Verse 17

Kshurika

Sanskrit (Devanagari)

तयोर्मध्ये वरं स्थानं यस्तं वेद स वेदवित् । द्वासप्ततिसहस्राणि प्रतिनाडीषु तैलितम् ॥

Padapatha (Word Split)

तयोः । मध्ये । वरम् । स्थानम् । यः । तम् । वेद । सः । वेद-वित् ॥ द्वा-सप्तति-सहस्राणि । प्रति-नाडीषु । तैलितम् ॥

IAST Transliteration

tayor madhye varaṃ sthānaṃ yas taṃ veda sa vedavit | dvāsaptatisahasrāṇi pratināḍīṣu tailitam ||

Translation

ان دونوں (اِڑا اور پِنگلا) کے درمیان ایک نہایت برتر مقام ہے؛ جو اسے جان لے وہ وید کا جاننے والا ہے۔ ہر نادی میں بہتر ہزار (راہیں) تیل آلود/روغنی جوہر سے معمور ہیں، یعنی نادیوں میں لطیف روغنی رس سرایت کیے ہوئے ہے۔

Academic Translation

Between those two (iḍā and piṅgalā) there is an excellent place; whoever knows that, he is a knower of the Veda. Seventy-two thousand (channels) are ‘oiled’/filled with oil in each nāḍī (i.e., the nāḍīs are pervaded by an unctuous essence).

Verse Context

• Upāsanā leading to Brahma-jñāna; prāṇa as subtle support for knowledge
• Mahavakya: Indirect: ‘knower of the Veda’ points to culmination in Brahman-knowledge rather than ritual learning; aligns with Mahāvākya intent without quoting one
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)