Verse 48
Yogatattva
प्रातःस्नानोपवासादिकायक्लेशांश्च वर्जयेत् ।
अभ्यासकाले प्रथमं शस्तं क्षीराज्यभोजनम् ॥
गोधूममुद्गशाल्यन्नं योगवृद्धिकरं विदुः ।
ततः परं यथेष्टं तु शक्तः स्याद्वायुधारणे ॥
प्रातः-स्नान । उपवास-आदि । काय-क्लेशान् । च । वर्जयेत् ।
अभ्यास-काले । प्रथमम् । शस्तम् । क्षीर-आज्य-भोजनम् ।
गोधूम । मुद्ग । शालि-अन्नम् । योग-वृद्धि-करम् । विदुः ।
ततः । परम् । यथा-इष्टम् । तु । शक्तः । स्यात् । वायु-धारणे ।
prātaḥsnānopavāsādikāyakleśāṃśca varjayet |
abhyāsakāle prathamaṃ śastaṃ kṣīrājyabhojanam ||
godhūmamudgaśālyannaṃ yogavṛddhikaraṃ viduḥ |
tataḥ paraṃ yatheṣṭaṃ tu śaktaḥ syādvāyudhāraṇe ||
صبح سویرے غسل اور روزہ وغیرہ جیسی جسمانی مشقتوں سے پرہیز کرے۔ ریاضت کے زمانے میں ابتدا میں مناسب غذا دودھ اور گھی ہے۔ گیہوں، مونگ، اور چاول کو یوگ کی افزائش کرنے والا جانا گیا ہے۔ اس کے بعد اپنی خواہش کے مطابق؛ تب وہ پران (حیاتی ہوا) کو روکنے میں قادر ہو جاتا ہے۔
One should avoid bodily mortifications such as bathing early in the morning and fasting. At the time of practice, at first, the recommended food is milk and ghee. Wheat, mung-bean, and rice are known to promote the increase of yoga. Thereafter, as one wishes; one becomes capable in the retention of the vital wind (prāṇa).