Shloka 18

सम्पातिवाक्यम्

Sampāti’s Counsel and the Revelation of Laṅkā

Devanagari script

तां तु सीतामहं मन्ये रामस्य परिकीर्तनात्।श्रूयतां मे कथयतो निलयं तस्य रक्षसः।।4.58.18।।

Transliteration

tāṃ tu sītām ahaṃ manye rāmasya parikīrtanāt |

śrūyatāṃ me kathayato nilayaṃ tasya rakṣasaḥ || 4.58.18 ||

Translation

رام کے نام کا بار بار کیرتن کرنے سے میں سمجھتا ہوں کہ وہ سیتا ہی تھی۔ اب میری بات سنو، میں اس راکشس کے ٹھکانے کا بیان کرتا ہوں۔

Word by Word

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विश्रवसः: of Viśravas
• विश्रवसः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: विश्रवस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• साक्षात्: directly/indeed
• साक्षात्: Discourse (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रत्यक्षार्थक/निश्चयार्थक (directly/indeed)

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वैश्रवणस्य: of Vaiśravaṇa (Kubera)
• वैश्रवणस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वैश्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• च: and
• च: Discourse (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• अध्यास्ते: dwells in
• अध्यास्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि + आस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘sits/inhabits’

• नगरीम्: city
• नगरीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नगरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लङ्काम्: Lanka
• लङ्काम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; व्यक्तिनाम

• रावणः: Ravana
• रावणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नाम: by name
• नाम: Discourse (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नाम-शब्दः अव्ययवत्; संज्ञासूचक (called/named)

• राक्षसः: a rakshasa/demon
• राक्षसः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate noun)

Context

'He is Vishrava's son and half-brother of Vaishravana. His name is Ravana and he resides in the city of Lanka.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Rākṣasa (Rāvaṇa implied)
• Laṅkā (implied by upcoming description)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truth-seeking through careful inference: Sampāti does not claim certainty without reason; he bases identification on evidence (her calling Rāma).

What is the narrative situation?

Sampāti concludes the abducted woman is likely Sītā and prepares to give actionable intelligence about the abductor’s residence.

Which character virtue is emphasized?

Discernment (viveka) and responsible speech: he differentiates belief from direct proof while still helping the mission.