cầm hoa sen.

Verse 19

पादलग्ना धरा कार्या पदा लक्ष्मीर्व्यवस्थिता त्रैलोक्यमोहनस्तार्क्ष्ये अष्टबाहुस्तु दक्षिणे

Dharā (Nữ thần Đất) nên được tạc như đang bám vào đôi chân; và Lakṣmī nên được thể hiện đứng nơi chân. Trên Tārkṣya (Garuḍa) hãy khắc họa vị ‘Kẻ Mê Hoặc Ba Cõi’; và ở phía bên phải, vị thần nên được biểu hiện với tám tay.

Verse 20

चक्रं खड्गं च मुषलं अङ्कुशं वामके करे शङ्खशार्ङ्गगदापाशान् पद्मवीणासमन्विते

Ở các tay trái (Ngài cầm) đĩa (cakra), kiếm, chày/cù (muṣala) và móc (aṅkuśa); và Ngài còn được trang bị ốc tù và, cung Śārṅga, chùy (gadā), thòng lọng (pāśa), hoa sen và đàn vīṇā.

Verse 21

लक्ष्मीः सरस्वती कार्ये विश्वरूपो ऽथ दक्षिणे मुद्गरं च तथा पाशं शक्तिशूलं शरं करे

Lakṣmī và Sarasvatī nên được đặt ở phía trái; và phía phải là Viśvarūpa. Trong tay (Ngài được tạc cầm) chùy/búa (mudgara), cũng như thòng lọng (pāśa), giáo (śakti), đinh ba (śūla) và mũi tên.

Verse 22

वामे शङ्खञ्च शार्ङ्गञ्च गदां पाशं च तोमरं दक्षिणे चक्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गदी रत्यावृत इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः लम्बभ्रुव इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाटः धारयन्नाकुलां पृथ्वीं वामेन कमलामध इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः लाङ्गलं परशुं दण्डं छुरिकां चर्मक्षेपकं

Ở tay trái có ốc tù và (śaṅkha) và cung Śārṅga, chùy (gadā), thòng lọng (pāśa) và lao (tomara); ở tay phải có đĩa (cakra)—theo dị bản của bản thảo có đánh dấu. Một dị bản khác chép: “cầm chùy, được Rati bao quanh.” Dị bản khác: “lông mày dài.” Dị bản khác: “nâng giữ trái đất đang xao động; tay trái (cầm) Lakṣmī ở phía dưới.” (Các khí giới khác được liệt kê:) cày, rìu, gậy, dao găm, và khí cụ phóng bằng da (dây/thuẫn ném).

Verse 23

विंशद्बाहुश् चतुर्वक्त्रो दक्षिणस्थोथ वामके त्रिनेत्रे वामपार्श्वे न शयितो जलशाय्यपि

Ngài có hai mươi tay và bốn mặt; ngài hiện diện ở bên phải và cũng ở bên trái. Ngài có ba mắt; ở phía trái, ngài không được tạc/miêu tả trong tư thế nằm, dù là dưới dạng “Đấng nằm trên nước” (jalāśāyī).

Verse 24

श्रिया धृतैकचरणो विमलाद्याभिरीडितः नाभिपद्मचतुर्वक्त्रो हरिशङ्करको हरिः

Hari—đấng có một bàn chân được Śrī (Lakṣmī) nâng đỡ, được Vimalā và các nữ thần khác tán dương; từ hoa sen nơi rốn ngài mà bậc bốn mặt (Brahmā) sinh khởi; và chính ngài là cội nguồn của cả Hari và Śaṅkara—chỉ Hari tối thượng ấy đáng được tôn kính.

Verse 25

शूलर्ष्टिधारी दक्षे च गदाचक्रधरो पदे रुद्रकेशवलक्ष्माङ्गो गौरीलक्ष्मीसमन्वितः

Tay phải ngài cầm đinh ba (śūla) và giáo (aṣṭi); tay trái ngài cầm chùy (gadā) và đĩa (cakra). Thân ngài mang các dấu hiệu của Rudra và Keśava, cùng với Lakṣmī; và ngài được tháp tùng bởi Gaurī và Lakṣmī.

Verse 26

शङ्खचक्रगदावेदपाणिश्चाश्वशिरा हरिः वामपादो धृतः शेषे दक्षिणः कूर्मपृष्ठगः

Hari, đấng mang đầu ngựa, cầm trong tay ốc tù và, đĩa, chùy và kinh Veda; bàn chân trái của ngài được Śeṣa nâng đỡ, còn bàn chân phải đặt trên lưng Rùa (Kūrma).

Verse 27

दत्तात्रेयो द्विबाहुः स्याद्वामोत्सङ्गे श्रिया सह विश्वक्सेनश् चक्रगदी हली शङ्खी हरेर्गणः

Dattātreya nên được tạc với hai tay, và Śrī (Lakṣmī) ngồi trên đùi trái của Ngài. Còn Viśvaksena—tùy tùng của Hari—nên mang luân (cakra) và chùy (gadā), cùng cày (hala) và ốc tù và (śaṅkha).