Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

रावणदर्शनम्

Hanuman Beholds Ravana in Court

विचित्रैर्दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः।दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रैः प्रलम्बदशनच्छदैः।।5.49.5।।शिरोभिर्दशभिर्वीरं भ्राजमानं महौजसम्।नानाव्यालसमाकीर्णैश्शिखरैरिव मन्दरम्।।5.49.6।।

vicitrair darśanīyaiś ca raktākṣair bhīmadarśanaiḥ |

dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ ||5.49.5||

śirobhir daśabhir vīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasam |

nānāvyālasamākīrṇaiḥ śikharair iva mandaram ||5.49.6||

وہ نہایت ہیبت ناک دکھائی دیتا تھا—آنکھیں خون کی مانند سرخ، صورت دہشت انگیز؛ بڑے بڑے نوکیلے اور دہکتے دانت، اور ہونٹ لٹکے ہوئے۔ دس سروں کے ساتھ وہ بہادر اور عظیم قوت والا چمک رہا تھا، جیسے مندرَ پربت اپنے بے شمار شکھروں کے ساتھ، جن پر طرح طرح کے سانپوں اور درندوں کا ہجوم ہو۔

शिरोभिःwith heads
शिरोभिः:
Karana (करण) / Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
दशभिःwith ten
दशभिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक/संख्या)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; numeral adjective qualifying शिरोभिः
वीरम्the hero
वीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
भ्राजमानम्shining/splendid
भ्राजमानम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√भ्राज् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्तमान-कृदन्त (present participle) qualifying वीरम्
महौजसम्of great vigor/energy
महौजसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत्+ओजस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: 'महद् ओजः यस्य' used adjectivally
नानाव्यालसमाकीर्णैःfilled with various beasts
नानाव्यालसमाकीर्णैः:
Karana (करण) / Upamana-sahakari (उपमान-सहकारी)
TypeAdjective
Rootनाना+व्याल+समाकीर्ण (कृदन्त; √कॄ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्यय (past participle) 'filled with various beasts' qualifying शिखरैः
शिखरैःwith peaks
शिखरैः:
Karana (करण) / Upamana-instrument (उपमान-करण)
TypeNoun
Rootशिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
इवlike/as
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
मन्दरम्Mandara (mountain)
मन्दरम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootमन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object of implied comparison

He was decked with wonderful golden ornaments studded with diamonds and had small motifs of precious gems fixed to them. They were as though designed by imagination. (An ornament made with the hand connot be so fine and delicate.)

R
Rāvaṇa
M
Mandara

FAQs

Power and terrifying capability are not virtues in themselves; Dharma demands self-control, and without it strength becomes a threat to the world.

Hanumān beholds Rāvaṇa’s formidable physical form—especially the iconic ten heads—underscoring the danger of Laṅkā’s king.

Courage under pressure—Hanumān remains unshaken even while witnessing a terrifying adversary.