Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

मैत्रीप्रतिष्ठा

Rama–Sugriva Alliance and Fire-Rite of Friendship

श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं सुग्रीवो हृष्टमानसः।भयं चराघवाद्घोरं प्रजहौ विगतज्वरः।।4.5.8।।सकृत्वा मानुषं रूपं सुग्रीवः प्लवगर्षभः।दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्या प्रोवाच राघवम्4.5.9।।

śrutvā hanumato vākyaṃ sugrīvo hṛṣṭa-mānasaḥ |

bhayaṃ ca rāghavād ghoraṃ prajahau vigata-jvaraḥ || 4.5.8 ||

sakṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ sugrīvaḥ plavagarṣabhaḥ |

darśanīyatamo bhūtvā prītyā provāca rāghavam || 4.5.9 ||

حنومان کے کلام کو سن کر سُگریو کا دل شادمان ہو گیا؛ اور راغھو (رام) سے جو ہولناک خوف تھا وہ جاتا رہا، اضطراب مٹ گیا۔ پھر بندروں میں شیر سُگریو نے ایک بار انسانی روپ دھارا، نہایت دیدہ زیب بن کر محبت سے راغھو سے مخاطب ہوا۔

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकालक्रिया (prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययप्रयोगः; धातुः=श्रु (to hear)
हनुमतःof Hanumān
हनुमतः:
षष्ठी-सम्बन्ध (possessor)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive) एकवचन; स्वामिसम्बन्धः
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
कर्म (object of hearing)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative) एकवचन; कर्मपदम्
सुग्रीवःSugrīva
सुग्रीवः:
कर्ता (agent)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative) एकवचन; कर्तृपदम्
हृष्टमानसःdelighted in mind
हृष्टमानसः:
कर्तृविशेषण (qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त/विशेषण) + मानस (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (हृष्टं मानसं यस्य/हृष्टमानसः); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति एकवचन; सुग्रीवस्य विशेषणम्
भयम्fear
भयम्:
कर्म (object of abandoning)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति एकवचन; कर्मपदम्
and
:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
राघवात्from Rāghava (Rāma)
राघवात्:
अपादान (source/cause: from/at)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative) एकवचन; अपादानम्
घोरम्terrible
घोरम्:
कर्मविशेषण (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति एकवचन; भयस्य विशेषणम्
प्रजहौabandoned/gave up
प्रजहौ:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootहा (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्; धातुः=हा (to abandon) उपसर्गः=प्र
विगतज्वरःfree from fever/anguish
विगतज्वरः:
कर्तृविशेषण (qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootविगत (कृदन्त) + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (विगतः ज्वरः यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति एकवचन; सुग्रीवस्य विशेषणम्

'While the great Rama armed with self-restraint was living in the forest, his wife was abducted by Ravana. So he has come to you seeing refuge.

H
Hanuman
S
Sugriva
R
Raghava (Rama)

FAQs

Dharma in relationships begins with removing fear through truthful counsel and approaching the other party with respectful, appropriate conduct.

After Hanumān mediates, Sugrīva’s fear of Rāma is dispelled; he changes form and begins a cordial conversation, initiating alliance.

Hanumān’s prudent diplomacy and Sugrīva’s openness to wise advice—fear yields to trust when guided by truthful speech.