द्वादशः सर्गः — हनूमतः अन्तःपुरविचयः
Hanuman’s Search Through Ravana’s Inner Apartments
करोति सफलं जन्तोः कर्म यत्तत्करोति सः।तस्मादनिर्वेदकृतं यत्नं चेष्टेऽहमुत्तमम्।।।।भूयस्तावद्विचेष्यामि देशान्रावणपालितान्।
karoti saphalaṃ jantoḥ karma yat tat karoti saḥ |
tasmād anirvedakṛtaṃ yatnaṃ ceṣṭe'ham uttamam ||
bhūyas tāvad viceṣyāmi deśān rāvaṇapālitān |
جو عمل کوئی جاندار کرتا ہے، وہی عمل وہ اس کے لیے ثمرآور بنا دیتا ہے۔ اس لیے میں نااُمیدی سے پاک، بہترین کوشش کے ساتھ سعی کروں گا۔ اب میں پھر سے اُن علاقوں کی جستجو کروں گا جو راون کے زیرِ نگہبانی ہیں۔
'The action of a living being certainly bears fruit. Therefore, I shall put forth my best effort without feeling despondent. I will once again search everywhere in Lanka ruled by Ravana'.
Righteous goals demand renewed effort: Hanumān frames success as the fruit of persistent action aligned with duty, not as passive hope.
Having not found Sītā, Hanumān recommits to searching all parts of Laṅkā under Rāvaṇa’s control.
Kṛtaniścaya (firm resolve) and industriousness—continuing the mission despite setbacks.