Previous Verse
Next Verse

Shloka 71

वंशस्मरण-फलम्, वैशालिका-प्रसङ्गः, रेवती-बलदेव-विवाहः, विष्णु-परतत्त्व-स्तुतिः

कुशस्थलीं तां च पुरीम् उपेत्य दृष्ट्वान्यरूपां प्रददौ स्वकन्याम् सीरध्वजाय स्फटिकाचलाभ वक्षःस्थलायातुलधीर् नरेन्द्रः

kuśasthalīṃ tāṃ ca purīm upetya dṛṣṭvānyarūpāṃ pradadau svakanyām sīradhvajāya sphaṭikācalābha vakṣaḥsthalāyātuladhīr narendraḥ

کُشستھلی کے اس شہر میں پہنچ کر اور اس بے مثال حسن والی کو دیکھ کر، بے نظیر فہم رکھنے والے بادشاہ نے اپنی بیٹی سیرَدھوج کو دے دی—جس کا کشادہ سینہ بلور کے پہاڑ کی طرح چمکتا تھا۔

kuśasthalīmKushasthali
kuśasthalīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkuśasthalī (कुशस्थली)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
tāmthat
tām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Roottad (तद्)
FormPronoun, Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (च)
FormConjunction
purīmcity
purīm:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootpurī (पुरी)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
upetyahaving approached
upetya:
Purvakalika Kriya (Prior Action)
TypeIndeclinable
Rootupa-i (उप-इ)
FormGerund (Lyap)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakalika Kriya (Prior Action)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (दृश्)
FormGerund (Ktva)
anyarūpāmof changed form
anyarūpām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanyarūpā (anyarūpa)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
pradadaugave
pradadau:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-dā (प्र-दा)
FormPerfect (Lit), Parasmaipada, 3rd Person, Singular
svakanyāmhis own daughter
svakanyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsvakanyā (स्वकन्या)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
sīradhvajāyato Siradhvaja (Balarama)
sīradhvajāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsīradhvaja (सीरध्वज)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular
sphaṭikācalābhavakṣaḥsthalāyawhose chest resembles a crystal mountain
sphaṭikācalābhavakṣaḥsthalāya:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsphaṭikācalābhavakṣaḥsthala (स्फटिकाचलाभ-वक्षःस्थल)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular
atuladhīḥof incomparable intellect
atuladhīḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootatuladhī (अतुलधी)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
narendraḥking
narendraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnarendra (नरेन्द्र)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular

Sage Parāśara (narrating) to Maitreya

K
Kuśasthalī
S
Sīradhvaja (Janaka)
N
Narendra (the king, father of the bride)

FAQs

This verse presents marriage as a deliberate dynastic alliance—linking houses, stabilizing succession, and reinforcing dharma within the genealogical flow overseen by the Purana’s vision of cosmic order.

Through concise genealogical episodes—cities, kings, and unions—Parāśara shows how political continuity and family lines progress, forming the historical scaffold on which later dharmic events unfold.

Even when Vishnu is not named, the Purana’s dynastic order is implicitly grounded in Vishnu as the sustainer—so righteous sovereignty, lawful unions, and stable succession are treated as expressions of the sustaining cosmic principle.