Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

लङ्कादर्शनं तथा रात्रौ सूक्ष्मरूपेण प्रवेशोपायचिन्तनम्

Vision of Lanka and Strategy for Nocturnal Entry

समासाद्य च लक्ष्मीवान् लङ्कां रावणपालिताम्।परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलङ्कृताम्।।5.2.14।।सीतापहरणार्थेन रावणेन सुरक्षिताम्।समन्ताद्विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्विभिः।।5.2.15।।काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्।गृहैश्च ग्रहसंकाशैः शारदाम्बुदसन्निभैः।।5.2.16।।पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्।अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजमालिनीम्।।5.2.17।।तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्त्किविचित्रितैः।ददर्श हनुमान् लङ्कां दिवि देवपुरीं यथा।।5.2.18।।

kāñcanenāvṛtāṃ ramyāṃ prākāreṇa mahāpurīm |

gṛhaiś ca grahasaṅkāśaiḥ śāradāmbudasannibhaiḥ ||

وہ عظیم و دلکش نگری سنہری فصیل سے گھری ہوئی تھی، اور اس کے گھر سیّاروں کے جھرمٹ کی مانند چمکتے تھے، جیسے خزاں کے ہلکے بادل۔

giri-mūrdhnion the mountain-top
giri-mūrdhni:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + mūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अधिकरण; ‘गिरेः मूर्धनि’
sthitāmsituated
sthitām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsthita (कृदन्त; √sthā (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (standing/situated)
laṅkāmLanka
laṅkām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlaṅkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
pāṇḍuraiḥwith white
pāṇḍuraiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpāṇḍura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
bhavanaiḥmansions
bhavanaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbhavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण
śubhaiḥauspicious
śubhaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (agreeing with bhavanaiḥ)
dadarśasaw
dadarśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
kapi-śreṣṭhaḥthe best of monkeys
kapi-śreṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkapi (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-सम्बोधनात्मक-विशेष्य (appositional epithet)
purama city
puram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान-आश्रय (object of comparison)
ākāśa-gamas if reaching the sky
ākāśa-gam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootākāśa (प्रातिपदिक) + ga (कृदन्त; √gam (धातु) + ड/अच्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with puram); ‘आकाशं गच्छत्’ (sky-going)
yathāas if/like
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (comparative particle: ‘as/like’)

Fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana found it surrounded by moats full of blue lotuses, guarded by demons with frightening bows, in view of Sita abducted and kept there. It was protected by boundary walls inlaid with gold that great and beautiful city with buildings resembling the assembly of planets and whitewashed, elevated houses looking like autumnal clouds and well laid out streets decorated with garlands of banners and flag posts, rows of colourful creepers and festoons. The city of Lanka appeared like Amaravati, the city of gods.

H
Hanumān
L
Laṅkā
P
prākāra (rampart)
G
graha (planet)

FAQs

The epic warns against confusing grandeur with goodness: dharma is ethical truth, not architectural magnificence.

Hanumān continues describing Laṅkā’s fortifications and the striking appearance of its buildings.

Clear-sighted judgment: Hanumān observes beauty without moral confusion about Rāvaṇa’s wrongdoing.