Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 136

Devanagari script

निरीक्षणार्थं दुष्टस्य तत्कार्यं विदधाम्यहम् । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नन्दी तस्य पुरोधसः

Transliteration

nirīkṣaṇārthaṃ duṣṭasya tatkāryaṃ vidadhāmyaham | etacchrutvā tu vacanaṃ nandī tasya purodhasaḥ

Translation

“اس بدکار آدمی کو پرکھنے اور دیکھنے کے لیے میں خود وہ کام انجام دوں گا۔” اپنے پجاری کے یہ کلمات سن کر نندی…

Word by Word

• निरीक्षणार्थम्: for the purpose of observing/inspecting
• निरीक्षणार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: निरीक्षण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; ‘निरीक्षणस्य अर्थः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः; adverbial accusative: “for the purpose of”

• दुष्टस्य: of the wicked man
• दुष्टस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कार्यं’ इत्यस्य विशेषणम्; demonstrative “that”

• कार्यं: deed/act
• कार्यं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विदधामि: I perform/arrange
• विदधामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) उपसर्गः वि-
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष? (न) — उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: धा (to place/do) with वि-: “to arrange/perform”

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वचनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), “having heard”

• तु: but/then
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), adversative/contrastive

• वचनम्: speech/statement
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नन्दी: Nandin
• नन्दी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘पुरोधसः’ इत्यस्य सम्बन्धः

• पुरोधसः: the priest
• पुरोधसः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरोधस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (पुरोधसम् इत्यर्थे वैदिक/छान्दस-रूप); “priest”

Speaker

Nandin (first sentence), then narrative continuation (within Sūta’s narration to the sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Inside a Himalayan Śiva precinct, Nandin hears the priest’s resolve to ‘test the wicked man’; the mood is vigilant, anticipatory, and judicial.

Characters & Entities

• Nandin
• Purohita
• Duṣṭa (unnamed wicked person)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Safeguarding sacred worship requires alert discernment; adharma is confronted through careful observation and proper action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra Śiva-temple context, where the integrity of worship is treated as paramount.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the focus is on ensuring the worship is not corrupted.