Shloka 15

चाण्डालीसद्गतिवर्णनम् (Cāṇḍālī-sadgati-varṇanam) — “Account of the Cāṇḍālī’s Attainment of a Good Destiny”

Devanagari script

हतं तं गृहमानीय ज्ञात्वा गोवत्समंगना । भीता शिवशिवेत्याह केनचित्पुण्यकर्मणा

Transliteration

hataṃ taṃ gṛhamānīya jñātvā govatsamaṃganā | bhītā śivaśivetyāha kenacitpuṇyakarmaṇā

Translation

گائے کے بچھڑے جیسی نازک وہ عورت اسے گھر لے آئی؛ جب اسے معلوم ہوا کہ وہ مارا گیا ہے تو وہ خوف زدہ ہو گئی اور کسی سابقہ نیکی کے اثر سے پکار اٹھی: “شیو! شیو!”

Word by Word

• हतम्: killed/slain
• हतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; past passive participle used adjectivally

• तम्: that (one/it)
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun

• गृहम्: to the house/home
• गृहम्: Karma (कर्म) / Adhikarana (अधिकरण) (goal)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• आनीय: having brought
• आनीय: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having brought’

• ज्ञात्वा: having come to know
• ज्ञात्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having known/realized’

• गोवत्सम्: the calf
• गोवत्सम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोवत्स (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष समास (गोः वत्सः), पुल्लिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• अंगना: the woman
• अंगना: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अंगना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• भीता: frightened
• भीता: Karta (कर्ता) (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भी (धातु) → भीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; agrees with अंगना

• शिव: O Śiva
• शिव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; first call

• शिव: O Śiva
• शिव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; repeated call

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)

• आह: said
• आह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह्/आह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada

• केनचित्: by someone
• केनचित्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), तृतीया विभक्ति, एकवचन; indefinite ‘by someone’

• पुण्यकर्मणा: by a meritorious deed
• पुण्यकर्मणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्यकर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय समास (पुण्यं कर्म), नपुंसकलिङ्ग (कर्मन्), तृतीया विभक्ति, एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Jyotirlinga Context

Significance: Implies nāma-smaraṇa: even an accidental cry of ‘Śiva’ arising from fear can become the doorway for grace and mitigation of pāpa.

Mantra Metadata

Mantra: शिव शिव

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights Śiva-smaraṇa (remembrance of Shiva) arising even spontaneously in fear, supported by past puṇya; such turning of consciousness toward Pati (Shiva) is portrayed as spiritually purifying and grace-invoking.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Calling out “Śiva! Śiva!” reflects direct devotion to Saguna Shiva; in Kotirudrasaṃhitā this devotion is aligned with Jyotirliṅga-centered faith, where the Lord responds to sincere remembrance and surrender.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice nāma-japa of Shiva—especially the Panchākṣarī mantra (Om Namaḥ Śivāya)—so remembrance becomes natural in all states; daily japa with bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa supports steadiness of Shiva-smaraṇa.