Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

षोडशः सर्गः (Sarga 16): Hanumān’s Recognition of Sītā and Renewed Lament

खरश्च निहतसङ्ख्ये त्रिशिराश्च निपातितः।दूषणश्च महातेजा रामेण विदितात्मना।।5.16.10।।

kharaś ca nihata-saṅkhye triśirāś ca nipātitaḥ |

dūṣaṇaś ca mahātejā rāmeṇa viditātmanā ||5.16.10||

میدانِ جنگ میں خَر مارا گیا، تریشیراس بھی گرا دیا گیا، اور عظیم جلال والا دُوشن بھی—اُس رام کے ہاتھوں جو اپنے آپ کو جاننے والا اور حق کی پہچان میں ثابت قدم ہے۔

खरःKhara
खरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
निहतसङ्ख्येin the deadly battle
निहतसङ्ख्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिहत-सङ्ख्य (प्रातिपदिक; घटकाः: निहत + सङ्ख्य)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in the battle where (many were) slain’ (विशेषणम् to implied सङ्ख्ये)
त्रिशिराःTriśiras
त्रिशिराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि-शिरस् (प्रातिपदिक; घटकाः: त्रि + शिरस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम); ‘three-headed (one)’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
निपातितःwas felled
निपातितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-पत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त PPP, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दूषणःDūṣaṇa
दूषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
also
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
महातेजाःof great splendour/power
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-तेजस् (प्रातिपदिक; घटकाः: महा + तेजस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दूषणः)
रामेणby Rama
रामेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; कर्तृ-करण-भावे
विदितात्मनाby the self-knowing one
विदितात्मना:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootविदित-आत्मन् (प्रातिपदिक; घटकाः: विदित (कृदन्त) + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रामेण)

"Ogres like Khara and Trisira and the powerful Dooshana were kileed in battle by Rama endowed with self-knowledge.

R
Rāma
K
Khara
T
Triśiras
D
Dūṣaṇa

FAQs

Dharma is the rightful destruction of oppressive violence: Rāma’s battle is framed as morally grounded power—force guided by self-mastery and discernment rather than rage.

Hanumān recalls Rāma’s past victories over major rākṣasas to reassure himself of Rāma’s capability and righteous strength.

Rāma’s self-knowledge and controlled heroism—power exercised under ethical restraint.