Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

अशोकवनिकायां सीतादर्शनम्

Sita Seen in the Ashoka Grove

अबलां मृगशाबाक्षीं वीक्षमाणां ततस्ततः।।।।बाष्पाम्बुपरिपूर्णेन कृष्णवक्राक्षिपक्ष्मणा।वदनेनाप्रसन्नेन निःश्वसन्तीं पुनः पुनः।।।।

abalāṃ mṛgaśābākṣīṃ vīkṣamāṇāṃ tatas tataḥ | bāṣpāmbuparipūrṇena kṛṣṇavakrākṣipakṣmaṇā | vadanenāprasannena niḥśvasantīṃ punaḥ punaḥ ||

وہ بے بس، ہرن کے بچے جیسی آنکھوں والی بانو اِدھر اُدھر دیکھتی رہتی تھی؛ سیاہ، خمیدہ پلکوں کے نیچے اس کی آنکھیں آنسوؤں کے پانی سے لبریز تھیں، چہرہ بے رونق تھا، اور وہ بار بار آہ بھرتی تھی۔

abalāmthe helpless woman
abalām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootabalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
mṛgaśāba-akṣīmfawn-eyed
mṛgaśāba-akṣīm:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmṛgaśāba (प्रातिपदिक) + akṣī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (one whose eyes are like a fawn)
vīkṣamāṇāmlooking
vīkṣamāṇām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√īkṣ (धातु) + śānac (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (looking)
tatasfrom there / in that direction
tatas:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
tataḥfrom there (again)
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb); पुनरुक्ति-प्रयोगः = ‘here and there’
bāṣpa-ambu-paripūrṇenawith (eyes) filled with tears
bāṣpa-ambu-paripūrṇena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootbāṣpa (प्रातिपदिक) + ambu (प्रातिपदिक) + paripūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (filled with tear-water)
kṛṣṇa-vakra-akṣi-pakṣmaṇāwith dark, curved eyelashes
kṛṣṇa-vakra-akṣi-pakṣmaṇā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक) + vakra (प्रातिपदिक) + akṣi (प्रातिपदिक) + pakṣman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (by dark, curved eyelashes of the eyes)
vadanenawith (her) face
vadanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvadana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/सहायक-लक्षण
aprasannenaunhappy, gloomy
aprasannena:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaprasanna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (unhappy, not bright)
niḥśvasantīmsighing
niḥśvasantīm:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√śvas (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (sighing)
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
punaḥagain (repeatedly)
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb); पुनरुक्ति-प्रयोगः = ‘again and again’

The fawn-eyed lady was looking here and there with her dark, curved eyelashes. Her unhappy face was streaming with tears.

S
Sītā

FAQs

Dharma includes compassion and protection of the afflicted; seeing innocent suffering becomes a call to righteous intervention.

Hanumān observes Sītā’s fear and vigilance—she scans her surroundings while weeping and sighing in captivity.

Sītā’s alert endurance—despite distress, she remains watchful and perseveres.