Shloka 30

Devanagari script

विश्राणयन्तो रत्नानि विविधानि बहून्यपि।अग्रतः प्लवगा यान्तु शिबिका समनन्तरम्4.25.30।।

Transliteration

viśrāṇayanto ratnāni vividhāni bahūny api |

agrataḥ plavagā yāntu śibikā samanantaram || 4.25.30 ||

Translation

بندروں کو آگے جانے دو، جو بے شمار اور گوناگوں جواہرات فراوانی سے نچھاور کرتے چلیں؛ اور پالکی اس کے فوراً پیچھے قریب قریب چلے۔

Word by Word

• विश्राणयन्तः: (they) distributing / showering
• विश्राणयन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि-श्राण् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle, शतृ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; परस्मैपदी-प्रयोगः

• रत्नानि: gems
• रत्नानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• विविधानि: various
• विविधानि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying रत्नानि)

• बहूनि: many
• बहूनि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying रत्नानि)

• अपि: also / even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• अग्रतः: in front
• अग्रतः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; अव्ययीभाव-प्रयोग (adverbial), अर्थे ‘पुरतः’

• प्लवगाः: monkeys
• प्लवगाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्लवग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• यान्तु: let (them) go
• यान्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/लोट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), बहुवचन; परस्मैपदम्

• शिबिका: the palanquin
• शिबिका: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिबिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• समनन्तरम्: immediately after / following
• समनन्तरम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: समनन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) अर्थे ‘अनन्तरम्/तत्पश्चात्’

Context

'Let the monkeys march in front, showering many different gems in large quantities and let the palanquin follow.

Characters & Entities

• ratna (gems)
• śibikā (palanquin)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes honoring a leader through culturally appropriate rites—public respect expressed through a dignified, orderly funeral procession.

What is the narrative situation?

Directions are given for Vāli’s funeral procession: attendants lead while offerings (gems) are scattered, and the palanquin follows.

Which character virtue is emphasized?

Organizational leadership and reverence—ensuring the community’s tribute is coordinated and fitting.