Shloka 18

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

Devanagari script

यदि रामस्य दूतस्त्वमागतो भद्रमस्तु ते।।।।पृच्छामि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया रामकथा हि मे।

Transliteration

yadi rāmasya dūtas tvam āgato bhadram astu te | pṛcchāmi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāmakathā hi me ||

Translation

اگر تم رام کے دوت بن کر آئے ہو تو تم پر خیر و برکت ہو۔ اے وानروں میں برتر! میں تم سے پوچھتی ہوں—مجھے رام کی کتھا بے حد عزیز ہے۔

Word by Word

• यदि: if
• यदि: निपात (Conditional)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय

• रामस्य: of Rama
• रामस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Masculine, Genitive sg.)

• दूतः: messenger
• दूतः: विधेय (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)

• आगतः: have come
• आगतः: क्रिया/विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'come'

• भद्रम्: auspiciousness; good
• भद्रम्: कर्म (Karma/Object of 'astu')
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादे (benedictive usage: 'good fortune')

• अस्तु: may it be
• अस्तु: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Imperative/benedictive, 3rd sg.: 'let it be')

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान (Sampradana)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन (Dative sg.: 'to you')

• पृच्छामि: I ask
• पृच्छामि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन (Present, 1st sg.)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचन (Acc. sg.)

• हरिश्रेष्ठ: O best of monkeys
• हरिश्रेष्ठ: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (हरिणां श्रेष्ठः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (Vocative sg.)

• प्रिया: dear
• प्रिया: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'रामकथा' इत्यस्य विशेषणम् (F Nom. sg.)

• रामकथा: story of Rama
• रामकथा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक) + कथा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (रामस्य कथा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (F Nom. sg.)

• हि: indeed
• हि: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• मे: to me
• मे: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (Genitive sg.: 'to me/of me'); अत्र 'for me' अर्थे (dear to me)

Context

"O great vanara, If on the other hand you have come here as Rama's messenger I wish you well. I love Rama's story. Tell me.

Characters & Entities

• Sītā
• Hanumān
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as satya-parīkṣā (testing the truth) combined with auspicious speech: if he truly serves Rāma, she offers blessings and seeks truthful information.

What is the narrative situation?

Sītā shifts from suspicion to conditional acceptance: she proposes a test—if he is truly Rāma’s envoy—then she invites him to speak about Rāma.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s devotion (bhakti) and hope anchored in discernment: love for Rāma’s katha coexists with careful verification.