Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

किष्किन्धाकाण्डे द्वात्रिंशः सर्गः

Lakshmana’s Anger Reported; Hanuman Advises Propitiation and Timely Mobilization

न खल्वस्ति मम त्रासो लक्ष्मणान्नापि राघवात्।मित्रं त्वस्थानकुपितं जनयत्येव सम्भ्रमम्।।

na khalv asti mama trāso lakṣmaṇān nāpi rāghavāt | mitraṃ tv asthāna-kupitaṃ janayaty eva sambhramam ||

بےشک مجھے نہ لکشمن سے خوف ہے، نہ رाघو (رام) سے؛ مگر جب کوئی دوست بےسبب غضبناک ہو جائے تو وہ لازماً دل میں اضطراب اور پریشانی پیدا کر دیتا ہے۔

not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
खलुindeed
खलु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय)
Formनिश्चय/सम्भावना-अव्यय (indeed/surely)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ममmy/of me
मम:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
त्रासःfear
त्रासः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लक्ष्मणात्from Lakshmana
लक्ष्मणात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also/even)
राघवात्from Rama
राघवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
मित्रम्a friend
मित्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पक्षान्तरे-अव्यय (but/however)
अस्थान-कुपितम्angry without cause
अस्थान-कुपितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअस्थान (प्रातिपदिक) + कुपित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (अस्थाने कुपितम्)
जनयतिproduces
जनयति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (certainly)
सम्भ्रमम्confusion/misgiving
सम्भ्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसम्भ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

'Indeed I have not uttered any harsh word or done anything wrong. I, therefore, wonder why Rama's brother, Lakshmana is angry with me?

L
Lakṣmaṇa
R
Rāghava (Rāma)

FAQs

Even when one is not physically threatened, dharma values harmony in alliances; unjustified anger in relationships is itself a danger to order and truth.

Sugriva frames the crisis as relational: Lakṣmaṇa’s anger threatens the stability of friendship with Rāma.

Awareness of relational duty—protecting friendship through timely understanding and repair.