Adhyaya 122
Chapter 122 — Kāla-gaṇana (Computation of Time)
Agni mở đầu phần trình bày kỹ thuật về phép tính thời gian có trật tự (samāgaṇa), đặt nền trên chuyển động của Mặt Trời và hệ tháng âm bắt đầu từ tháng Caitra. Chương này nêu một sơ đồ tính toán theo quy tắc, dùng các từ mã hoá số và phép toán theo vị trí để suy ra các yếu tố lịch: vāra (thứ/ngày trong tuần), tithi (ngày âm), nāḍī/ghaṭikā (đơn vị thời gian), nakṣatra (tú/lunar mansion), yoga và karaṇa. Văn bản mô tả phép tính từng bước—trừ, nhân 60, xử lý thương và số dư (kể cả “nợ”/giá trị âm), cùng các hiệu chỉnh theo từng tháng—kèm các trường hợp đặc biệt như đếm ngược từ một số rāśi (cung hoàng đạo) và những điều kiện bất tịnh hay sai khác nghi thức cần cúng bù tương ứng với độ sai lệch đã tính. Phần kết đưa ra quy tắc làm ổn định yoga bằng cách cân bằng các lượng đo của Mặt Trời và Mặt Trăng, và cách xác định các karaṇa (kể cả Kintughna ở Pratipad), qua đó đặt lịch pháp chính xác như một công nghệ của dharma nhằm bảo đảm thời điểm nghi lễ, trật tự xã hội và sự hòa hợp hành động với luật vũ trụ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
A procedural arithmetic for calendrical computation: operations with multipliers (notably 60), quotient/remainder placement, fixed remainders (e.g., 27 for nakṣatra/yoga), month-by-month insertions (kṣepa), and handling of ṛṇa (negative) cases and reverse-counting across specific rāśis.
By establishing kāla-śuddhi—right timing and corrected calendrical factors—so rituals and vows align with cosmic order; the chapter frames precise Jyotiṣa computation as a dharmic aid that supports efficacy of practice, ethical order, and inner discipline toward puruṣārthas.