Adhyaya 4

Verse 1

रसा तां जगाम ह मोहिनीं प्राप्य मतिमान् स्त्रियः केशामधारयदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः तत्र तत्र महातीर्थं क्षेत्राणामुत्तमोत्तममिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ चतुर्थो ऽध्यायः वराहाद्यवतारवर्णनं अग्निर् उवाच अवतारं वराहस्य वक्ष्ये ऽहं पापनाशनम् हिरण्याक्षो ऽसुरेशो ऽभूत् देवान् जित्वा दिवि स्थितः

“(Một số bản chép có ghi dị bản:) ‘Rasā đã đi đến đó’; và ‘Được Mohinī, bậc trí nắm tóc các phụ nữ’; và ‘Nơi này nơi kia có những đại thánh độ—mỗi thánh địa là bậc tối thượng trong các thánh xứ’. Nay mở đầu chương thứ tư: thuật về Varāha và các hóa thân khác. Agni nói: ‘Ta sẽ thuật hóa thân Varāha, đấng diệt trừ tội lỗi. Hiraṇyākṣa trở thành chúa tể loài Asura; sau khi chinh phục chư thiên, hắn đứng vững nơi thiên giới.’”

Verse 2

देवैर् गत्वा स्तुतो विष्णुर् यज्ञरूपो वराहकः अभूत्, तं दानवं हत्वा दैत्यैः साकञ्च कण्टकम्

Được chư thiên đến cầu và tán thán, Viṣṇu hóa thành Varāha (Heo Rừng), mà chính hình thể Ngài là Yajña (tế lễ). Ngài giết Dānava ấy, đồng thời nhổ bỏ “cái gai” — mối họa ngăn trở — cùng với các Daitya.

Verse 3

धर्मदेवादिरक्षाकृत् ततः सो ऽन्तर्दधे हरिः हिरण्याक्षस्य वै भ्राता हिरण्यकशिपुस् तथा

Sau khi bảo đảm sự hộ trì cho Dharma và chư thiên, Hari liền ẩn mất. Quả thật, Hiraṇyakaśipu là anh em của Hiraṇyākṣa.

Verse 4

जितदेवयज्ञभागः सर्वदेवाधिकारकृत् नारसिंहवपुः कृत्वा तं जघान सुरैः सह

Sau khi đã chiếm đoạt phần lễ tế của chư thiên và tiếm quyền thuộc về mọi thần linh, (Viṣṇu) liền mang thân tướng Narasiṃha và cùng với chư thiên giết kẻ ấy.

Verse 5

स्वपदस्थान् सुरांश् चक्रे नारसिंहः सुरैः स्तुतः देवासुरे पुरा युद्धे बलिप्रभृतिभिः सुराः

Được chư thiên tán thán, Narasiṃha đã phục hồi các Deva về đúng vị trí của họ. Thuở trước, trong cuộc chiến giữa Deva và Asura, chư thiên đã bị Bali và những kẻ khác áp đảo.

Verse 6

जिताः स्वर्गात्परिभ्रष्टा हरिं वै शरणं गताः सुराणामभयं दत्वा अदित्या कश्यपेन च

Bị đánh bại và bị xô khỏi cõi trời, họ quả thật đã đến nương tựa nơi Hari; và Aditi cùng với Kaśyapa đã ban cho chư thiên sự vô úy (không sợ hãi).

Verse 7

स्तुतो ऽसौ वामनो भूत्वा ह्य् अदित्यां स क्रतुं ययौ बलेः श्रीयजमानस्य, राजद्वारे ऽगृणात् श्रुतिं

Được tán thán như vậy, Ngài hóa thành Vāmana; và quả thật cùng với Aditi, Ngài đến dự nghi lễ tế tự của Bali, vị chủ tế rạng danh, rồi tại cổng hoàng cung Ngài tụng lên một câu thần chú Veda thiêng liêng.

Verse 8

देवान् पठन्तं तं श्रुत्वा वामनं वरदो ऽब्रवीत् निवारितो ऽपि शुक्रेण बलिर् ब्रूहि यद् इच्छसि

Nghe Vāmana tụng đọc những lời khấn thỉnh chư thiên, vị ban ân (Bali) nói: “Dẫu bị Śukra ngăn cản, hỡi Bali—hãy nói điều ngươi mong muốn.”

Verse 9

तत्ते ऽहं सम्प्रदास्यामि, वामनो बलिमब्रवीत् रोभूदिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः सुरान् जित्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सार्धन्तु कण्टकमिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः हिरण्यकशिपुस्तदेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः हरिन्ते इति ख, ग, घ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः पदत्रयं हि गुर्वर्थं देहि दास्ये तमब्रवीत्

Bali nói: “Ta nhất định sẽ ban cho.” Rồi Vāmana nói với Bali: “Xin hãy cho ba bước chân, vì đó là mục đích hệ trọng.” Bali đáp: “Ta sẽ cho.”

Verse 10

तोये तु पतिते हस्ते वामनो ऽभूदवामनः भूर्लोकं स भुवर्लोकं स्वर्लोकञ्च पदत्रयं

Nhưng khi nước được rưới vào tay ông để xác chứng việc bố thí, Vāmana không còn là người lùn nữa; và với ba bước chân, Ngài bao trùm Bhūrloka (địa giới), Bhuvarloka (trung giới) và Svargaloka (thiên giới).

Verse 11

चक्रे बलिञ्च सूतलं तच्छक्राय ददौ हरिः शक्रो देवैर् हरिं स्तुत्वा भुवनेशः सुखी त्वभूत्

Hari (Viṣṇu) đặt Bali vào cõi Sutala và ban vương quốc ấy cho Śakra (Indra). Bấy giờ Śakra cùng các chư thiên tán thán Hari và hoan hỷ, trở thành bậc chúa tể các thế giới.

Verse 12

वक्ष्ये परशुरामस्य चावतारं शृणु द्विज उद्धतान् क्षत्रियान् मत्वा भूभारहरणाय सः

Nay ta sẽ thuật về sự giáng sinh (avatāra) của Paraśurāma—hãy lắng nghe, hỡi bậc nhị sinh. Xét thấy các Kṣatriya trở nên kiêu mạn, Ngài hóa thân để trừ bỏ gánh nặng cho mặt đất.

Verse 13

अवतीर्णो हरिः शान्त्यै देवविप्रादिपालकः जमदग्ने रेणुकायां भार्गवः शस्त्रपारगः

Vì sự an lập thái bình, Hari giáng sinh làm Bhārgava (Paraśurāma), bậc hộ trì chư thiên, Bà-la-môn và muôn loài. Ngài sinh từ Jamadagni và Reṇukā, và tinh thông trọn vẹn khoa học binh khí.

Verse 14

दत्तात्रेयप्रसादेन कार्त्तवीर्यो नृपस्त्वभृत् सहस्रबाहुः सर्वोर्वी- पतिः स मृगयां गतः

Nhờ ân phúc của Dattātreya, vua Kārttavīrya xuất hiện—được gọi là Sahasrabāhu—bậc chúa tể tối thượng của toàn cõi địa cầu; rồi ngài lên đường đi săn.

Verse 15

श्रान्तो निमन्त्रितो ऽरण्ये मुनिना जमदग्निना कामधेनुप्रभावेण भोजितः सबलो नृपः

Mệt mỏi, nhà vua cùng quân đội được hiền triết Jamadagni mời trong rừng và được đãi ăn nhờ uy lực của Kāmadhenu.

Verse 16

अप्रार्थयत् कामधेनुं यदा स न ददौ तदा हृतवानथ रामेण शिरश्छित्वा निपातितः

Khi vua xin Kāmadhenu mà người kia không trao, vua liền cưỡng đoạt; rồi Rāma chém đầu và quật ngã ông xuống.

Verse 17

युद्धे परशुना राजा धेनुः स्वाश्रममाययौ कार्त्तवीर्यस्य पुत्रैस्तु जमदग्निर्निपातितः

Trong chiến trận, nhà vua bị Paraśu (Paraśurāma) giết bằng rìu; còn con bò trở về ẩn thất của mình. Nhưng các con của Kārttavīrya đã sát hại Jamadagni.

Verse 18

रामे वनं गते वैराद् अथ रामः समागतः पितरं निहतं दृष्ट्वा पितृनाशाभिमर्षितः

Khi Rāma đã vào rừng, vì mối thù mà ngài trở về; thấy cha mình bị giết, ngài đau đớn khôn nguôi trước cảnh phụ thân bị hủy diệt.

Verse 19

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं निःक्षत्रामकरोद्विभुः कुरुक्षेत्रे पञ्च कुण्डान् कृत्वा सन्तर्प्य वै पितॄन्

Hai mươi mốt lần, bậc hùng lực đã khiến địa cầu trở nên vắng bóng giai cấp Kṣatriya. Rồi tại Kurukṣetra, sau khi lập năm hố lửa tế lễ, Ngài quả thật đã làm thỏa lòng các Tổ phụ (Pitṛ) bằng các phẩm vật cúng dường.

Verse 20

मे गुर्वर्थमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः भ्रान्त इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अप्रार्थयद्धोमधेनुमिति ख, ग, चिहिनितपुस्तकद्वयपाठः सधेनुश्चाश्रमं ययौ इति ख, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः काश्यपाय महीं दत्वा महेन्द्रे पर्वते स्थितः कूर्मस्य च वराहस्य नृसिंहस्य च वामनं अवतारं च रामस्य श्रुत्वा याति दिवं नरः

“Vì việc của thầy ta”—một bản thủ bản có dấu ghi như vậy; “lầm lạc”—một thủ bản có dấu ghi như vậy; “ông đã xin con bò dùng cho lễ Homa”—hai thủ bản có dấu ghi đọc như vậy; “và cùng với con bò, ông đã đến ẩn viện”—ba thủ bản có dấu ghi đọc như vậy. Sau khi hiến dâng địa cầu cho Kaśyapa và an trú trên núi Mahendra, người nào nghe về các avatāra—Kūrma, Varāha, Narasiṃha, Vāmana và Rāma—thì sẽ đi lên cõi trời.