Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

रावण-प्रहस्त-हनूमद्वार्ता

Ravana and Prahasta Question Hanuman

एवमुक्तो हरिश्रेष्ठस्तदा रक्षोगणेश्वरम्।।5.50.12।।अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य वा।धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः।।5.50.13।।जातिरेव मम त्वेषा वानरोऽहमिहागतः।

evam ukto hariśreṣṭhas tadā rakṣogaṇeśvaram || 5.50.12 ||

abravīn nāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā |

dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ || 5.50.13 ||

jātir eva mama tv eṣā vānaro ’ham ihāgataḥ |

یوں مخاطب کیے جانے پر وानروں میں برتر نے اُس راکشسوں کے سردار سے کہا: “میں نہ شکر (اِندر) کی طرف سے ہوں، نہ یم اور نہ ورُن کی جانب سے۔ نہ میرا دھنَد (کُبیر) سے کوئی یارانہ ہے، اور نہ وِشنو نے مجھے بھیجا ہے۔ میری یہی جاتی ہے—میں وानر ہوں—اور اسی سبب یہاں آیا ہوں۔”

darśanein (the matter of) seeing
darśane:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootdarśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
rākṣasendrasyaof the lord of rākṣasas
rākṣasendrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootrākṣasa + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (राक्षसानाम् इन्द्रः)
durlabhedifficult (to obtain)
durlabhe:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (darśane)
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
idamthis
idam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
mayāby me
mayā:
Kartr̥ (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
vanamgrove/garden
vanam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
rākṣasarājasyaof the rākṣasa king
rākṣasarājasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootrākṣasa + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (राक्षसानां राजा)
darśanārthefor the purpose of seeing
darśanārthe:
Hetu (हेतु/Purpose)
TypeNoun
Rootdarśana + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (दर्शनस्य अर्थः)
vināśitamdestroyed
vināśitam:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootnaś (धातु)
Formवि-उपसर्ग; क्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘destroyed’

"Desiring to fight with me the powerful ogres came. Then I fought in self defence.

H
Hanumān
R
Rāvaṇa
I
Indra
Y
Yama
V
Varuṇa
K
Kubera (Dhanada)
V
Viṣṇu

FAQs

Truth aligned with purpose: Hanumān avoids misleading claims and grounds his speech in verifiable identity, a dhārmic standard for diplomacy.

This record repeats the same utterance as 5.50.12 due to recension numbering; it belongs to Hanumān’s reply to Rāvaṇa.

Integrity in speech—he does not borrow divine authority to intimidate, but stands on truth.