प्रियव्रतवंशवर्णनम् — सप्तद्वीपविभागः, जम्बूद्वीप-वर्षविभागः, भरत-नामकरणम्
सुमतेस् तेजसस् तस्माद् इन्द्रद्युम्नो व्यजायत परमेष्ठी ततस् तस्मात् प्रतिहारस् तदन्वयः
sumates tejasas tasmād indradyumno vyajāyata parameṣṭhī tatas tasmāt pratihāras tadanvayaḥ
سُمتی سے تیجس پیدا ہوا؛ اُس سے پرمیشٹھی کے مانند نامور راجا اندرَدیومن ہوا۔ اندرَدیومن سے پرتیہار—یوں یہ نسبی سلسلہ جاری رہا۔
Sage Parāśara (narrating) to Maitreya
Speaker: Parasara
Topic: Genealogical and geographic ordering of Priyavrata’s descendants (Amśa 2 opening genealogy).
Teaching: Historical
Quality: authoritative
Dharma Exemplar: Rājadharma (eminent rulership/paramaiśvarya implied by 'parameṣṭhī')
Key Kings: Sumati, Tejas, Indradyumna, Pratihara
This verse exemplifies how the Vishnu Purana preserves royal succession as a record of dharma-bearing rulers, linking historical memory to the maintenance of social and cosmic order under Vishnu’s sovereignty.
Parāśara presents a concise father-to-son succession—Sumati → Tejas → Indradyumna → Pratihāra—typical of vamsha narration, emphasizing continuity of rulership and inherited responsibility to uphold dharma.
Even when Vishnu is not named in a specific verse, the genealogical account functions within a Vaishnava Purāṇic worldview where righteous sovereignty and historical cycles unfold within Vishnu’s overarching cosmic order.