Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

वालिनः और्ध्वदैहिकम्

Vali’s Funeral Rites and the Consolation of the Bereaved

ततः प्रणिहिताः सर्वा वानर्योस्य वशानुगाः4.25.33।।चुक्रुशु र्वीर वीरेति भूयः क्रोशन्ति ताः स्त्रीयः।

tataḥ praṇihitāḥ sarvā vānaryo 'sya vaśānugāḥ || 4.25.33 ||

cukruśur vīra vīreti bhūyaḥ krośanti tāḥ striyaḥ |

پھر اس کے زیرِ سایہ رہنے والی تمام وानریاں مقرر کی گئیں؛ وہ چیخ اٹھیں، اور بار بار وہ عورتیں پکارتی رہیں: “اے ویر! اے ویر!”

ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then)
प्रणिहिताःsent / directed
प्रणिहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√नि-धा/हिता (धातु/कृदन्त)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः); अर्थे ‘प्रेषिताः/नियोजिताः’
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः)
वानर्यःfemale monkeys / women
वानर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अस्यof him / his
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक-सम्बन्धे, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
वश-अनुगाःobedient to his control
वश-अनुगाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवश (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative: ‘वशं अनुगाः’ = under control); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः)
चुक्रुशुःcried out
चुक्रुशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (पुनरुक्ति/emphatic repetition)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
भूयःagain
भूयः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again, further)
क्रोशन्तिwail / cry
क्रोशन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
ताःthose (women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अप्पोजिशन (in apposition to ताः)

Then all the female monkeys who were in his (Vali's) harem walked past the deadbody of Vali, crying again and again 'Alas, Oh hero!'

V
Vāli (implied by ‘asya’)

FAQs

Dharma recognizes rightful attachment and gratitude: dependents openly mourn a protector, affirming bonds of care and responsibility between ruler and household.

The women of Vāli’s household/retinue lament loudly as the funeral events unfold.

Loyalty and remembrance—honoring a fallen leader through sincere mourning.