Adhyaya 109

Verse 1

अथ नवाधिकशततमो ऽध्यायः तीर्थमाहात्म्यं अग्निर् उवाच माहात्म्यं सर्वतीर्थानां वक्ष्ये यद्भक्तिमुक्तिदं यस्य हस्तौ च पादौ च मनश् चैव सुसंयतं

Nay bắt đầu chương thứ một trăm lẻ chín, nói về vinh quang của các thánh địa hành hương (tīrtha). Agni nói: “Ta sẽ tuyên bày sự vĩ đại của mọi tīrtha—điều ban cho lòng sùng kính và giải thoát—đối với người có tay chân, và cả tâm ý nữa, đều được chế ngự khéo léo.”

Verse 2

विद्या तपश् च कीर्तिश् च स तीर्थफलमश्नुते स्वसंयतमिति घ प्रतिग्राहादुपावृत्तो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः

Học vấn, khổ hạnh (tapas) và danh tiếng tốt—người ấy đạt được quả báo của việc hành hương. (Người ấy nên) tự chế; tránh việc nhận tặng phẩm, dùng thức ăn thanh đạm, và đã chế ngự các căn.

Verse 3

निष्पपस्तीर्थयात्री तु सर्वयज्ञफलं लभेत् अनुपोष्य त्रिरात्रीणि तीर्थान्यनभिगम्य च

Người hành hương thanh tịnh, không tội lỗi, đạt công đức ngang với mọi lễ tế (yajña). Lại nữa, bằng việc giữ trai giới ba đêm—không lui tới các tīrtha khác—người ấy cũng đạt được quả ấy.

Verse 4

अदत्वा काञ्चनं गाश् च दरिद्रो नाम जायते तीर्थाभिओगमने तत् स्याद्यद्यज्ञेनाप्यते फलं

Không bố thí vàng và bò thì bị gọi là “nghèo”. Nhưng nhờ thực hiện cuộc hành hương đến các tīrtha, người ta đạt chính quả báo ấy—quả báo vốn có thể đạt được cả bằng một lễ tế (yajña).

Verse 5

पुष्करं परमं तीर्थं सान्निध्यं हि त्रिसन्ध्यकं दशकोटिसहस्राणि तीर्थानां विप्र पुष्करे

Pushkara là thánh địa tối thượng. Quả thật, vào ba thời giao điểm trong ngày (bình minh, chính ngọ, hoàng hôn) có sự hiện diện thiêng liêng đặc biệt tại đó. Hỡi brāhmaṇa, tại Pushkara hội tụ công đức của mười crores nghìn thánh địa.

Verse 6

ब्रह्मा सह सुरैर् आस्ते मुनयः सर्वमिच्छवः देवाः प्राप्ताः सिद्धिमत्र स्नाताः पितृसुरार्चकाः

Phạm Thiên (Brahmā) ngự tại đây cùng chư thiên; các bậc hiền triết (muni) khát cầu mọi thành tựu tâm linh cũng an trụ tại đây. Tại đây, chư thiên đạt sự viên mãn; và người tắm gội nơi đây, với lòng thờ kính Pitṛ (tổ tiên) và chư thiên, sẽ được toại nguyện, thành tựu đầy đủ.

Verse 7

अश्वमेधफलं प्राप्य ब्रह्मलोकं प्रयान्ति ते कार्त्तिक्यामन्नदानाच्च निर्मलो ब्रह्मलोकभाक्

Được công đức ngang với lễ tế Aśvamedha, họ sẽ đi đến Brahmaloka. Lại nữa, nhờ bố thí thức ăn trong tháng Kārttika, người ấy được thanh tịnh và thọ hưởng phần phúc tại Brahmaloka.

Verse 8

पुष्करे दुष्करं गन्तुं पुष्करे दुष्करं तपः दुष्करं पुष्करे दानं वस्तुं चैव सुदुष्करं

Đi đến Puṣkara là khó; tu khổ hạnh (tapas) tại Puṣkara cũng khó. Bố thí tại Puṣkara là khó, và cư trú tại đó quả thật vô cùng khó.

Verse 9

तत्र वासाज्जपच्छ्राद्धात् कुलानां शतमुद्धरेत् जम्बुमार्गं च तत्रैव तीर्थन्तण्डुलिकाश्रमं

Nhờ cư trú tại đó, và thực hành japa cùng nghi lễ śrāddha, người ta có thể nâng đỡ, cứu độ một trăm dòng tộc. Ngay tại đó cũng có thánh địa mang tên Jambumārga và tīrtha được gọi là Taṇḍulikāśrama.

Verse 10

कर्णाश्रमं कोटितीर्थं नर्मदा चार्वुदं परं तीर्थञ्चर्मण्वती सिन्धुः सोमनाथः प्रभासकं

Karnāśrama; Koṭitīrtha; sông Narmadā; thánh địa tối thượng Ārvuda; bến thiêng (tīrtha) của Carmaṇvatī; sông Sindhu; Somānātha; và Prabhāsa—đó là những thánh địa cần được ghi nhớ.

Verse 11

सरस्वत्यब्धिसङ्गश् च सागरन्तीर्थमुत्तमं येति ख , ग , छ च अश्वमेधफलं चाप्येति घ ब्रह्मलोककमिति ख , ग , ङ , छ च दुष्करं गन्तुमिति ख वस्तुं तत्र सुदुष्करमिति ज कण्वाश्रममिति घ सरस्वत्यब्धिसञ्ज्ञयेति ग , घ , ज च पिण्डारकं द्वारका च गोमती सर्वसिद्धिदा

Tại nơi sông Sarasvatī hợp lưu với đại dương có thánh độ tối thắng mang tên Sāgara; ai đến đó cũng được công đức như lễ tế Aśvamedha và đạt đến Brahmaloka. Nơi ấy khó đến, và cư trú tại đó lại càng khó. Chốn này cũng gọi là Kaṇvāśrama, và được định danh là “Hợp lưu Sarasvatī–Đại Dương”. Piṇḍāraka, Dvārakā và sông Gomatī là những nơi ban cho mọi thành tựu tâm linh.

Verse 12

भूमितीर्थं ब्रह्मतुङ्गं तीर्थं पञ्चनदं परं भीमतीर्थं गिरीन्द्रञ्च देविका पापनाशिनी

Bhūmi-tīrtha, Brahma-tuṅga, thánh độ tối thắng của Pañcanada, Bhīma-tīrtha, Girīndra và Devikā—đấng trừ diệt tội lỗi—đều nên được ghi nhớ như những thánh địa.

Verse 13

तीर्थं विनशनं पुण्यं नागोद्भेदमघार्दनं तीर्थं कुमारकोटिश् च सर्वदानीरितानि च

Thánh độ mang tên Vinaśana là nơi đầy công đức; cũng vậy là Nāgodbheda, Aghārdana—thánh độ diệt trừ tội lỗi—và thánh độ gọi là Kumārakoṭi. Tất cả đều được tuyên thuyết là những nơi “phổ thí”, tức ban quả báo như mọi sự bố thí.

Verse 14

कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहं य एवं सततं ब्रूयात्सो ऽमलः प्राप्नुयाद्दिवं

“Ta sẽ đến Kurukṣetra; ta cư trú tại Kurukṣetra.” Ai luôn luôn xưng tụng như vậy thì được thanh tịnh khỏi cấu uế và đạt đến cõi trời.

Verse 15

तत्र विष्ण्वादयो देवास्तत्र वासाद्धरिं व्रजेत् सरस्वत्यां सन्निहित्यां स्नानकृद्ब्रह्मलोकभाक्

Tại đó, các chư thiên bắt đầu từ Viṣṇu cư trú; do cư trú tại đó mà người ta đạt đến Hari. Và ai tắm gội khi Sarasvatī (nữ thần/dòng sông) hiện diện tại đó thì được dự phần vào thế giới của Brahmā (Brahmaloka).

Verse 16

पांशवोपि कुरुक्षेत्रे नयन्ति परमां गतिं धर्मतीर्थं सुवर्णाख्यं गङ्गाद्वारमनुत्तमं

Ngay cả bụi đất ở Kurukṣetra cũng dẫn người đến cảnh giới tối thượng. Ở đó có Dharma-tīrtha mang tên Suvarṇa và Gaṅgā-dvāra (Cửa ngõ sông Hằng) vô song.

Verse 17

तीर्थं कणखलं पुण्यं भद्रकर्णह्रदन्तथा गङ्गासस्वतीसङ्गं ब्रह्मावर्तमघार्दनं

Có tīrtha thiêng Kaṇakhala, lại có hồ Bhadrakarṇa; nơi hợp lưu của Gaṅgā và Sarasvatī; và Brahmāvarta—tất cả đều là những nơi diệt trừ tội lỗi.

Verse 18

भृगुतुङ्गञ्च कुब्जाम्रं गङ्गोद्भेदमघान्तकं वाराणसी वरन्तीर्थमविमुक्तमनुत्तमं

“(Nên tưởng niệm/đọc tụng) Bhṛgutunga, Kubjāmra, Gaṅgodbheda và Aghāntaka; lại có Vārāṇasī—tīrtha ưu thắng—Avimukta, vô thượng.”

Verse 19

कपालमोचनं तीर्थन्तीर्थराजं प्रयागकं गोमतीगङ्गयोः सङ्गं गङ्गा सर्वत्र नाकदा

Kapālamocana là một tīrtha; Prayāga là vua của các tīrtha; nơi hợp lưu của sông Gomatī và Gaṅgā là chốn hội tụ linh thiêng; và đối với người chí thành, Gaṅgā không bao giờ vắng mặt ở bất cứ nơi đâu.

Verse 20

तीर्थं राजगृहं पुण्यं शालग्राममघान्तकं ञ्ज्ञमिति छ भीमातीर्थमिति घ वामाद्दिवं ब्रजेदिति ज ब्रह्मलोकग इति ख , ग , घ , ङ , छ , ज च तत्र कर्णह्रदं तथेति ख भद्रकं तु ह्रदं तथेति ग , ङ च गङ्गोद्भेदमवन्तिकमिति ज वटेशं वामन्न्तीर्थं कालिकासङ्गमुत्तमं

“Tīrtha mang tên Rājagṛha là nơi công đức; Śālagrāma cũng là nơi trừ tội. Một số bản chép đọc là ‘Ñjña’; bản khác đọc là ‘Bhīma-tīrtha’. Có bản đọc: ‘Từ Vāmana mà lên cõi trời’; và trong vài dị bản nói rằng ‘đạt đến thế giới của Phạm thiên (Brahma-loka)’. Tại đó, có bản đọc ‘Karṇa-hrada’, cũng có bản đọc ‘Bhadraka-hrada’. Dị bản khác thêm ‘Gaṅgodbheda’ và ‘Avantikā’. Lại còn nhắc Vaṭeśa, Vāmana-tīrtha, và cuộc hợp lưu tối thắng gọi là Kālikā-saṅgama.”

Verse 21

लौहित्यं करतोयाख्यं शोणञ्चाथर्षभं परं श्रीपर्वतं कोल्वगिरिं सह्याद्रिर्मलयो गिरिः

Lauhitya; con sông mang tên Karatoyā; và cả sông Śoṇa; rồi núi Ṛṣabha tối thượng; Śrīparvata; Kolvagiri; dãy Sahyādri; và núi Malaya.

Verse 22

गोदावरी तुङ्गभद्रा कावेरो वरदा नदी तापी पयोष्णी रेवा च दण्डकारण्यमुत्तमं

Godāvarī, Tuṅgabhadrā, Kāverī, sông Varadā, Tāpi, Payoṣṇī và Revā (Narmadā)—cùng vùng rừng Daṇḍaka (Daṇḍakāraṇya) ưu thắng—được tuyên xưng là linh thiêng và bậc nhất.

Verse 23

कालञ्जरं मुञ्जवटन्तीर्थं सूर्पारकं परं मन्दाकिनी चित्रकूटं शृङ्गवेरपुरं परं

Kālañjara; bến thánh (tīrtha) Muñjavaṭa; Sūrpāraka tối thượng; sông Mandākinī; Citrakūṭa; và thành Śṛṅgaverapura tối thượng—đều đáng tôn kính như những thánh địa nổi bật.

Verse 24

अवन्ती परमं तीर्थमयोध्या पापनाशनी नैमिषं परमं तीर्थं भुक्तिमुक्तिप्रदायकं

Avantī là thánh địa (tīrtha) tối thượng; Ayodhyā là nơi diệt trừ tội lỗi. Naimiṣa là thánh địa tối thượng, ban cho cả hưởng thụ thế gian (bhukti) lẫn giải thoát (mukti).