Shloka 21

अङ्गद

उपदेशः — Hanuman’s Counsel to Angada on Succession and Strategy

Devanagari script

अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्।आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति।।।।

Transliteration

asmābhis tu gataṁ sārdhaṁ vinītavad upasthitam |

ānupūrvyāt tu sugrīvo rājye tvāṁ sthāpayiṣyati ||

Translation

لیکن اگر تم ہمارے ساتھ چلو اور مؤدبانہ طور پر حاضر ہو، تو پھر ترتیبِ جانشینی کے مطابق سُگریو تمہیں راج میں قائم کرے گا، یعنی جائز وارث اور شہزادہ ٹھہرائے گا۔

Word by Word

• अस्माभिः: by us / with us
• अस्माभिः: सहकारक (सह/साकं अर्थे)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; पुं/स्त्री/नपुं (त्रिलिङ्ग-प्रयोगः); तृतीया-विभक्तिः (करण/सह); बहुवचनम् — 'by us/with us'

• तु: indeed / but
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बोधक (particle; no karaka)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः/पदार्थ-विशेषकः (emphatic/contrastive particle)

• गतम्: gone / having gone
• गतम्: कर्मणि-विशेषणम् (predicate adjective to the implied action/state)
• Type: Adjective
• Root: √गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः, past passive participle); नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — 'gone/come (having gone)'

• सार्धम्: together / along with
• सार्धम्: सहकारक-सम्बन्ध (with/along with)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक-उपपद-प्रयोगः (adverb meaning 'together/along with')

• विनीतवत्: humbly / like a well-disciplined person
• विनीतवत्: क्रियाविशेषणम् (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: विनीत (√नी + वि, क्त) + वत् (तद्धित)
• Form: अव्यय-प्रयोगः; 'वत्' प्रत्ययेन तुल्य-भावे (adverbial: 'like one who is disciplined/humble')

• उपस्थितम्: approached / presented / come near
• उपस्थितम्: कर्मणि-विशेषणम् (predicate adjective; 'having approached/present')
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) + उप (उपसर्ग) → उपस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः); नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — 'approached/presented'

• आनुपूर्व्यात्: according to the proper order (of succession)
• आनुपूर्व्यात्: अपादान (source/standard: 'according to/from the rule of succession')
• Type: Noun
• Root: अनुपूर्वी (प्रातिपदिक) → आनुपूर्व्य (तद्धित/भाव)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान); एकवचनम् — 'from/according to the proper order of succession'

• तु: indeed / but
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बोधक (particle; no karaka)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic/contrastive particle)

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — कर्तृपदम्

• राज्ये: in the kingdom
• राज्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण); एकवचनम् — 'in the kingdom'

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; त्रिलिङ्ग-प्रयोगः; द्वितीया-विभक्तिः (कर्म); एकवचनम्

• स्थापयिष्यति: he will establish / install
• स्थापयिष्यति: क्रिया (मुख्य-क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापय (धातु-प्रयोग)
• Form: लृट्-लकारः (simple future); परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः; एकवचनम्; णिजन्त-धातु (causative) — 'he will cause to be placed/establish'

Context

'If along with us you approach Sugriva in a humble manner he will make you his successor to the kingdom.

Characters & Entities

• Sugriva
• Angada

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Rajadharma: political order should follow legitimate succession and be secured through humility and lawful procedure rather than factional conflict.

What is the narrative situation?

Hanuman proposes a peaceful path: Angada should return and respectfully meet Sugrīva, who will then regularize Angada’s status in the kingdom.

Which character virtue is emphasized?

Angada is urged toward vinaya (humility/self-discipline), presented as the strength that restores harmony and rightful order.