Vamana Purana — Prahlada's Victory through Bhakti, Shloka 58

Prahlada’s Defeat in Battle and Victory through Bhakti (Nara-Narayana Episode)

Devanagari script

प्रह्लाद उवाच नारायण वरं याचे यं त्वं मे दातुमर्हसि तन्मे पापं लयं यातु शारीरं मानसं तथा

Transliteration

prahlāda uvāca nārāyaṇa varaṃ yāce yaṃ tvaṃ me dātumarhasi tanme pāpaṃ layaṃ yātu śārīraṃ mānasaṃ tathā

Translation

پرہلاد نے عرض کیا—اے نارائن! میں وہ ور مانگتا ہوں جو آپ میرے لیے عطا کرنے کے لائق ہیں: میرا گناہ مٹ جائے—جسمانی بھی اور ذہنی بھی۔

Word by Word

• प्रह्लादः: Prahlāda
• प्रह्लादः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)

• नारायण: O Nārāyaṇa
• नारायण: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन (Voc.), एकवचन (sg.)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.)

• याचे: I ask/beg
• याचे: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: याच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन (sg.); परस्मैपद

• यम्: which (boon)
• यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.); सम्बन्धक (relative)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• मे: to me
• मे: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी (4th/dative) (also used as genitive in usage), एकवचन (sg.)

• दातुम्: to give
• दातुम्: Prayojana (प्रयोजन/infinitival complement)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)

• अर्हसि: you are fit/ought
• अर्हसि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन (sg.); परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (sg.); विशेषण (पापम्)

• मे: my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन (sg.)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (sg.)

• लयम्: dissolution/cessation
• लयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.); गत्यर्थे कर्म

• यातु: may it go/attain
• यातु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); परस्मैपद

• शारीरम्: bodily
• शारीरम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शारीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (sg.); विशेषण (पापम्)

• मानसम्: mental
• मानसम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मानस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (sg.); विशेषण (पापम्)

• तथा: also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), समुच्चय/प्रकारार्थक (thus/also)

Speakers

• Prahlāda to Nārāyaṇa (Vishnu)

Primary Deities

• Vishnu (Nārāyaṇa)

Key Themes

• Bhakti
• Purification
• Ethics of inner/outer purity
• Grace and liberation-trajectory

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Prahlāda models a sāttvika boon: not wealth or power, but purification of both body and mind—implying that true welfare is inner transformation aligned with dharma.

How does this fit the Pancalakshana?

Vamśānucarita / carita: an exemplary devotee’s request becomes a teaching unit on the goal of devotion—removal of pāpa and refinement of the inner instrument (manas).

What is the symbolic significance?

The pairing of śārīra (outer) and mānasa (inner) signals holistic purification: liberation-oriented religion is not merely ritual correctness but cleansing of intention, thought, and embodiment.