Shloka 21

वालि–मायावी–बिलप्रवेशः

Vali’s Pursuit of Mayavi and the Cave Episode

Devanagari script

ततोऽहं तैस्समागम्य सम्मतैरभिषेचितः।राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव4.9.21।।आजगाम रिपुं हत्वा वाली तमसुरोत्तमम्।।

Transliteration

tato 'haṃ taiḥ samāgamya sammatair abhiṣecitaḥ | rājyaṃ praśāsatas tasya nyāyato mama rāghava || 4.9.21 ||

ājagāma ripuṃ hatvā vālī tam asurottamam ||

Translation

پھر اُن معتمد وزیروں نے جمع ہو کر باہمی رضامندی سے میرا ابھیشیک کیا۔ اے راگھو! میں جب اس کی مملکت کو دھرم اور نیائے کے مطابق چلا رہا تھا، تب والی اُس دشمنِ اَسور، اُس اَسوروں کے سردار کو مار کر واپس آ گیا۔

Word by Word

• अभिषिक्तम्: consecrated
• अभिषिक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभि-√सिच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-कृदन्त; पुल्लिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘माम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive); “having seen”

• वाली: Vali
• वाली: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वालिन्/वालि (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुल्लिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (कर्ता)

• संरक्त-लोचनः: red-eyed
• संरक्त-लोचनः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संरक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (यस्य लोचने संरक्ते); पुल्लिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘वाली’ इत्यस्य विशेषणम्

• मदीयान्: my
• मदीयान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मदीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया; ‘मन्त्रिणः’ इत्यस्य विशेषणम्

• मन्त्रिणः: ministers
• मन्त्रिणः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया (कर्म)

• बद्ध्वा: having bound
• बद्ध्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √बन्ध् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive); “having bound/imprisoned”

• परुषम्: harsh
• परुषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘वाक्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• वाक्यम्: words/speech
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

Characters & Entities

• Sugrīva
• Rāma (Rāghava)
• Vāli
• ministers (mantrin)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Legitimate rule should rest on consent and justice: consecration by ministers and governance 'nyāyataḥ' underline dharmic kingship.

What is the narrative situation?

Sugrīva is installed as ruler; during his lawful reign, Vāli unexpectedly returns victorious.

Which character virtue is emphasized?

Commitment to orderly governance—Sugrīva presents his rule as aligned with justice rather than mere power.