Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 6, Shloka 19

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

महोदरस्य च गृहं विरूपाक्षस्य चैव हि।विद्युज्जिह्वस्य भवनं विद्युन्मालेस्तथैव च।।।।वज्रदंष्ट्रस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः।

mahodarasya ca gṛhaṃ virūpākṣasya caiva hi |

vidyujjihvasya bhavanaṃ vidyunmāles tathaiva ca ||5.6.19||

vajradaṃṣṭrasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ |

وہ مہاکپی مہودر کے گھر اور بےشک وِروپاکش کے گھر سے آگے بڑھا؛ پھر وِدیُجّجِہوا کے بھون، اسی طرح وِدیُنمَالی کے، اور پھر وجرَدَمشٹر کے گھر پر بھی جست لگاتا چلا گیا۔

महोदरस्यof Mahodara
महोदरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहोदर (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
गृहम्house
गृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विरूपाक्षस्यof Virūpākṣa
विरूपाक्षस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविरूपाक्ष (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवalso/indeed
एव:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
हिindeed
हि:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
विद्युज्जिह्वस्यof Vidyujjihva
विद्युज्जिह्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक) + जिह्वा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नाम); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
भवनम्mansion
भवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विद्युन्मालेःof Vidyunmāli
विद्युन्मालेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक) + माला (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नाम); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
None (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तुल्य/एवमेव (likewise)
एवalso/just
एव:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वज्रदंष्ट्रस्यof Vajradaṃṣṭra
वज्रदंष्ट्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नाम); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
तथाlikewise
तथा:
None (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
पुप्लुवेleapt
पुप्लुवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाकपिःthe great monkey
महाकपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + कपि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Then he reached the residence of the lord of demons enclosed by a red colour compound wall dazzling like the midday Sun.

H
Hanumān
M
Mahodara
V
Virūpākṣa
V
Vidyujjihva
V
Vidyunmālī
V
Vajradaṃṣṭra
L
Laṅkā

FAQs

Dharma here is steadfast pursuit of truth: Hanumān continues thorough reconnaissance, not stopping at partial information.

Hanumān rapidly surveys a sequence of prominent rākṣasa residences while searching for Sītā.

Perseverance and composure—sustained effort under risk.