Vamana Purana — Harihara Revelation, Shloka 32
Harihara Revelation and the Kurukshetra Tirtha Cycle: Sthanu in Vishnu and the Sanctification of Saptasarasvata
Devanagari script
सनत्कुमारः प्रोवाच दायादपरिकल्पना येयं हि भवता प्रोक्ता तां मे व्याख्यातुमर्हसि
Transliteration
sanatkumāraḥ provāca dāyādaparikalpanā yeyaṃ hi bhavatā proktā tāṃ me vyākhyātumarhasi
Translation
سنت کمار نے کہا—“دایاد (وراثت) کے بارے میں آپ نے جو ترتیب بیان کی ہے، مہربانی فرما کر اسے میرے لیے واضح کیجیے۔”
Word by Word
सनत्कुमारःSanatkumara
सनत्कुमारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसनत् + कुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सनत्=सदा/चिरं + कुमार=युवकः)
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्गः—प्र (प्र+उवाच=प्रोवाच)
दायादपरिकल्पनाclassification/arrangement of heirs
दायादपरिकल्पना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदायाद + परिकल्पना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दायादानां परिकल्पना)
याwhich
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
इयम्this
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय; अवधान/हेतु-सूचक (indeed/for)
भवताby you (sir)
भवता:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग
प्रोक्ताspoken/declared
प्रोक्ता:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्त—क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (दायादपरिकल्पना इति स्त्रीलिङ्गस्य विशेषणम्)
ताम्that (it)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
मेto me / for me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
व्याख्यातुम्to explain
व्याख्यातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootवि + आ + ख्या (धातु)
Formकृदन्त—तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); अर्थः—व्याख्यातुं=to explain
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
Speakers
Sanatkumāra addresses the senior speaker (the mahāyogī/Brahmā in the immediate frame) seeking doctrinal clarification.
Primary Deities
BrahmāSanatkumāra
Key ThemesDoctrinal clarificationSuccession and authority in teaching lineagesHermeneutics (vyākhyāna)Guru-disciple inquiry
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }