Home›Vamana Purana›Adh. 9›Shloka 12
←Previous Verse
Next Verse→

Vamana Purana — Andhaka's Coronation, Shloka 12

Andhaka’s Coronation, Boons from Shiva, and the Daiva–Asura War (Vahana Catalogues)

Devanagari script

अग्रतो द्वादशादित्याः पृष्ठतश्च त्रिलोचनाः मध्ये ऽष्टौ वसवो विश्वे साध्याश्विमरुतां गणाः यभविद्याधराद्याश्च स्वं स्वं वाहनमास्थिताः

Transliteration

agrato dvādaśādityāḥ pṛṣṭhataśca trilocanāḥ madhye 'ṣṭau vasavo viśve sādhyāśvimarutāṃ gaṇāḥ yabhavidyādharādyāśca svaṃ svaṃ vāhanamāsthitāḥ

Translation

آگے بارہ آدتیہ تھے؛ پیچھے تین آنکھوں والے (رُدرگن) تھے۔ درمیان میں آٹھ وسو، وشوے دیو، سادھیہ، اشونین اور مروتوں کے جتھے تھے؛ اور یکش، ودیادھر وغیرہ بھی—ہر ایک اپنی اپنی سواری پر سوار تھا۔

Word by Word
अग्रतःin front
अग्रतः:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्थानवाचक (locative sense): in front
द्वादशादित्याःthe twelve Ādityas
द्वादशादित्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वादश-आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समास: द्विगु (द्वादश आदित्याः)
पृष्ठतःbehind
पृष्ठतः:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्थानवाचक: behind
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
त्रिलोचनाःthe three-eyed ones (Śiva’s attendants/Rudras)
त्रिलोचनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिलोचन (प्रातिपदिक) [त्रि+लोचन]
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि: त्रयः लोचनाः येषाम् (three-eyed ones)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (numeral form used for 8)
वसवःthe Vasus
वसवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विश्वेthe Viśve (Viśvedevas)
विश्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (विश्वेदेवाः abbreviated)
साध्याःthe Sādhyas
साध्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अश्विमरुताम्of the Aśvins and the Maruts
अश्विमरुताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअश्विन्-मरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन; समास: द्वन्द्व (अश्विनौ च मरुतश्च)
गणाःgroups/hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यभविद्याधराद्याःYakṣas, Vidyādharas, and others
यभविद्याधराद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष-विद्याधर-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पाठसंदेह: 'यभ' सम्भवतः 'यक्ष'; समास: द्वन्द्व (यक्ष + विद्याधर) + आदि (etc.)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
स्वम्own
स्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् वाहनम्
स्वम्(each) his own
स्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (each his own)
वाहनम्vehicle
वाहनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
आस्थिताःmounted/occupied
आस्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (having mounted/being seated)
Speakers
Narrative voice (within the broader Pulastya–Nārada framenot explicit here)
Primary Deities
ĀdityasRudras (Trilocanas)VasusViśve-devasSādhyasAśvinsMaruts
Key Themes
Cosmic hierarchyDeva confederationShaiva–Vaishnava complementarity (Rudras and Ādityas in one formation)Daitya-Deva Conflict
Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Dharma is upheld through plurality-in-unity: diverse divine functions (solar order, storm-force, healing, elemental stability) cooperate as one body when cosmic balance is at stake.

This is narrative cataloguing within carita/vamśānucarita-type content, presenting the operative cosmos (deva-classes) as part of the Purāṇic historical-theological storyline.

The battle-array is a map of the cosmos: Ādityas (order/light) lead, Rudras (transformative power) guard the rear, and intermediary deities fill the center—suggesting that preservation requires both sustaining and dissolving energies in harmony.

←Previous Verse
Next Verse→