Shloka 7

सीताया यशोधर्मविचारः

Sita’s Counsel on Honor, Rescue-Strategy, and Hanuman’s Reassurance

Devanagari script

अयं च वीर सन्देहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वर।।।।

Transliteration

ayaṁ ca vīra sandehas tiṣṭhatīva mamāgrataḥ |

sumahāṁs tvatsahāyeṣu haryṛkṣeṣu harīśvara ||

Translation

اے بہادر، اے بندروں کے سردار! ایک بڑا شبہ میرے سامنے آ کھڑا ہوا ہے—تمہارے مددگاروں، بندروں اور ریچھوں کے بارے میں۔

Word by Word

• अयम्: this
• अयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (nom sg)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन (vocative sg)

• सन्देहः: doubt
• सन्देहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (nom sg)

• तिष्ठति: stands, remains
• तिष्ठति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)

• इव: as if
• इव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक (comparative particle: as if)

• मम: of me, my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी एकवचन (genitive sg)

• अग्रतः: before (me), in front
• अग्रतः: Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक (adverb: in front)

• सुमहान्: very great
• सुमहान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुमहत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; सन्देहः इत्यस्य विशेषण (masc nom sg)

• त्वत्सहायेषु: among your helpers
• त्वत्सहायेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्वत्सहाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन; त्वत् + सहाय (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘your helpers’)

• हर्यृक्षेषु: among monkeys and bears
• हर्यृक्षेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हर्यृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन; हरि + ऋक्ष (वानर-भालूकयोः द्वन्द्व)

• हरीश्वर: O lord of monkeys
• हरीश्वर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हरीश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन; हरीणाम् ईश्वरः इति षष्ठी-तत्पुरुष (vocative epithet)

Context

'O crusher of enemies! O brave Hanuman! I wish you rest for a while in a secluded place around here and leave tomorrow .

Characters & Entities

• Sītā
• Hanumān
• Vānara-s

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes prudent concern: Sītā does not indulge in blind optimism; she voices a reasonable doubt about feasibility, seeking truthful assurance.

What is the narrative situation?

Sītā worries whether the larger vānara-and-bear host can accomplish the difficult task of reaching Laṅkā.

Which character virtue is emphasized?

Practical wisdom (viveka) alongside hope.