Adhyaya 43

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रासादलक्षणं नाम द्वाचत्त्वारिंशो ऽध्यायः अथ त्रिचत्वारिंशो ऽध्यायः प्रासाददेवतास्थापनं भगवानुवाच प्रासादे देवताः स्थाप्या वक्ष्ये ब्रह्मन् शृणुष्व मे पञ्चायतमध्ये तु वासुदेवं निवेशयेत्

Như vậy, trong Ādi‑Mahāpurāṇa, tức Āgneyā (Agni Purāṇa), kết thúc chương bốn mươi hai mang tên “Đặc tướng của Prāsāda (đền tháp).” Nay bắt đầu chương bốn mươi ba: “An trí các thần linh trong đền.” Đức Thế Tôn phán: “Các thần linh phải được an trí trong prāsāda; ta sẽ giảng rõ nghi thức. Này Bà‑la‑môn, hãy lắng nghe. Ở trung tâm bố cục pañcāyatana, nên an lập Vāsudeva.”

Verse 2

वामनं नृहरिञ्चाश्वशीर्षं तद्वञ्च शूकरं आग्नेये नैरृते चैव वायव्ये चेशगोचरे

Ở phương Đông‑Nam (phần của Agni) đặt/quán tưởng Vāmana; ở phương Tây‑Nam (phần của Nirṛti) Nṛhari (Narasiṃha); ở phương Tây‑Bắc (phần của Vāyu) Aśvaśīrṣa (Hayagrīva, “đầu ngựa”); và cũng vậy, Śūkara (Varāha) trong phạm vi của Īśa (phương Īśāna).

Verse 3

अथ नारायणं मध्ये आग्नेय्यामम्बिकां न्यसेत् नैरृत्यां भास्करं वायौ ब्रह्माणं लिङ्गमीशके

Rồi nên an lập Nārāyaṇa ở trung tâm; ở phương Đông‑Nam (Āgneyī) đặt Ambikā; ở phương Tây‑Nam (Nairṛtī) đặt Bhāskara (Thái Dương); ở phương Tây‑Bắc (hướng Vāyu) đặt Brahmā; và ở phương Đông‑Bắc (Īśāna) đặt Liṅga (của Śiva).

Verse 4

अथवा रुद्ररूपन्तु अथवा नवधामसु वासुदेवं न्यसेन्मध्ये पूर्वादौ वामवामकान्

Hoặc có thể an vị (thần) trong hình tướng Rudra; hoặc, trong chín trú xứ (navadhāma), nên đặt Vāsudeva ở trung tâm, rồi bắt đầu từ phương Đông mà an trí theo thứ tự về bên trái (ngược chiều kim đồng hồ).

Verse 5

इन्द्रादीन् लोकपालांश् च अथवा नवधामसु पञ्चायतनकं कुर्यात् मध्ये तु पुरुषोत्तमं

Nên an vị (các nghi thức thờ) Indra và các Lokapāla khác; hoặc, trong chín vị trí thánh (navadhāma), nên thiết lập Pañcāyatana (bố cục năm điện thờ), đặt Purushottama (Viṣṇu) ở trung tâm.

Verse 6

लक्ष्मीवैश्रवणौ पूर्वं दक्षे मातृगणं न्यसेत् स्कन्दं गणेशमीशानं सूर्यादीन् पश्चिमे ग्रहान्

Trước hết, nên đặt Lakṣmī và Vaiśravaṇa ở phương Đông; ở bên phải (phía Nam) an trí chúng Mātṛ-gaṇa (các Mẫu thần); rồi (đặt) Skanda, Gaṇeśa và Īśāna; và ở phương Tây, an trí các hành tinh bắt đầu từ Mặt Trời.

Verse 7

उत्तरे दश मत्स्यादीनाग्नेय्यां चण्डिकां तथा नैरृत्यामम्बिकां स्थाप्य वायव्ये तु सरस्वतीं

Ở phương Bắc, an trí mười (hóa thân) bắt đầu từ Matsya; ở phương Đông Nam, an trí Caṇḍikā; cũng vậy, ở phương Tây Nam, sau khi đặt Ambikā, thì ở phương Tây Bắc an trí Sarasvatī.

Verse 8

पद्मामैशे वासुदेवं मध्ये नारायणञ्च वा त्रयोदशालये मध्ये विश्वरूपं न्यसेद्धरिं

Trên tòa sen (padmāsana) nên đặt Vāsudeva ở trung tâm—hoặc Nārāyaṇa. Trong bố cục mười ba điện/thánh vị, nên an vị Hari dưới dạng Viśvarūpa ở giữa.

Verse 9

पूर्वादौ केशवादीन् वा अन्यधामस्वयं हरिं मृण्मयी दारुघटिता लोहजा रत्नजा तथा

Hướng mặt về phương Đông và các phương khác, người ta nên tạo tác chính Hari (Viṣṇu) dưới các hình tướng bắt đầu từ Keśava (và các danh hiệu tiếp theo), hoặc như Hari ở một cõi trú xứ khác; tượng có thể làm bằng đất sét, tạc bằng gỗ, đúc bằng kim loại, hoặc chế tác bằng châu báu.

Verse 10

शैलजा गन्धजा चैव कौसुमी सप्तधा स्मृता कौसुमी गन्धजा चैव मृण्मयी प्रतिमा तथा

Các tượng (pratimā) được ghi nhớ là có bảy loại: làm bằng đá, làm bằng các chất thơm, và làm bằng hoa; cũng vậy có loại bằng hoa, loại bằng chất thơm, và cả tượng bằng đất sét nữa.

Verse 11

तत्कालपूजिताश् चैताः सर्वकामफलप्रदाः अथ शैलमयीं वक्ष्ये शिला यत्र च गृह्यते

Và các hình tượng ấy, khi được thờ phụng đúng thời, ban cho quả báo của mọi điều mong cầu. Nay ta sẽ nói về tượng bằng đá: loại đá nơi đó cần được chọn lấy.

Verse 12

पर्वतानामभावे च गृह्णीयाद्भूगतां शिलां पाण्डरा ह्य् अरुणा पीता कृष्णा शस्ता तु वैर्णिनां

Và khi không có núi, nên lấy đá tìm được dưới lòng đất. Đá trắng, đỏ nhạt, vàng và đen được quy định là thích hợp cho các giai tầng (varṇa) tương ứng.

Verse 13

न यदा लभ्यते सम्यग् वर्णिनां वर्णतः शिला वर्णाद्यापादानं तत्र जुह्यात् सिंहविद्यया

Khi không thể có được một tảng đá (śilā) thật thích hợp, đúng theo varṇa đã quy định cho các vị chủ lễ, thì nên dâng vào lửa một vật thay thế, bắt đầu từ các vật liệu tương ứng với varṇa thích hợp, và thực hiện lễ hiến cúng bằng Siṃha-vidyā (nghi quỹ/chân ngôn “Sư tử”).

Verse 14

शिलायां शुक्लरेखाग्र्या कृष्णाग्र्या सिंहहोमतः कांस्यघण्टानिनादा स्यात् पुंलिङ्गा विस्फुलिङ्गिका

Trên phiến đá (đá đàn tế), nếu vệt nổi bật nhất là trắng mà đầu mút lại đen—và trong lễ siṃha-homa (hỏa cúng Sư tử) vang lên âm thanh ngân như chuông đồng—thì “visphuliṅgikā” (tia lửa) được hiểu là thuộc giống đực (puṃliṅga).

Verse 15

तन्मन्दलक्षणा स्त्री स्याद्रूपाभावान्नपुंसका दृश्यते मण्डलं यस्यां सगर्भां तां विवर्जयेत्

Người nữ được nói là thuộc loại “tan-maṇḍala”; do không có hình tướng nữ rõ rệt nên được xem như trung tính (napuṃsaka). Người nữ nơi thấy có dấu tròn (maṇḍala) rõ ràng—nếu đang mang thai—thì nên tránh (không đưa vào việc tuyển chọn/nghi lễ).

Verse 16

प्रतिमार्थं वनं गत्वा व्रजयागं समाचरेत् तत्र खात्वोपलिप्याथ मण्डपे तु हरिं यजेत्

Vì mục đích lấy vật liệu làm thánh tượng, người ta nên vào rừng và cử hành Vrajayāga đúng pháp. Tại đó, sau khi đào nền và trát phủ, trong maṇḍapa (đình nghi lễ) hãy thờ phụng Hari (Viṣṇu).

Verse 17

बलिं दत्वा कर्मशस्त्रं टङ्कादिकमथार्चयेत् हुत्वाथ शालितोयेन अस्त्रेण प्रोक्षयेच्छिलां

Trước hết dâng bali (lễ vật hiến cúng), rồi thờ phụng các dụng cụ lao tác như đục và các thứ khác. Sau khi làm hỏa cúng, hãy rảy nước gạo để gia trì phiến đá, dùng Astra-mantra.

Verse 18

रक्षां कृत्वा नृसिंहेन मूलमन्त्रेण पूजयेत् हुत्वा पूर्णाहुतिं दद्यात्ततो भूतबलिं गुरुः

Sau khi làm nghi thức hộ trì (rakṣā) với sự thỉnh mời Nṛsiṃha, hãy thờ phụng bằng mūla-mantra (căn bản chân ngôn). Sau khi dâng oblation, vị guru chủ lễ nên dâng pūrṇāhuti (toàn phần hiến cúng kết thúc); rồi tiếp đó dâng bhūta-bali (lễ vật cho các chúng hữu/linh thể thuộc các đại).

Verse 19

अन्यधामसु यज्ञविदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः युग्मधामस्वयं हरिमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कौमुदी इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उन्मत्तलक्षणा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्रयेदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अत्र ये संस्थिताः सत्त्वा यातुधानाश् च गुह्यकाः सिद्धादयो वा ये चान्ये तान् सम्पूज्य क्षमापयेत्

Bất cứ hữu thể nào đang an trú tại đây—các sattva, yātudhāna, guhyaka, các siddha, hay những kẻ khác—sau khi đã cúng kính đầy đủ, hành giả nên cầu xin sự tha thứ của họ để nghi lễ được tiến hành không bị chướng ngại.

Verse 20

विष्णुबिम्बार्थमस्माकं यात्रैषा केशवाज्ञया विष्ण्वर्थं यद्भवेत् कार्यं युष्माकमपि तद्भवेत्

Cuộc hành hương của chúng ta được thực hiện theo mệnh lệnh của Keśava, vì lợi ích của thánh tượng (bimba) của Viṣṇu. Bất cứ công việc phụng sự nào cần làm cho mục đích của Viṣṇu, xin các vị cũng hãy cùng thực hiện.

Verse 21

अनेन बलिदानेन प्रीता भवत सर्वथा

Nhờ lễ hiến cúng (bali-dāna) này, nguyện các vị được hoan hỷ trọn vẹn trong mọi phương diện.

Verse 22

क्षमेण गच्छतान्यत्र मुक्त्वा स्थानमिदं त्वरात् अप्_४३०२१च्देएवं प्रबोधिताः सत्त्वा यान्ति तृप्ता यथासुखं शिल्पिभिश् च चरुं प्राश्य स्वप्नमन्त्रं जपेन्निशि

“Xin hãy an hòa đi đến nơi khác; mau rời khỏi chỗ này.” Được nhắc bảo như vậy, các hữu thể ra đi mãn nguyện, tùy theo sự an ổn của mỗi loài. Rồi sau đó, cùng các vị hành lễ dùng cháo tế (caru), và ban đêm nên trì tụng thần chú về giấc mộng (dream-mantra).

Verse 23

ॐ नमः सकललोकाय विष्णवे प्रभविष्णवे विश्वाय विश्वरूपाय स्वप्नाधिपतये नमः

Om. Kính lễ Viṣṇu, Đấng bao trùm mọi thế giới; kính lễ Đấng Tối Thượng, Đấng thấm nhuần khắp cả; kính lễ Đấng chính là vũ trụ; kính lễ Đấng có hình tướng là toàn thể càn khôn; kính lễ Chúa tể và chủ quản của giấc mộng—kính lễ.

Verse 24

आचक्ष्व देवदेवेश प्रसुप्तोस्मि तवान्तिकं स्वप्ने सर्वाणि कार्याणि हृदिस्थानि तु यानि मे

Ôi Chúa tể của chư thiên, Đấng Tối thượng—xin hãy nói cho con biết: con đang ngủ gần Ngài; trong giấc mộng, mọi công việc và mọi ý định trú ngụ trong lòng con đều hiện bày rõ rệt—đó là những điều thuộc về con.

Verse 25

ॐ ॐ ह्रूं फट् विष्णवे स्वाहा शुभे स्वप्ने शुभं सर्वं ह्य् अशुभे सिंहहोमतः प्रातरर्घ्यं शिलायां तु दत्वास्त्रेणास्त्रकं यजेत्

“(Hãy tụng:) ‘Oṃ, oṃ, hrūṃ, phaṭ—dâng lên Viṣṇu, svāhā.’ Nếu giấc mộng cát tường thì mọi sự đều cát tường; nếu bất tường thì nên làm lễ Siṃha-homa. Sau khi dâng arghya buổi sớm trên một phiến đá (làm bệ), hãy cử hành việc thờ ‘astraka’ bằng thần chú astra.”

Verse 26

कुद्दालटङ्कशस्त्राद्यं मध्वान्याक्तमुखञ्चरेत् आत्मानं चिन्तयेद्विष्णुं शिल्पिनं विश्वकर्मकं

Cầm lấy các dụng cụ và khí cụ như xẻng và đục v.v., lại xức mặt bằng mật ong và các chất cát tường khác, hành giả nên tiến hành công việc; và nên quán niệm chính mình là Viṣṇu—và là Viśvakarman, vị thợ cả thần linh.

Verse 27

शस्त्रं विष्ण्वात्मकं दद्यात् मुखपृष्ठादि दर्शयेत् जितेन्द्रियः टङ्कहस्तः शिल्पी तु चतुरस्रकां

Người ấy nên trao (hay thiết lập) vũ khí như hiện thân của Viṣṇu (tức đã được hiến thánh như năng lực của Viṣṇu), và nên trình bày các mặt trước, sau và các góc nhìn khác. Người thợ điêu khắc—tự chế ngự các căn và cầm đục trong tay—nên tạo tác theo dạng hình vuông (bốn mặt).

Verse 28

श्वाधिपतये इति ख, चिह्नितपुअतकपाठः प्रपन्नो ऽस्मि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ॐ ह्रीं फडिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः विश्वकर्मणिमिति ख, ग, चिह्नितपुअतकपाठः विश्वात्मकमिति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः शिलां कृत्वा पिण्डिकार्थं किञ्चिन्न्यूनान्तु कल्पयेत् रथे स्थाप्य समानीय सवस्त्रां कारुवेश्मनि पूजयित्वाथ घटयेत् प्रतिमां स तु कर्मकृत्

“(Trong một số bản chép tay có đánh dấu, các dị bản là:) ‘śvādhipataye’, ‘prapanno ’smi’, ‘oṃ oṃ hrīṃ phaḍ’, ‘viśvakarmaṇim’, và ‘viśvātmakam’.” Sau khi chuẩn bị một khối đá (phôi) để tạc tượng, nên làm nó hơi nhỏ hơn dự định. Đặt lên xe và chở về xưởng, có phủ vải; người thợ trước hết phải lễ bái (khối đá) trong nhà thợ; rồi vị hành lễ ấy mới hoàn tất việc tạo lập tượng, khiến tượng sẵn sàng cho sự an vị.