Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

लङ्कादर्शनं तथा रात्रौ सूक्ष्मरूपेण प्रवेशोपायचिन्तनम्

Vision of Lanka and Strategy for Nocturnal Entry

कैलासशिखरप्रख्यामालिखन्तीमिवाम्बरम्।डीयमानामिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः।।।।सम्पूर्णां राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा।।।।दंष्ट्रिभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टसपाणिभिः।रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव।।।।तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः।।।।

kailāsaśikharaprakhyām ālikhantīm ivāmbaram | ḍīyamānām ivākāśam ucchritair bhavanottamaiḥ ||

sampūrṇāṃ rākṣasair ghorair nāgair bhogavatīm iva | acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā ||

daṃṣṭribhir bahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ | rakṣitāṃ rākṣasair ghorair guhām āśīviṣair iva ||

tasyāś ca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ | rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayāmāsa vānaraḥ ||

وہ لَنکا نہایت ہولناک راکشسوں سے یوں محفوظ تھی جیسے زہریلے سانپوں سے گھری ہوئی غار؛ بے شمار دانتوں والے دلیر پہرے دار، ترشول اور نیزے ہاتھوں میں لیے، ہر سمت نگہبانی کر رہے تھے۔

आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
अपिeven
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); अपि = even/also
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
हरयःmonkeys
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्ता
भविष्यन्तिwill be
भविष्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन
निरर्थकाःuseless/without purpose
निरर्थकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिरर्थक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective of हरयः)
not
:
Sambandha/Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
हिindeed/for
हि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
युद्धेनby war
युद्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणम्
वैcertainly
वै:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; अवधारण/प्रसिद्ध्यर्थ (certainly)
लङ्काLanka
लङ्का:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे कर्तृस्थानी (logical object)
शक्याpossible
शक्या:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; from शक्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate)
जेतुम्to conquer
जेतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootजि (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ-निर्देश (agent)
अपिeven
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; अपि = even

Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:

H
Hanumān
L
Laṅkā
K
Kailāsa
R
rākṣasa
N
nāga
K
Kubera
R
Rāvaṇa
O
ocean (sāgara)
Ś
śūla (trident)
P
paṭṭasa (spear)

FAQs

Dharma is portrayed as courageous responsibility guided by clear-eyed evaluation: Hanumān studies threats (guards, ocean, enemy leader) so that his Satya-driven mission is executed without recklessness.

Hanumān surveys Laṅkā’s daunting height, population of fierce guardians, and historical association with Kubera; then he considers the practical challenge posed by the ocean and by Rāvaṇa himself.

Fearless steadiness with strategic intelligence: Hanumān neither panics nor underestimates the enemy; he prepares mentally for righteous action.