Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

षोडशः सर्गः (Sarga 16): Hanumān’s Recognition of Sītā and Renewed Lament

विराधश्च हतः सङ्ख्ये राक्षसो भीमविक्रमः।वने रामेण विक्रम्य महेन्द्रेणेव शम्बरः।।5.16.8।।

virādhaś ca hataḥ saṅkhye rākṣaso bhīmavikramaḥ |

vane rāmeṇa vikramya mahendreṇeva śambaraḥ ||5.16.8||

اور ویرادھ بھی—وہ راکشس جس کی ہیبت ناک شجاعت تھی—جنگ میں مارا گیا؛ جنگل میں رام نے اسے یوں زیر کیا جیسے مہا اندَر نے شمبر کو مغلوب کیا تھا۔

विराधःViradha
विराधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविराध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
हतःwas slain
हतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त PPP, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सङ्ख्येin battle
सङ्ख्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसङ्ख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in battle’
राक्षसःthe demon
राक्षसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अपपद-सम्बन्धः (apposition to विराधः)
भीमविक्रमःof fearsome valour
भीमविक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीम-विक्रम (प्रातिपदिक; घटकाः: भीम + विक्रम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राक्षसः/विराधः)
वनेin the forest
वने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
रामेणby Rama
रामेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; कर्तृ-करण-भावे (agent/instrument)
विक्रम्यhaving advanced with valour
विक्रम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-क्रम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having advanced/stridden’
महेन्द्रेणby Mahendra (Indra)
महेन्द्रेण:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक; घटकाः: महा + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; उपमान (standard of comparison)
इवlike
इव:
Upamāna-marker (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
शम्बरःŚambara
शम्बरः:
Upameya (उपमेय)
TypeNoun
Rootशम्बर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमेय (compared entity)

"Rama killed Viradha of fearsome valour in the forest like Sambara by Indra.

R
Rāma
V
Virādha
I
Indra (Mahendra)
Ś
Śambara
F
Forest (Daṇḍaka context implied)

FAQs

Dharma is the protection of the innocent and the removal of violent oppression: Rāma’s righteous strength destroys threats that violate moral order.

Hanumān continues building Sītā’s confidence by citing Rāma’s past triumphs over formidable rākṣasas.

Heroic steadfastness (vīrya) under Dharma: Rāma’s valor is likened to Indra’s, presenting him as a restorer of order.