Adhyaya 117

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गयामाहात्म्ये गयायात्रा नाम षोडशाधिकशततमो ऽध्यायः अथ सप्तदशाधिकशततमो ऽध्यायः श्राद्धकल्पः अग्निर् उवाच कात्यायनी मुनीनाह यथा श्राद्धं तथा वदे गयादौ श्राद्धं कुर्वीत सङ्क्रान्त्यादौ विशेषतः

Như vậy, trong Agni Mahāpurāṇa, thuộc phần Gaya-māhātmya, chương thứ 116 mang tên “Hành hương đến Gayā” kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ 117: “Nghi thức Śrāddha.” Agni nói: “Kātyāyanī đã thưa với các bậc hiền triết rằng: ‘Ta sẽ trình bày Śrāddha đúng như pháp cần làm. Nên cử hành Śrāddha tại Gayā và các thánh địa tương tự—đặc biệt vào kỳ Saṅkrānti (thời điểm mặt trời nhập cung) và những dịp tương đương.’”

Verse 2

काले वापरपक्षे च चतुर्थ्या ऊर्ध्वमेव व सम्याद्य च पदर्क्षे च पूर्वेद्युश् च निमन्त्रयेत्

Vào thời điểm thích hợp—hoặc trong nửa tháng sáng, hoặc từ ngày mồng bốn trở đi—sau khi đã chuẩn bị nghi lễ và phẩm vật đúng pháp, và khi sao (nakṣatra) thuận lợi, thì nên thỉnh mời từ ngày hôm trước.

Verse 3

यतीन् गृहस्थसाधून् वा स्नातकाञ्छ्रोत्रियान् द्विजान् अनवद्यान् कर्मनिष्ठान् शिष्टानाचारसंयुतान्

Nên tôn kính các vị yati (ẩn tu/khổ hạnh), hoặc những gia chủ hiền thiện; cùng các snātaka (người đã thọ lễ tốt nghiệp), các śrotriya (bậc tinh thông Veda), và các dvija (nhị sinh) không tì vết—những người kiên định trong bổn phận, có phong hóa, và đầy đủ chánh hạnh.

Verse 4

सम्पाद्य परमर्क्षे चेति छ आचारसंस्कृतानिति ग , ज च वर्जयेच्छित्रिकुष्ठ्यादीन्न गृह्णीयान्निमन्त्रितान् स्नाताञ्छुचींस् तथा दान्तान् प्राङ्मुखान् देवकर्मणि

Sau khi đã sắp đặt nghi lễ đúng pháp, trong việc hành lễ đối với chư thiên, phải tránh những người mắc bệnh ngoài da như citrakuṣṭha (bạch phong/cùi và các loại tương tự). Không nên tiếp nhận những người không được thỉnh mời đúng nghi; trái lại, nên tiếp nhận những người đã tắm gội, thanh sạch, tự chế, và ngồi quay mặt về hướng đông để cử hành nghi thức thần linh.

Verse 5

उपवेशयेत्त्रीन् पित्र्यादीनेकैकमुभयत्र वा एवं मातामहादेश् च शाकैर् अपि च कारयेत्

Người chủ lễ nên cho ngồi ba vị đại diện, bắt đầu từ các Tổ tiên bên nội (Pitṛ), hoặc lần lượt từng vị, hoặc theo cả hai hàng chỗ ngồi. Cũng theo cách ấy, nên sắp đặt nghi lễ cho các ông ngoại và những vị còn lại; và có thể cử hành ngay cả với các món rau cỏ.

Verse 6

तदह्नि ब्रह्मचारी स्यादकोपो ऽत्वरितो मृदुः सत्यो ऽप्रमत्तो ऽनध्वन्यो अस्वाध्यायश् च वाग्यतः

Trong ngày ấy, người ta nên giữ phạm hạnh (brahmacarya): không sân giận, không vội vã, nhu hòa, chân thật, tỉnh giác, không đi đường xa, kiêng tụng đọc Veda, và tiết chế lời nói.

Verse 7

सर्वांश् च पङ्क्तिमूर्धन्यान् पृच्छेत् प्रश्ने तथासने दर्भानास्तीर्य द्विगुणान् पित्रे देवादिकञ्चरेत्

Người chủ lễ nên hỏi tất cả những vị ngồi đầu hàng về các câu hỏi theo nghi thức và về chỗ ngồi. Sau khi trải cỏ darbha gấp đôi phần dành cho các Pitṛ, người ấy nên cử hành nghi lễ bắt đầu từ chư Thiên (Deva).

Verse 8

विश्वान्देवानावाहयिष्ये पृच्छेदावाहयेति च विश्वेदेवास आवाह्य विकीर्याथ यवान् जपेत्

“Ta sẽ thỉnh mời các Viśvedevas”; rồi để người khác hỏi: “Hãy thỉnh mời!” Sau khi đã thỉnh mời các Viśvedevas, người ấy nên rải phần cúng, và tiếp đó trì tụng yava-mantra (japa) với hạt lúa mạch.

Verse 9

विश्वे देवाः शृणुतेमं पितॄनावाहयिष्ये च पृच्छेदावाहयेत्युक्ते उशन्तस्त्वा समाह्वयेत्

“Hỡi các Viśve-deva, xin hãy nghe điều này: ta sẽ thỉnh mời các Pitṛ (tổ phụ).” Và khi có người hỏi: “Có nên thỉnh mời chăng?”—thì với tâm hoan hỷ, các vị ấy nên gọi mời ngươi (tức là thuận nhận và làm cho sự thỉnh mời được thành tựu).

Verse 10

तिलान् विकीर्याथ जपेदायान्त्वित्यादि पित्रके सपित्रित्रे निषिञ्चेद्वा शन्नो देवीरभि तृचा

Sau đó rải hạt mè, rồi tụng thần chú mở đầu “āyāntu …”; và trong nghi lễ dành cho các Pitṛ (tổ tiên), có thể rưới lễ thủy (libation) kèm lời thỉnh mời Pitṛ (sapitṛtre), dùng ba câu kệ bắt đầu “śaṃ no devīḥ …”.

Verse 11

यवो ऽसीति यवान् दत्वा पित्रे सर्वत्र वै तिलान् तिलो ऽसि सोमदेवत्यो गोसवो देवनिर्मितः प्रत्नमद्भिः पृक्तः स्वधया पितॄन् लोकान् प्रीणाहि नः स्वधा इति श्रीश् च तेति ददेत्पुष्पं पात्रे हैमे ऽथ राजते

Tụng “yavo ’si” (“Ngươi là lúa mạch”), rồi dâng lúa mạch cho người cha; và trong toàn nghi lễ cũng dâng mè, tụng rằng: “tilo ’si, thuộc về thần Soma; là tinh túy của bò, do chư thiên tạo tác; từ thuở xưa hòa với nước—nhờ svadhā, xin làm thỏa mãn các Pitṛ của chúng con và các cõi. Svadhā.” Kế đó, tụng “Śrīś ca te…”, dâng một đóa hoa, đặt vào bình bằng vàng hoặc bạc.

Verse 12

औदुम्वरे वा खड्गे वा पर्णपात्रे प्रदक्षिणम् देवानामपसव्यं तु पितॄणां सव्यमाचरेत्

Nên thực hiện pradakṣiṇā (đi nhiễu) quanh cây udumbara (sung), hoặc quanh một thanh kiếm, hoặc quanh một chén/bình bằng lá. Đối với chư thiên thì làm theo apasavya (để dây thiêng bên phải; đi từ phải sang trái), còn đối với tổ tiên (pitṛ) thì làm theo savya (để dây thiêng bên trái; đi từ trái sang phải).

Verse 13

अत्वरितो ऽत्यृजुरिति ङ सत्ये प्रपन्नो ऽनध्वन्यो ह्य् अस्वाध्यायश्चेति ख , घ च एकैकस्य एकैकेन सपवित्रकरेषु च या दिव्या आपः पयसा सम्बभूवुर्या अन्तरिक्षा उतपार्थिवीर्याः हिरण्यवर्णा यज्ञियास्ता न आपः शिवाः संश्योनाः सुहवा भवन्तु विश्वे देवा एष वो ऽर्घः स्वाहा च पितरेष ते

“Không vội vã, không quá thẳng cứng”—đó là quy tắc; và “người nương tựa nơi chân lý thì không bị dẫn lạc; quả thật, sao lãng việc học Veda là một lỗi”—các bậc thẩm quyền đã nói như vậy. Và với đôi tay mang pavitra (vòng/thảo thanh tịnh), mỗi lễ hiến dâng hãy được thực hiện bằng chính thần chú tương ứng của nó. Nguyện cho những Thủy giới thiêng liêng ấy—sinh cùng với sữa, những nước ở trung giới và những nước có sức mạnh địa giới—sắc vàng rực, xứng hợp tế lễ—trở nên cát tường cho chúng con, là nguồn an lạc và dễ được thỉnh mời. Hỡi chư Thiên, đây là lễ arghya của các Ngài—svāhā; và đây là dành cho các Pitṛ—svāhā.

Verse 14

अवधैवं पितामहदेः संस्रवात् प्रथमे चरेत् पितृभ्यः स्थानमसीति न्युब्जं पात्रं करोत्यधः

Cũng theo cách ấy, ở lần rưới lễ thủy đầu tiên (saṁsrava), nên tiến hành bắt đầu từ người ông. Nói: “Ngươi là chỗ ngồi/nơi đặt cho các Pitṛ,” rồi đặt bình xuống, úp miệng bình hướng về mặt đất.

Verse 15

अत्र गन्धपुष्पधूपदीपाच्छादनदानकं घृताक्तमन्नमुद्धृत्य पृच्छत्यग्नौ करिष्ये च

Tại đây, sau khi đã đặt riêng hương liệu, hoa, hương đốt, đèn, vật che/phẩm phục và lễ vật bố thí, cùng với thức ăn được xức bơ ghee, người hành lễ nên khởi ý hỏi: “Ta có nên dâng vật này vào lửa chăng?”—rồi tiếp tục thực hiện trong Agni (nghi lễ hỏa tế).

Verse 16

कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो जुहुयात्साग्निको ऽनले अनग्निकः पितृहस्ते सपवित्रे तु मन्त्रतः

Khi đã được cho phép bằng lời “Hãy làm”, người giữ các hỏa chủng thiêng (có lập lửa) phải rưới lễ hiến vào lửa. Người không lập lửa thì thay vào đó dâng vào bàn tay đưa ra cho các Pitṛ (Tổ linh), dùng vòng kuśa thanh tịnh (pavitra) và thực hiện kèm các thần chú đúng pháp.

Verse 17

अग्नये कव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमाहुतिः सोमाय पितृमते ऽथ यमायाङ्गिरसे परे

Lễ hiến thứ nhất được dâng với công thức: “Svāhā kính dâng Agni, đấng chuyên chở lễ phẩm (Kavyavāhana).” Kế đó dâng lên Soma, vị gắn với các Pitṛ; rồi tiếp theo dâng lên Yama và dòng Aṅgiras.

Verse 18

हुतशेषं चान्नपात्रे दत्वा पात्रं समालभेत् पृथिवी ते पात्रन्द्यौः पिधानं ब्राह्मणस्य मुखे अमृते अमृतं जुहोमि स्वाहेति जप्त्वेदं विष्णुरित्यन्ने द्विजाङ्गुष्ठन्निवेशयेत्

Sau khi đặt phần còn lại của lễ hiến vào bát thức ăn, người hành lễ phải chạm bát để tác pháp (gia trì), tụng: “Đất là khí cụ của ngươi; Trời là nắp che của ngươi.” Rồi tụng: “Vào cõi bất tử, ta dâng tinh túy bất tử—svāhā,” và đặt ngón cái của người hai lần sinh (Brāhmaṇa) vào thức ăn, thốt: “Đây là Viṣṇu.”

Verse 19

अपहतेति च तिलान् विकीर्यान्नं प्रदाययेत् जुषध्वमिति चोक्त्वाथ गायत्र्यादि ततो जपेत्

Tụng “apahata”, người hành lễ rải hạt mè rồi dâng cơm chín. Sau khi nói “juṣadhvam” (“xin thọ hưởng/tiếp nhận”), tiếp đó nên trì tụng Gāyatrī và các thần chú khác theo quy định.

Verse 20

एकैकस्येत्यादिः, प्रथमे चरेदित्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति अनग्निको जले चैवेति ङ स्वधेति क देवताभ्यः पितृभ्यश् च महायोगिभ्य एव च नमः स्वधायै स्वाहयै नित्यमेव नमो नमः

“Bắt đầu bằng ‘đối với từng vị…’”: bản đọc kết thúc bằng “nên thực hành trước…” không có trong thủ bản Jha. (Dị bản: “ngay cả trong nước, không có lửa…” ở Ṅa; “svadhā” ở Ka.) Kính lễ các Thiên thần, các Tổ tiên, và cả các Đại Du-gi (mahāyogin). Thường hằng mãi mãi, kính lễ—kính lễ—Svadhā và Svāhā.

Verse 21

तृप्तान् ज्ञात्वान्नं विकिरेदपो दद्यात् सकृत् सकृत् गायत्रीं पूर्ववज्जप्त्वा मधु मध्विति वै जपेत्

Sau khi biết rằng các vị đã thỏa mãn, nên rải (một phần) thức ăn và dâng nước—một lần rồi lại một lần. Sau khi tụng Gāyatrī như trước, quả thật nên lặp lại chân ngôn: “madhu, madhu”.

Verse 22

तृप्ताः स्थ इति सम्पृच्छेत्तृप्ताः स्म इति वै वदेत् शेषमन्नमनुज्ञाप्य सर्वमन्नमथैकतः

Người chủ lễ nên hỏi: “Các vị đã thỏa mãn chăng?” và họ nên đáp: “Quả thật, chúng tôi đã thỏa mãn.” Rồi sau khi xin phép về phần thức ăn còn lại, người ấy nên gom toàn bộ thức ăn lại một chỗ.

Verse 23

उद्धृत्योच्छिष्टपार्श्वे तु कृत्वा चैवावनेजनं दद्यात्कुशेषु त्रीन् पिण्डानाचान्तेषु परे जगुः

Sau khi nhấc (phần thức ăn còn lại) lên và đặt sang bên cạnh chỗ để đồ thừa, rồi thực hiện việc rửa tẩy thanh tịnh (avanejana), bấy giờ nên đặt ba viên piṇḍa lên cỏ kuśa; các bậc thầy có thẩm quyền đã truyền dạy như vậy, sau khi việc ācāmana (súc miệng, uống nước thanh tịnh) đã hoàn tất.

Verse 24

आचान्तेषूदकं पुष्पाण्यक्षतानि प्रदापयेत् अक्षय्योदकमेवाथ आशिषः प्रार्थयेन्नरः

Sau khi làm ācāmana, nên dâng nước, hoa và hạt akṣata (gạo không vỡ). Kế đó, chỉ lấy nước bất tận (akṣayya-udaka), người ấy nên cầu xin các phúc lành.

Verse 25

अघोराः पितरः सन्तु गोत्रन्नो वर्धतां सदा दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः सन्ततिरेव च

Nguyện các Tổ phụ (Pitṛs) của chúng ta được an hòa, không dữ; nguyện dòng họ (gotra) của chúng ta luôn hưng thịnh. Nguyện các bậc thí chủ, ân nhân của chúng ta tăng trưởng; và nguyện Kinh Veda cùng con cháu của chúng ta thật sự phát đạt.

Verse 26

श्रद्धा च नो माव्यगमद्बहुदेयं च नो ऽस्त्विति अन्नञ्च नो बहु भवेदतिथींश् च लभेमहि

Nguyện lòng tín thành (śraddhā) không rời bỏ chúng ta; nguyện chúng ta có nhiều để bố thí. Nguyện lương thực của chúng ta dồi dào; và nguyện chúng ta được gặp những vị khách xứng đáng.

Verse 27

याचितारश् च नः सन्तु मा च याचिस्म कञ्चन स्वधावाचनीयान् कुशानास्तीर्य सपवित्रकान्

“Nguyện chỉ có những người được chúng ta thỉnh mời; và nguyện chúng ta không phải cầu xin bất cứ ai điều gì. Sau khi trải cỏ kuśa cùng các vòng pavitra, (người ta) tiến hành phần tụng niệm cần được xướng với tiếng ‘svadhā’.”

Verse 28

स्वधां वाचयिष्ये पृच्छेदनुज्ञातश् च वाच्यतां पितृभ्यः पितामहेभ्यः प्रपितामहमुख्यके

“Nay ta sẽ cho tụng công thức ‘svadhā’; và sau khi thỉnh hỏi, được cho phép, hãy tụng—hướng đến các Tổ phụ, các Ông, và các Cụ, cùng vị tối thượng trong số ấy.”

Verse 29

स्वधोच्यतामस्तु स्वधा उच्यमानस्तथैव च अपो निषिञ्चेदुत्तानं पात्रं कृत्वाथ दक्षिणां

Hãy xướng “svadhā”; và khi “svadhā” đang được xướng, người ấy nên rưới nước, đặt bình hướng miệng lên trên; rồi sau đó (dâng) dakṣiṇā, lễ vật tôn kính.

Verse 30

स्वाहायै नित्यमेव भवन्त्विति इति ख , छ च प्रार्थयेत्तत इति घ , ज , झ च अघोराः पितर इत्य् आदिः, आस्तीर्य सपवित्रकानित्यन्तः पाठः ख , छ पुस्तकद्वये नास्ति यथाशक्ति प्रदद्याच्च दैवे पैत्रे ऽथ वाचयेत् विश्वे देवाः प्रीयन्ताञ्च वाजे विसर्जयेत्

Tụng công thức “svāhāyai nityam eva bhavantu” (nguyện các lễ phẩm luôn được Svāhā tiếp nhận), rồi tiếp đó khấn nguyện; bắt đầu bằng câu “Aghorāḥ pitaraḥ …” (Các Tổ tiên là bậc không đáng sợ…). (Dị bản kết bằng “trải chỗ ngồi cùng với cỏ pavitra …” không thấy trong hai bản thảo kha và cha.) Sau đó, tùy theo khả năng, nên dâng cúng cho chư thiên và cho tổ tiên; rồi tụng: “Nguyện các Viśve Deva hoan hỷ,” và kết thúc nghi lễ bằng công thức vāja.

Verse 31

आमावाजस्येत्यनुव्रज्य कृत्वा विप्रान् प्रदक्षिणं गृहे विशेदमावास्यां मासि मासि चरेत्तथा

Tụng công thức bắt đầu bằng “āmāvājasy-”, rồi kính cẩn tiễn theo; kế đó đi nhiễu quanh các Bà-la-môn theo chiều phải, và trở vào nhà mình. Như vậy, vào mỗi ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng non), tháng này qua tháng khác, nên thực hành như thế.

Verse 32

एकोद्दिष्टं प्रवक्ष्यामि श्राद्धं पूर्ववदाचरेत् एकं पवित्रमेकार्धं एकं पिण्डम्प्रदापयेत्

Ta sẽ giảng về ekoddiṣṭa-śrāddha. Nên cử hành śrāddha như đã nói trước (theo nghi thức chuẩn), nhưng chỉ dùng các vật phẩm đơn nhất: một vòng pavitra bằng cỏ kuśa, một lễ argha, và dâng một piṇḍa (viên cơm).

Verse 33

नावाहनाग्नौकरणं विश्वे देवा न चात्र हि तृप्तिप्रश्ने स्वदितमिति वदेत्सुखदितं द्विजः

Trong nghi thức āvāhana (thỉnh mời), không nên lập āvāhana-agni (lửa thỉnh mời); vì trong bối cảnh śrāddha này, các Viśvedevas không được xử trí như trong một deva-yajña thông thường. Khi được hỏi về sự thỏa mãn, người dvija (nhị sinh) nên đáp: “svāditam” (đã nếm/đã thọ nhận), hoặc “sukhaditam” (đã được dâng hiến một cách hoan hỷ).

Verse 34

उपतिष्ठतामित्यक्षय्ये विसर्गे चाभिरम्यतां अभिरताः स्म इत्य् अपरे शेषं पूर्ववदाचरेत्

Ở chỗ kết bằng từ bất biến/không biến cách (akṣayya/avyaya) và cả ở chỗ kết bằng visarga, nên dùng câu hiệu lệnh “upatiṣṭhatām”. Các truyền dạy khác nói nên dùng “abhiramyatām”, hoặc “abhiratāḥ sma”. Phần còn lại nên thực hiện như đã nêu trước.

Verse 35

सपिण्ठीकरणं वक्ष्ये अब्दान्ते मध्यतो ऽपि वा पितॄणां त्रीणि पात्राणि एकम्प्रेतस्य पात्रकं

Ta sẽ trình bày nghi lễ sapiṇḍīkaraṇa, cần cử hành vào cuối năm—hoặc cũng có thể vào giữa năm. Đối với các Pitṛ (tổ tiên), có ba bình lễ; còn đối với người quá vãng trong trạng thái preta thì có một bình lễ.

Verse 36

सपवित्राणि चत्वारि तिलपुष्पयुतानि च गन्धोदकेन युक्तानि पूरयित्वाभिषिञ्चति

Sau khi đổ đầy bốn bình có gắn pavitra, kèm hoa mè, và được chuẩn bị bằng nước thơm (gandhodaka), người ta tiến hành nghi thức rảy nước gia trì (abhiṣeka).

Verse 37

प्रेतपात्रं पितृपात्रे ये समना इति द्वयात् पूर्ववत् पिण्डदानादि प्रेतानां पितृता भवेत्

Nhờ cặp thần chú “ye” và “samānā”, bình dành cho preta được xử lý như bình dành cho các Pitṛ. Và như đã nói trước, nhờ các cúng dường như piṇḍa-dāna, các preta đạt địa vị của Pitṛ.

Verse 38

अथाभ्युदयिकं श्राद्धं वक्ष्ये सर्वं तु पूर्ववत् जपेत् पितृमन्त्रवर्जं पूर्वाह्णे तत् प्रदक्षिणं

Nay ta sẽ giải thích Abhyudayika Śrāddha (lễ śrāddha cát tường); mọi việc đều làm như trước. Vào buổi tiền trưa, nên tụng các công thức đã định nhưng bỏ các Pitṛ-mantra, và thực hiện theo chiều phải (thuận kim đồng hồ).

Verse 39

उपचारा ऋजुकुशास्तिलार्थैश् च यवैर् इह तृप्तिप्रश्नस्तु सम्पन्नं सुसम्पन्नं वदेद्द्विजः

Tại đây, sau khi dâng các upacāra đúng nghi—cỏ kuśa thẳng, mè, thức ăn piṇḍa (anna) và lúa mạch (yava)—vị tư tế dvija (hai lần sinh) nên thực hiện “câu hỏi về sự thỏa mãn” và tuyên bố: “Đã hoàn thành đúng pháp; đã hoàn thành rất tốt.”

Verse 40

गन्धोदकेन सिक्तानि इति ज अथाभ्युदयिकमित्यादिः, यवैर् इह इत्य् अन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति दध्यक्षतवदराद्याः पिण्डा नान्दीमुखान् पितॄन् आवाहयिष्ये पृच्छेच्च प्रीयन्तामिति चाक्षये

“(Lễ vật) được rảy bằng nước thơm”—đó là cách đọc của một bản truyền. Tiếp theo là: “Nay (nghi thức) gọi là Abhyudayika (lễ cát tường),” v.v.; phần kết “yavaiḥ iha …” không thấy trong thủ bản Jha. Các piṇḍa (viên cơm cúng) phải được làm với sữa chua, hạt lúa chưa xay (gạo lứt), quả táo tàu/ber và các vật tương tự. (Người hành lễ nên tuyên:) “Ta sẽ thỉnh mời các Nandīmukha Pitṛ (Tổ tiên Nandīmukha),” rồi thưa hỏi: “Xin các Ngài hoan hỷ,” và (lời này) được nói vào lúc dâng lễ akṣaya (bất tận/không suy giảm).

Verse 41

नान्दीमुखाश् च पितरो वाचयिष्ये ऽथ पृच्छति नान्दीमुखान् पितृगणान् प्रीयन्तामित्यथो वदेत्

Rồi khi (chủ lễ) hỏi: “Ta có nên xướng đọc (danh xưng) các Nāndīmukha Pitṛ chăng?”, thì người đáp nên nói: “Nguyện các nhóm tổ tiên Nāndīmukha được hoan hỷ.”

Verse 42

नान्दीमुखाश् च पितरस्तत्पिता प्रपितामहः मातामहः प्रमातामहो वृद्धप्रमातृकामहः

Và các Nāndīmukha Pitṛ—tức là: cha; cha của cha (ông nội); cụ nội; cũng vậy: ông ngoại; cụ ngoại; và cụ kỵ ngoại bậc trưởng (cao hơn)—đều là những bậc tổ tiên cần được ghi nhớ trong nghi lễ.

Verse 43

स्वधाकारन्न युञ्जीत युग्मान् विप्रांश् च भोजयेत् तृप्तिं वक्ष्ये पितॄणां च ग्राम्यैर् ओषधिभिस् तथा

Nên dâng dùng thức ăn đã được gia trì bằng công thức Svadhā, và thết đãi các Bà-la-môn theo từng cặp. Ta cũng sẽ trình bày sự thỏa mãn của các Pitṛ (tổ tiên) nhờ các sản vật thông dụng trong nhà, và cũng nhờ các dược thảo.

Verse 44

मासन्तृप्तिस् तथारण्यैः कन्दमूलफलादिभिः मत्स्यैर् मासद्वयं मार्गैस्त्रयं वै शाकुनेन च

Với sản vật rừng—củ, rễ, quả và các thứ tương tự—có thể được thỏa mãn trong một tháng; với cá thì hai tháng; với thú săn thuộc loài hươu thì ba tháng; và cũng vậy với chim (gia cầm).

Verse 45

चतुरो रौरवेणाथ पञ्च षट् छागलेन तु कूर्मेण सप्त चाष्टौ च वाराहेण नवैव तु

Bốn (phần) được quy định cho địa ngục Raurava; phần thứ năm và thứ sáu cho (địa ngục) Chāgala; phần thứ bảy và thứ tám cho (địa ngục) Kūrma; và phần thứ chín quả thật cho (địa ngục) Vārāha.

Verse 46

मेषमांसेन दश च माहिषैः पार्षतैः शिवैः संवत्सरन्तु गव्येन पयसा पायसेन वा

Với thịt cừu đực, (nghi lễ) được thực hành trong mười ngày; với thịt trâu, với thịt phần sườn/mạn, và với các phẩm vật cát tường, (cũng có thể) duy trì và hoàn tất sự trì giới. Còn trong trọn một năm, có thể thực hành bằng sữa bò, hoặc sữa (nói chung), hoặc cơm nấu sữa (pāyasa).

Verse 47

वार्धीनसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी खड्गमांसं कालशाकं लोहितच्छागलो मधु

Nhờ thịt của vārdhīnasa, người ta đạt được sự no đủ kéo dài mười hai năm. Cũng vậy, (các vật) được quy định gồm: thịt tê giác, kālaśāka (rau lá sẫm màu), dê đỏ, và mật ong.

Verse 48

महाशल्काश् च वर्षासु मघाश्राद्धमथाक्षयं मन्त्राध्याय्यग्निहोत्री च शाखाध्यायी षडङ्गवित्

Và (nên cử hành) nghi thức Mahāśalkā vào mùa mưa; kế đó là lễ Śrāddha được thực hiện dưới chòm sao Maghā, rồi tiếp theo là nghi thức Akṣaya. (Vị chủ lễ xứng đáng là) người học tụng các thần chú, duy trì Agnihotra, học một śākhā Veda, và tinh thông sáu Vedāṅga.

Verse 49

तृणाचिकेतः त्रिमधुर्धर्मद्रोणस्य पाठकः त्रिषुपर्णज्येष्ठसामज्ञानी स्युः पङ्क्तिपावनाः

Người đã thực hành nghi thức Tṛṇāciketa, người đã thực hành nghi thức Trimadhu, người tụng đọc phần Dharmadroṇa, và người am tường Triṣuparṇa cùng Jyeṣṭha-sāman—những vị ấy được nói là những bậc thanh tịnh hóa hàng ngồi thọ thực (paṅkti).

Verse 50

षतवदर्याद्या इति ग , छ च तथा वन्यैर् इति ख , ङ च वत्सरं रौरवेणाथेति घ पञ्चकं छागस्तेन तु इति ङ लोहितच्छागक इति ग , घ , ङ च मघाश्राद्धमिहाक्षयमिति झ जलद्रोणस्येति झ कम्यानां कल्पमाख्यास्ये प्रतिपत्सु धनं बहु स्त्रियः परा द्वितीयायाञ्चतुर्थ्यां धर्मकामदः

“Bắt đầu bằng ‘ṣatavadarya…’”—đó là cách đọc đúng trong các bản truyền Ga và Cha; tương tự, “với sản vật hoang dã”—được đọc trong các bản Kha và Ṅa; “trong một năm, cùng (địa ngục) Raurava…”—được đọc trong bản Gha; “một bộ năm—dê; và nhờ đó…”—được đọc trong bản Ṅa; “nghi lễ con dê đỏ” —được đọc trong các bản Ga, Gha và Ṅa; “lễ Maghā-śrāddha ở đây là bất hoại” —được đọc trong bản Jha; và “một droṇa nước” —được đọc trong bản Jha. Nay ta sẽ tuyên bày nghi thức các hạnh nguyện do dục cầu (kāmya): vào ngày Pratipad (mồng một) được nhiều tài sản; ngày Dvitīyā (mồng hai) được người nữ thù thắng; ngày Caturthī (mồng bốn) ban phúc về dharma và các dục lạc mong cầu.

Verse 51

पञ्चम्यां पुत्रकामस्तु षष्ठ्याञ्च श्रैष्ठ्यभागपि कृषिभागी च सप्तम्यामष्टम्यामर्थलाभकः

Vào ngày Pañcamī (mồng năm), người cầu con trai sẽ đạt được điều ấy; vào ngày Ṣaṣṭhī (mồng sáu), trở thành người thọ hưởng sự ưu việt và danh giá; vào ngày Saptamī (mồng bảy), được phần lợi trong nông nghiệp (thịnh vượng nhờ canh tác); và vào ngày Aṣṭamī (mồng tám), được lợi lộc về tài sản.

Verse 52

नवम्याञ्च एकशफा दशम्याङ्गोगणो भवेत् एकदश्यां परीवारो द्वादश्यान्धनधान्यकं

Vào ngày Navamī (mồng chín) được một loài thú một móng (như ngựa). Vào ngày Daśamī (mồng mười) được một đàn bò. Vào ngày Ekādaśī (mười một) được người hầu cận/tùy tùng. Vào ngày Dvādaśī (mười hai) được của cải và lương thực (thóc gạo) sung túc.

Verse 53

ज्ञातिश्रेष्ठ्यं त्रयोदश्यां चतुर्दश्याञ्च शस्त्रतः मृतानां श्राद्धं सर्वाप्तममावास्यां समीरितं

Vì mục đích tôn vinh và nâng cao dòng tộc, các ngày Trayodaśī (mười ba) và Caturdaśī (mười bốn) được śāstra quy định. Còn đối với người đã khuất, lễ Śrāddha được nói là linh nghiệm phổ quát chính là lễ cử hành vào ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng non).

Verse 54

सप्त व्याधा दशारण्ये मृगाः कालञ्जरे गिरौ चक्रवाकाः शरद्वीपे हंसाः सरसि मान्से

Tại Daśāraṇya có bảy thợ săn; trên núi Kālañjara có nai; tại Śaradvīpa có chim cakravāka; và trong hồ Mānas có những chim haṃsa (thiên nga).

Verse 55

ते ऽपि जाताः कुरुक्षेत्रे ब्राह्मणा वेदपारगाः प्रस्थिता दूरमध्वानं यूयन्तेभ्यो ऽवसीदत

Những vị Bà-la-môn ấy nữa—sinh tại Kurukṣetra và tinh thông Veda—đã lên đường đi xa; nhưng vì nhọc nhằn bởi sự lao khổ ấy, họ trở nên mệt mỏi và u sầu chán nản.

Verse 56

श्राद्धादौ पठिते श्राद्धं पूर्णं स्याद्ब्रह्मलोकदं श्राद्धं कुर्याच्च पुत्रादिः पितुर्जीवति तत्पितुः

Nếu bài này được tụng đọc lúc mở đầu lễ Śrāddha, thì lễ Śrāddha ấy trở nên viên mãn và ban cho sự đạt đến Brahmaloka. Và người con trai cùng các hậu duệ khác nên cử hành Śrāddha cho ông nội, dù cha vẫn còn sống.

Verse 57

तत्पितुस्तत्पितुः कुर्याज्जीवति प्रपितामहे पितुः पितामस्हस्याथ परस्य प्रपितामात्

Người ta nên cử hành (Śrāddha/lễ cúng tổ tiên) cho cha và cho cha của cha, trong khi cụ kỵ (prapitāmaha) vẫn còn sống; và cũng vậy, cho ông của cha, rồi cho vị tổ tiên kế tiếp nữa, bắt đầu từ cụ kỵ của cụ kỵ (đời trên nữa).

Verse 58

ह , घ च मृतानां श्राद्धं सर्वाप्तिरमावास्या समीरिता इति क दशार्णेषु इति ख , ग , ङ , छ च ते ऽभिजाता इति ख , घ च कुर्यात् सुपुत्रो ऽपि इति छ तत्पितुरित्यादिः, प्रपितामहादित्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति एवं मात्रादिकस्यापि तथा मातामहादिके श्राद्धकल्पं पठेद्यस्तु स लभेत् श्राद्धकृत्फलं

Trong một số bản truyền, có nói: “Đối với người đã khuất, ngày sóc (amāvāsyā) được tuyên là thời điểm ‘thành tựu mọi sự’ (hiệu lực nhất) để làm Śrāddha.” Ở các bản khác lại có những dị bản như “tại xứ Daśārṇa …” và “họ là người xuất thân tốt …”, và nơi khác nữa có câu “ngay cả người con hiền cũng nên thực hiện …”. Đoạn bắt đầu bằng “cho cha …” và kéo dài đến “cho cụ kỵ …” không có trong thủ bản Jha. Cũng vậy, đối với mẹ và các thân thuộc bên ngoại, và tương tự đối với ông ngoại (mātāmaha) cùng các tổ tiên liên hệ, nên tụng đọc nghi thức Śrāddha; ai làm như thế sẽ đạt được công đức phát sinh từ việc cử hành Śrāddha.

Verse 59

तीर्थे युगादौ मन्वादौ श्राद्धं दत्तमथाक्षयं अश्वयुच्छुक्लनवमी द्वादशी कर्तिके तथा

Lễ Śrāddha được dâng tại một tīrtha (thánh địa), hoặc vào lúc khởi đầu một Yuga, hoặc khi mở đầu một Manvantara, thì trở thành akṣaya—công đức bất hoại. Cũng vậy, vào ngày mồng chín của nửa tháng sáng Āśvayuja và vào ngày mười hai trong tháng Kārtika.

Verse 60

तृतीया चैव माघस्य तथा भाद्रपदस्य च फाल्गुनस्याप्यमावास्या पौषयैकादशी तथा

Cũng nên giữ: ngày tithi thứ ba (tṛtīyā) của tháng Māgha, và (ngày thứ ba) của tháng Bhādrapada; ngày sóc (amāvāsyā) của tháng Phālguna; và cả ngày Ekādaśī gắn với Puṣya (pauṣyaikādaśī).

Verse 61

आषाढस्यापि दशमी माघमासस्य सप्तमी श्रावणे चाष्टमी कृष्णा तथाषाढे च पूर्णिमा

Cũng được tán dương: tithi thứ mười của tháng Āṣāḍha, tithi thứ bảy của tháng Māgha, tithi thứ tám của tháng Śrāvaṇa trong hắc bán nguyệt (kṛṣṇa-pakṣa), và cả ngày rằm (pūrṇimā) của tháng Āṣāḍha.

Verse 62

कर्तिकी फाल्गुनी तद्वज् ज्यैष्ठे पञ्चदशी सिता स्वायम्भुवाद्या मनवस्तेषामाद्याः किलाक्षयाः

Kārtikī và Phālgunī cũng được giữ; và tương tự, trong tháng Jyaiṣṭha có ngày tithi thứ mười lăm của bạch bán nguyệt (śukla-pakṣa). Rồi các Manu bắt đầu từ Svāyambhuva được liệt kê; trong số ấy, những vị đầu tiên quả thật được nói là bất hoại (akṣaya).

Verse 63

गया प्रयागो गङ्गा च कुरुक्षेत्रं च नर्मदा श्रीपर्वतः प्रभासश् च शालग्रामो वराणसी

Gayā, Prayāga, sông Gaṅgā, Kurukṣetra, sông Narmadā, Śrīparvata, Prabhāsa, Śālagrāma và Vārāṇasī—đều là các thánh địa tīrtha.

Verse 64

गोदावरी तेषु श्राद्धं स्त्रीपुरुषोत्तमादिषु

Trong các thánh địa ấy, sông Godāvarī được khuyến tán; và việc cử hành lễ śrāddha đặc biệt có công đức tại những nơi như Strīpuruṣottama và các địa điểm tương tự.