Adhyaya 285

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे मृतसञ्जीवनीकरसिद्धयोगो नाम चतुरशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः कल्पसागरः धन्वन्तरिर् उवाच कल्पाम्मृत्युञ्चयान्वक्ष्ये ह्य् आयुर्दान्रोगसर्दनान् त्रिशती रोगहा सेव्या मध्वाज्यत्रिफलामृता

Như vậy, trong Agni Mahāpurāṇa, chương thứ 284, mang nhan đề “Pháp phương thành tựu gọi là Kẻ làm sống lại người chết,” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ 285, “Biển các Pháp phương (Kalpasāgara).” Dhanvantari nói: “Ta sẽ giảng dạy các chế phẩm Mṛtyuñjaya—những phương dược thắng tử, ban thọ mạng và tiêu trừ bệnh tật. ‘Triśatī’ nên dùng làm thuốc trừ bệnh—chế với mật ong, bơ sữa tinh (ghee) và Triphalā, khiến trở nên như cam lộ.”

Verse 2

पलं पलार्धं कर्षं वा त्रिफलां सकलां तथा बिल्वतैलस्य नस्यञ्च मासं पञ्चशती कविः

Triphalā dùng đủ lượng, có thể cho theo liều một pala, nửa pala hoặc một karṣa. Cũng vậy, liệu pháp nhỏ mũi (nasya) bằng dầu bilva nên duy trì trong một tháng; pháp này được bậc học giả truyền dạy trong năm trăm câu kệ.

Verse 3

रोगापमृत्युबलिजित् तिलं भल्लातकं तथा पञ्चाङ्गं वाकूचीचूणं षण्मासं खदिरोदकैः

Vừng (mè), bhallātaka và một chế phẩm gồm năm phần, cùng với bột vākūcī, nên dùng trong sáu tháng với nước sắc khadira; được nói là chế ngự bệnh tật, cái chết yểu và sự suy giảm sức lực.

Verse 4

क्वाथैः कुष्ठञ्जयेत् सेव्यं चूर्णं नीलकुरुण्टजम् क्षिरेण मधुना वापि शतायुः खण्डदुग्धभुक्

Nhờ các thang thuốc sắc, nên chế ngự bệnh ngoài da. Bột sevya (cỏ hương bài) và nīla-kuruṇṭaja, dùng với sữa hoặc với mật ong, khiến người đạt thọ trăm năm, nhất là khi sống bằng sữa pha đường.

Verse 5

मध्वाज्यशुण्ठीं संसेव्य पलं प्रातः समृद्युजित् बलीपलितजिज्जीवेन्माण्डकीचूर्णदुग्धपाः

Thường xuyên dùng vào buổi sáng một pala gừng khô (śuṇṭhī) trộn với mật ong và bơ sữa (ghee), người được phúc thịnh sẽ thắng nếp nhăn và tóc bạc, sống lâu với sức lực. Cũng vậy, uống sữa hòa bột Māṇḍakī cũng có công năng ấy.

Verse 6

उच्चटामधुना कर्षं पयःपा मृत्युजिन्नरः मध्वाज्यैः पयसा वापि निर्गुण्डी रोगमृत्युजित्

Người uống sữa hòa một karṣa uccaṭā cùng với mật ong sẽ trở thành kẻ chiến thắng tử thần. Cũng vậy, dùng nirguṇḍī với mật ong và bơ sữa (ghee), hoặc dùng với sữa, thì chế ngự bệnh tật và cái chết.

Verse 7

तैलमिति ञ पलाशतैलं कर्षैकं षण्मासं मधुना पिवेत् दुग्धभोजी पञ्चशती सहस्रायुर्भवेन्नरः

“Đây gọi là dầu”, hãy biết như vậy: nên uống dầu palāśa với liều một karṣa, hòa cùng mật ong, liên tục trong sáu tháng; lấy sữa làm thức ăn, người ấy được sức lực năm trăm năm và thọ mạng đến một nghìn năm.

Verse 8

ज्योतिष्मतीपत्ररसं पयसा त्रिफलां पिवेत् मधुनाज्यन्ततस्तद्वत् शतावर्या रजः पलं

Nên uống nước ép lá jyotiṣmatī cùng với sữa, và cũng uống triphalā. Rồi cũng như vậy, trộn với mật ong và bơ sữa (ghee), nên dùng một pala bột śatāvarī.

Verse 9

क्षौद्राज्यैः पयसा वापि निर्गुण्डी रोगमृत्युजित् पञ्चाङ्गं निम्बचूर्णस्य खदिरक्वाथभावितं

Nirguṇḍī, dùng với mật ong và bơ sữa (ghee) hoặc với sữa, trở thành phương thuốc thắng bệnh và (cái chết) yểu. Cũng vậy, năm phần của cây neem—được chế biến với bột neem và thấm nhuần bằng nước sắc khadira—là dược pháp mạnh mẽ.

Verse 10

कर्षं भृङ्गरसेनापि रोगजिच्चामरो भवेत् रुदन्तिकाज्यमधुभुक् दुग्धभोजी च मृत्युजित्

Chỉ cần dùng một karṣa cùng với nước ép bhṛṅga, người ấy thắng bệnh và đạt trạng thái không già. Dùng rudantikā với mật ong và bơ sữa (ghee), lại lấy sữa làm thức ăn, thì thắng tử thần, tức được trường thọ.

Verse 11

कर्षचूर्णं हरीतक्या भावितं भृङ्गराड्रसैः घृतेन मधुना सेव्य त्रिशतायुश् च रोगजित्

Một karṣa bột harītakī, được thấm nhuần bằng nước ép bhṛṅgarāja, nên dùng với bơ sữa (ghee) và mật ong; nó ban thọ ba trăm năm và thắng mọi bệnh tật.

Verse 12

वाराहिका भृङ्गरसं लोहचूर्णं शतावरी साज्यं कर्षं पञ्चशती कर्तचूर्णं शतावरी

Vārāhikā, nước ép bhṛṅga (bhṛṅgarāja), bột sắt và śatāvarī—hòa với bơ sữa tinh luyện (ghee)—dùng liều một karṣa; cũng vậy, pañcaśatī và bột karta, cùng với śatāvarī, được chỉ định.

Verse 13

भावितं भृङ्गराजेन मध्वाज्यन्त्रिशती भवेत् ताम्रं मृतं सृततुल्यं गन्धकञ्च कुमारिका

Khi được nghiền xát, thấm nhuần nhiều lần bằng bhṛṅgarāja, nó trở thành chế phẩm dùng với mật ong và ghee theo lượng “ba trăm”. Đồng được “giết” (nung luyện/calcine) đúng phép, trở nên tương đương vật liệu đã tinh luyện; và cũng vậy, lưu huỳnh cùng với kumārikā (lô hội).

Verse 14

रसैर् विमृज्य द्वे गुञ्जे साज्यं पञ्चशताब्दवान् अश्वगन्धा पलं तैलं साज्यं खण्डं शताब्दवान्

Sau khi xoa nghiền với các thứ nước ép, dùng lượng hai guñjā cùng với ghee, được nói là phương dược trường thọ “năm trăm năm”. Cũng vậy, aśvagandhā lượng một pala—chế với dầu, ghee và đường—là phương dược trường thọ “một trăm năm”.

Verse 15

पलम्पुनर् नवाचूर्णं मध्वाज्यपयसा पिवम् अशोकचूर्णस्य पलं मध्वाज्यं पयसार्तिनुत्

Lại nữa, hãy uống một pala bột thuốc mới, trộn với mật ong, ghee và sữa. Cũng vậy, một pala bột vỏ aśoka, dùng với mật ong và ghee trong sữa, làm dịu sự khổ đau (bệnh chứng).

Verse 16

तिलस्य तैलं समधु नस्यात् कृष्णकचः शती कर्षमक्षं समध्वाज्यं शतायुः पयसा पिवन्

Dầu mè trộn với mật ong nên dùng làm liệu pháp nhỏ mũi (nasya); nhờ đó tóc đen (không bạc) và sống trăm tuổi. Cũng vậy, uống với sữa một karṣa akṣa (vibhitaka) trộn mật ong và ghee, sẽ thành người thọ trăm năm.

Verse 17

रोगनुच्चामरो भवेदिति ञ साज्यं सर्वमिति ख ताम्रामृतमिति ख सुरतुस्यमिति ज , ञ च अभयं सगुडञ्चग्ध्वा घृतेन मधुरादिभिः दुग्धान्नभुक् कृष्णकेशो ऽरोगी पञ्चशताब्दवान्

Ăn Abhayā (harītakī) cùng đường thốt nốt (jaggery), rồi dùng kèm bơ sữa tinh luyện (ghee) và nhóm dược vị ngọt; lại chỉ dùng chế độ cơm sữa (sữa–cơm). Nhờ vậy người ấy được vô bệnh, tóc đen, và sống đến năm trăm năm. (Dị bản chép: “người xua trừ bệnh”; “mọi thứ đều dùng với ghee”; “cam lộ đồng”; “surā-tusya”.)

Verse 18

पलङ्कुष्माण्डिकाचूर्णं मध्वाज्यपयसा पिवन् मासं दुग्धान्नभोजी च सहस्रायुर्विरोगवान्

Trong một tháng, uống bột pala và kuṣmāṇḍikā trộn với mật ong, ghee và sữa; lại chỉ ăn cơm sữa. Nhờ vậy người ấy vô bệnh và đạt thọ mạng một nghìn năm.

Verse 19

शालूकचूर्णं भृङ्गाज्यं समध्वाज्यं शताब्दकृत् कटुतुम्बीतैलनस्यं कर्षं शतद्वयाब्दवान्

Bột śālūka; ghee chế với bhṛṅga (bhr̥ṅgarāja), dùng cùng mật ong và ghee—được nói là giúp thọ một trăm năm. Phép nasya (nhỏ thuốc qua mũi) bằng dầu kaṭutumbī, liều một karṣa, được nói là ban thọ hai trăm năm.

Verse 20

त्रिफला पिप्पली शुण्ठी सेविता त्रिशताब्दकृत् शतावर्याः पूर्वयोगः सहस्रायुर्बलातिकृत्

Triphala, pippalī (tiêu dài) và śuṇṭhī (gừng khô), nếu dùng đều đặn, được nói là đem lại hiệu lực của ba trăm năm (thọ). Chế phẩm đã nêu trước liên quan đến śatāvarī được nói là ban thọ một nghìn năm và sức lực phi thường.

Verse 21

चित्रकेन तथा पुर्वस् तथा शुण्ठीविडङ्गतः लोहेन भृङ्गराजेन बलया निम्बपञ्चकैः

Cũng vậy, (chế phẩm ấy) phối hợp với citraka và pūrva; lại phối với śuṇṭhī (gừng khô) và viḍaṅga; với chế phẩm sắt, với bhṛṅgarāja, với balā, và với năm phần của neem.

Verse 22

खदिरेण च निर्गुण्ड्या कण्टकार्याथ वासकात् वर्षाभुवा तद्रसैर् वा भावितो वटिकाकृतः

Chế biến với khadira, nirguṇḍī, kaṇṭakārī và vāsaka; hoặc nghiền tán rồi thấm (tẩm) bằng nước ép của varṣābhū và các dược thảo ấy; sau đó vo thành hoàn (vaṭikā).

Verse 23

चूर्णङ्घृतैर् वा मधुना गुडाद्यैर् वारिणा तथा ॐ ह्रूं स इतिमन्त्रेण मन्त्रतो योगराजकः

Phương dược hợp gọi là Yogarājaka nên dùng với bột làm chất dẫn, hoặc với bơ sữa (ghee), hoặc với mật ong, hoặc với đường thô (jaggery) và các thứ tương tự, hoặc cũng có thể với nước; đồng thời gia trì bằng thần chú: “oṃ hrūṃ sa”.

Verse 24

मृतसञ्जीवनीकल्पो रोगमृत्युञ्जयो भवेत् सुरासुरैश् च मुनिभिः सेविताः कल्पसागराः गजायुर्वेदं प्रोवाच पालकाप्ये ऽङ्गराजकं

Pháp chế gọi là Mṛtasañjīvanī trở thành “thuốc hồi sinh khỏi tử vong”, là kẻ chiến thắng bệnh tật và cái chết. Kalpa-sāgara—như biển cả của các phép chế dược—được chư thiên, a-tu-la và các bậc hiền triết nương dùng. Theo truyền thống này, Pālakāpya đã truyền dạy Gaja-āyurveda (y học thú y cho voi) cho vua xứ Aṅga.