Shloka 1

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

Devanagari script

ततश्शोकाभिसन्तप्तं सुग्रीवं क्लिन्नवाससम्।शाखामृगमहामात्राः परिवार्योपतस्थिरे।।

Transliteration

tataḥ śokābhisantaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsasam | śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryopatasthire || 4.26.1 ||

Translation

پھر بندروں کے سردار اور وزیر، سوگریو کے گرد جمع ہو گئے—وہ غم کی آگ میں جھلسا ہوا تھا اور اس کے کپڑے ابھی تک بھیگے تھے—اور سب نے ادب سے اس کی خدمت و تیمارداری کے لیے پاس کھڑے ہو کر ساتھ دیا۔

Word by Word

• अभिगम्य: having approached
• अभिगम्य: Kriya (क्रिया) [prior action]
• Type: Verb
• Root: अभि + गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त; धातुः अभि+गम् = 'having approached'

• महाबाहुम्: long-armed
• महाबाहुम्: Karma (कर्म) [qualifier of रामम्]
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मधारयः = 'महान् बाहुः यस्य' (long-armed); विशेषणम् (of रामम्)

• रामम्: Rama
• रामम्: Karma (कर्म) [whom they approached]
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

• अक्लिष्टकारिणम्: unwearied in action
• अक्लिष्टकारिणम्: Karma (कर्म) [qualifier of रामम्]
• Type: Adjective
• Root: अ (उपसर्ग/नञ्) + क्लिष्ट (प्रातिपदिक) + कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; नञ्-तत्पुरुषः = 'अक्लिष्टः कारिन्' (one whose actions are untroubled / who does not falter); विशेषणम् (of रामम्)

• स्थिताः: stood
• स्थिताः: Kriya (क्रिया) [main predication with implied 'they']
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) used predicatively; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् = 'stood'

• प्राञ्जलयः: with folded hands
• प्राञ्जलयः: Karta (कर्ता) [qualifier of ऋषयः/सर्वे]
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् = 'with folded hands'

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता) [qualifier of ऋषयः]
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (of ऋषयः) = 'all'

• पितामहम्: Pitāmaha (Brahmā)
• पितामहम्: Karma (कर्म) [upamāna-object with इव]
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; उपमान (object of comparison)

• इव: like
• इव: None (न कारकः)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमानार्थक-निपात = 'like'

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (कर्ता) [subject of स्थिताः]
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

Context

Then the chiefs of the army of the monkeys surrounded Sugriva, who was overcome with grief and was still in wet clothes (since he had taken bath at the conclusion of the funeral rites) and waited.

Characters & Entities

• Sugrīva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes social duty: attendants and ministers support a grieving leader, ensuring continuity and stability in the kingdom.

What is the narrative situation?

Immediately after funeral rites and mourning, the vānara leadership circles around Sugrīva, signaling the transition from grief to governance.

Which character virtue is emphasized?

Loyal service and solidarity—standing by one’s leader during vulnerability.