Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

सीताप्रत्यय-प्रदानम्

Sita’s Recognition and Reassurance by the Envoy

दिष्ट्या च कुशली रामो धर्मात्मा सत्यसङ्गरः।लक्ष्मणश्च महातेजास्सुमित्रानन्दवर्धनः।।।।

diṣṭyā ca kuśalī rāmo dharmātmā satya-saṅgaraḥ |

lakṣmaṇaś ca mahā-tejāḥ sumitrānanda-vardhanaḥ ||

خوش بختی سے، کیا دھرماتما رام—جو سچ کے عہد میں ثابت قدم ہے—خیریت سے ہے؟ اور کیا مہاتجسوی لکشمن بھی خیریت سے ہے، جو سُمِترا کی خوشی بڑھانے والا ہے؟

दिष्ट्याby good fortune
दिष्ट्या:
हेतु/निमित्त (Nimitta/निमित्त)
TypeNoun
Rootदिष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by good fortune’
and
:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
कुशलीwell/safe
कुशली:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकुशलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective of रामः
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (dharmo 'tmā yasya saḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; qualifying रामः
सत्यसङ्गरःsteadfast in truth
सत्यसङ्गरः:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + सङ्गर (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (satye saṅgaraḥ yasya saḥ / satya-saṅgaraḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; qualifying रामः
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
also
:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
महातेजाःof great splendour
महातेजाः:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (mahā tejaḥ yasya saḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; qualifying लक्ष्मणः
सुमित्रा-आनन्द-वर्धनःincreaser of Sumitra's joy
सुमित्रा-आनन्द-वर्धनः:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुमित्रा (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + वर्धन (प्रातिपदिक; √वृध्)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (sumitrāyāḥ ānandaṃ vardhayati iti); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; qualifying लक्ष्मणः

"To my luck, righteous Rama who abides in truth and glorious Lakshmana who enhances the joy of Sumitra are keepng well.

S
Sita
R
Rama
L
Lakshmana
S
Sumitra

FAQs

Dharma is sustained through concern for others’ welfare and steadfastness in truth; Sītā’s first questions are about their well-being, not her own comfort.

Having begun to accept Hanumān’s approach, Sītā asks after Rāma and Lakṣmaṇa, identifying them through their defining virtues and relationships.

Sītā’s compassion and fidelity: even in captivity she centers the well-being and dhārmika character of Rāma and Lakṣmaṇa.